Bảo đảm thẩm quyền đặc thù của Hà Nội trong phát triển kinh tế đêm

Rà soát tính khả thi của các cơ chế đặc thù phát triển du lịch

Phát biểu gợi ý thảo luận về hai nội dung trên, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đề nghị, các đại biểu Quốc hội tập trung làm rõ khả năng cân đối vốn, hiệu quả đầu tư, tính khả thi của các cơ chế đặc biệt, tác động đến môi trường, đời sống người dân và sự phù hợp của chính sách phát triển du lịch với đặc thù của Hà Nội.

Đối với dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết, dự thảo nhằm thể chế hóa kịp thời Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22-8-2026 của Bộ Chính trị, tạo cơ sở để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Trên cơ sở Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, các đại biểu tập trung thảo luận các nhóm vấn đề.

Về phạm vi và nguyên tắc quy định tại Điều 1 và Điều 2, cần đánh giá các chính sách đề xuất đã thực sự mang tính đặc thù hay chưa; có tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa, cộng đồng dân cư được hưởng lợi thực chất hay không, đồng thời có cơ chế ngăn chặn việc lợi dụng, trục lợi chính sách.

Bên cạnh đó, cần xem xét chính sách khuyến khích, hỗ trợ cá nhân, tổ chức tham gia bảo vệ các khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử và các công trình kiến trúc có giá trị; đồng thời làm rõ thẩm quyền của HĐND thành phố trong việc quyết định các chính sách hỗ trợ.

Góp ý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn Hà Nội) đề nghị rà soát, làm rõ mối quan hệ giữa các quy định của dự thảo với Luật Thủ đô năm 2026, nhất là về thẩm quyền quyết định thí điểm và nguyên tắc áp dụng pháp luật trên địa bàn Hà Nội.

Đại biểu ghi nhận khoản 1 Điều 3 của dự thảo đã xác định Hà Nội là một trong những địa bàn ưu tiên hàng đầu để tập trung nguồn lực phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Tuy nhiên, qua đối chiếu với quy định về thẩm quyền ban hành nghị quyết thí điểm tại khoản 2 Điều 10, nguyên tắc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật tại Điều 58 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các quy định của Luật Thủ đô, đại biểu cho rằng còn hai vấn đề cần được làm rõ.

Thứ nhất, về thẩm quyền phê duyệt thử nghiệm và phát triển kinh tế đêm. Thứ hai, về nguyên tắc áp dụng pháp luật. Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà cho rằng, nếu không có quy định xử lý mối quan hệ áp dụng pháp luật giữa hai văn bản, quá trình tổ chức thực hiện tại Hà Nội có thể phát sinh vướng mắc.

Từ những phân tích trên, đại biểu đề nghị cân nhắc chỉnh lý khoản 2 Điều 14 hoặc bổ sung quy định chuyển tiếp, theo hướng: “Trường hợp có quy định khác nhau giữa Nghị quyết này và Luật Thủ đô về cùng một vấn đề trên địa bàn Thủ đô Hà Nội thì thực hiện theo quy định của Luật Thủ đô”.

Đồng thời, cần chỉnh lý khoản 2 Điều 9 để bảo đảm giữ nguyên thẩm quyền tự quyết định thí điểm và phát triển kinh tế đêm của thành phố Hà Nội theo khoản 1 Điều 9 và điểm b khoản 2 Điều 27 Luật Thủ đô.

Thảo luận về phát triển các mô hình kinh doanh du lịch mới và thí điểm kinh tế đêm tại Điều 6, đại biểu Trần Việt Anh (Đoàn Hà Nội) tán thành chủ trương khuyến khích các mô hình này, nhưng cho rằng dự thảo cần làm rõ nội hàm, phạm vi và tiêu chí xác định, nhất là đối với kinh tế đêm.

Theo đại biểu, kinh tế đêm không phải là một ngành nghề kinh doanh cụ thể mà bao gồm nhiều loại hình hoạt động khác nhau về thời gian, không gian và phương thức tổ chức. Nếu quy định chưa rõ sẽ gây khó khăn trong xác định phạm vi, đối tượng áp dụng chính sách thí điểm và trách nhiệm quản lý nhà nước.

Đặc biệt, các hoạt động kinh tế đêm và mô hình lưu trú phân tán thông qua nền tảng số liên quan trực tiếp đến yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy, quản lý cư trú, người nước ngoài và phòng, chống tệ nạn. Vì vậy, đại biểu đề nghị việc khuyến khích thí điểm phải đi đôi với quy định rõ các điều kiện quản lý, không để phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước.

Cần cơ chế đủ mạnh để phát huy vai trò dẫn dắt của Thủ đô

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt (Đoàn Hà Nội) đề nghị dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam cần có những cơ chế ưu việt, mạnh mẽ hơn, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn mới phát sinh, nhất là trong kết nối vùng và huy động nguồn lực xã hội. Những cơ chế này sẽ góp phần phát huy vai trò của Hà Nội với tư cách một cực tăng trưởng, tạo động lực phát triển cho toàn vùng.

Đại biểu đánh giá cao định hướng xác định Hà Nội là một trong ba cực tăng trưởng, qua đó khẳng định vị thế, vai trò của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới. Tuy nhiên, khi được xác định là một cực tăng trưởng, Hà Nội không chỉ có thêm động lực phát triển mà còn phải gánh vác trách nhiệm lớn hơn, nhất là trong liên kết vùng và dẫn dắt thông qua những mô hình phát triển đi đầu.

Theo đại biểu, Luật Thủ đô đã trao cho Hà Nội nhiều cơ chế đặc thù và thẩm quyền rộng hơn. HĐND thành phố cũng đã ban hành các nghị quyết nhằm cụ thể hóa cơ chế, chính sách phát triển, trong đó có Nghị quyết số 02, Nghị quyết số 30 và Nghị quyết số 34.

Vì vậy, đại biểu mong muốn dự thảo Nghị quyết lần này có những quy định ưu việt, mạnh mẽ hơn, tạo điều kiện để Hà Nội tiếp tục phát huy lợi thế và thực hiện tốt vai trò của một cực tăng trưởng. Nghị quyết mới không nên lặp lại những cơ chế đặc thù đã được quy định trong Luật Thủ đô mà cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn mới phát sinh từ thực tiễn, nhất là trong kết nối vùng và huy động sự tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng dân cư.

Từ thực tiễn công tác tại huyện Mỹ Đức (cũ), đại biểu Nguyễn Ngọc Việt phân tích tiềm năng phát triển du lịch của khu vực Mỹ Đức, Ứng Hòa, Thanh Oai. Theo đại biểu, khu vực này có lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa, di tích lịch sử, với tiềm năng du lịch không kém những địa danh như Tràng An, nhưng chưa được khai thác tương xứng.

Theo định hướng được đại biểu đề cập, dự án sẽ tạo động lực phát triển vùng thông qua kết nối với Bái Đính, Tam Chúc, hình thành tuyến đường di sản kết nối đến Hoàng thành Thăng Long. Trong đó, tuyến Mỹ Đình - Ba Sao - Bái Đính được định hướng trở thành con đường hành hương, góp phần kết nối các không gian văn hóa, du lịch.

Cùng với phát triển hạ tầng kết nối, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt nhấn mạnh yêu cầu khai thác hài hòa tiềm năng cảnh quan, di tích và thiên nhiên tại khu vực chùa Hương, Hương Sơn; bảo tồn vùng lõi di tích, đồng thời phát triển không gian trải nghiệm cảnh quan thiên nhiên tại An Phú. Khu vực hồ Quan Sơn có thể phát triển các dịch vụ sân golf, khách sạn; Mỹ Đức có tiềm năng phát triển dược liệu, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe.

Tuy nhiên, đại biểu cho biết, dù đã có nhà đầu tư quan tâm, sức hấp dẫn về cơ chế, chính sách tại thời điểm đó chưa đủ để nhà đầu tư quyết định triển khai dự án.

Từ thực tế này, đại biểu bày tỏ đồng tình với định hướng đưa các dự án có quy mô 3.000 tỷ đồng, 10.000 tỷ đồng và 30.000 tỷ đồng vào dự thảo Nghị quyết; đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế để thu hút những nhà đầu tư có tâm huyết, đủ năng lực và nguồn lực tham gia.

Theo đại biểu, khi có cơ chế đủ mạnh để khơi thông nguồn lực đầu tư, tiềm năng, lợi thế của từng khu vực sẽ có điều kiện được phát huy, tạo thêm động lực phát triển cho toàn vùng.

Đối với cơ chế thử nghiệm, trong đó có phát triển kinh tế đêm, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt bày tỏ đồng tình với ý kiến của đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà và cho rằng cần nhìn nhận đầy đủ những yêu cầu phát sinh trong quá trình triển khai.

Khi đưa mô hình kinh tế ban đêm vào thử nghiệm sẽ kéo theo nhiều vấn đề cần giải quyết, không chỉ giới hạn ở hoạt động dịch vụ tại các tuyến phố đi bộ. Việc tổ chức mô hình này còn liên quan đến quy hoạch bãi đỗ xe, không gian hoạt động, cải tạo hạ tầng và nhiều điều kiện khác phục vụ phát triển dịch vụ.

Do đó, cần có những cơ chế đặc thù đủ mạnh, đồng bộ để xử lý các vấn đề phát sinh. Phát triển kinh tế đêm không thể chỉ dừng ở việc mở rộng hoạt động của một số loại hình dịch vụ mà phải tính đến tổng thể các điều kiện về quy hoạch, hạ tầng và tổ chức không gian.