Quyết sách vì sự phát triển của Thủ đô

Điểm nhấn đáng chú ý tại kỳ họp HĐND thành phố Hà Nội lần này là tổ chức thành 2 phiên họp. Đây là yêu cầu đặt ra từ thực tiễn xây dựng cơ chế, chính sách phát triển Thủ đô nhằm bảo đảm chặt chẽ quy trình, thủ tục, tính pháp lý và tính khả thi.

Trong đó, tại phiên thứ hai (diễn ra ngày 4-11-2026 vừa qua), HĐND thành phố đã quyết nghị nhiều cơ chế, chính sách đặc biệt quan trọng liên quan đến các dự án phát triển giao thông trọng điểm của Thủ đô. Xét tổng thể, đây là bước tiếp theo trong việc cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, cũng như vận dụng các thẩm quyền được Luật Thủ đô năm 2026 cùng các chủ trương, chính sách của Trung ương dành cho Hà Nội.

Cụ thể là Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để đầu tư xây dựng một số tuyến đường sắt đô thị trên địa bàn thành phố Hà Nội; thống nhất thực hiện các dự án đầu tư công khẩn cấp nhằm giải quyết các điểm nghẽn giao thông.

Đáng chú ý, HĐND thành phố đã thông qua cơ chế, chính sách thực hiện thí điểm 5 tuyến đường sắt số 1, 2, 8, 10 và 14 với tổng chiều dài khoảng 253km, thời gian dự kiến hoàn thành vào năm 2030. Đây là những cơ chế, chính sách đặc thù, chưa có tiền lệ và chưa có quy định. Việc thông qua nghị quyết tạo cơ sở pháp lý để thành phố Hà Nội đẩy nhanh triển khai 5 tuyến đường sắt nói trên, từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng hiện đại, đồng bộ.

Đây cũng là những dự án được các đại biểu HĐND thành phố và cử tri Thủ đô dành nhiều sự quan tâm. Một trong những thông tin thu hút sự chú ý là việc xác định suất vốn đầu tư khống chế đối với hợp đồng “chìa khóa trao tay” để tránh đội vốn trong quá trình triển khai thực hiện. Báo cáo làm rõ thêm nội dung này, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định: “Mức giá 120 triệu USD/km là tối đa, không có chuyện trượt giá, không có chuyện phát sinh”.

Có thể thấy, việc thành phố quy định mức trần trong đầu tư tạo căn cứ pháp lý để đưa vào hợp đồng và kiểm soát chi phí. Thành phố kiểm soát chi phí trên cơ sở thiết kế, tổng mức đầu tư, kết quả kiểm toán và điều kiện hợp đồng, bảo đảm không vượt mức khống chế đã xác định.

Nghị quyết thí điểm này cũng khẳng định tầm nhìn chiến lược trong định hình các cơ chế, chính sách phát triển Thủ đô, đặc biệt là đối với nhiệm vụ hoàn thiện mạng lưới giao thông của UBND thành phố và HĐND thành phố. Một dữ liệu quan trọng nói lên điều này là thành phố chuyển từ đầu tư từng tuyến riêng lẻ sang triển khai đồng bộ 5 tuyến theo hợp đồng “chìa khóa trao tay”, tạo điều kiện thống nhất tiêu chuẩn kỹ thuật, công nghệ, thiết bị, tổ chức mua sắm và thi công. Lợi thế quy mô đầu tư cũng giúp tối ưu hóa nguồn lực, giảm chi phí trung gian, rút ngắn thời gian thực hiện, đồng thời hỗ trợ vận hành, bảo trì lâu dài.

Niềm tin vững chắc này được Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh: “Sau khi hoàn thành dự án, thành phố không chỉ tiếp nhận được những công trình hiện đại, mà còn có cả một đội ngũ nhân lực đủ năng lực quản lý, vận hành và từng bước làm chủ công nghệ, hạn chế phụ thuộc lâu dài vào các nhà cung cấp nước ngoài”.

Bên cạnh nghị quyết thí điểm xây dựng các tuyến đường sắt, HĐND thành phố đã thống nhất thực hiện 4 dự án đầu tư công trong lĩnh vực giao thông theo lệnh khẩn cấp nhằm tổ chức lại hạ tầng đường sắt, tăng cường kết nối giao thông.

Trong đó có những dự án đóng vai trò then chốt trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông Thủ đô như: Dự án cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội - thành phố Hồ Chí Minh đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi; dự án tuyến đường sắt quốc gia vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn; dự án xây dựng tuyến đường trên cao dọc đường Cổ Linh kết nối với cao tốc Hà Nội - Hải Phòng...

Với tính chất quan trọng và cấp bách về giao thông, các dự án được áp dụng lệnh khẩn cấp sẽ giúp rút ngắn thời gian thi công, đồng thời giảm thiểu ảnh hưởng đến giao thông và đời sống người dân trong khu vực. Để đáp ứng yêu cầu thực hiện theo lệnh khẩn cấp, những yếu tố rất quan trọng đã được HĐND thành phố và UBND thành phố Hà Nội xem xét thấu đáo, toàn diện, đó là sự phù hợp với quy hoạch và bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Những quyết sách quan trọng từ một kỳ họp đã khẳng định tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm, sự chủ động của HĐND thành phố, UBND thành phố Hà Nội và các cơ quan liên quan trong việc giải quyết những vấn đề lớn, vấn đề khó, điểm nghẽn từ thực tiễn phát triển Thủ đô.

Một lưu ý cần quan tâm của Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà là: “Điều cần tập trung ngay sau kỳ họp là tổ chức thực hiện để các nghị quyết sớm phát huy hiệu quả”. Vì vậy, UBND thành phố cần tập trung chỉ đạo; các sở, ngành, đơn vị liên quan khẩn trương ban hành kế hoạch, xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm. Đối với những dự án có quy mô lớn cần tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư theo cam kết, tránh thất thoát, lãng phí.

Tin tưởng rằng, tinh thần trách nhiệm, sự thống nhất và kết quả tốt đẹp của kỳ họp thứ bảy HĐND thành phố Hà Nội sẽ nhanh chóng được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, những kết quả thiết thực. Quan trọng nhất là mỗi nghị quyết được ban hành và đi vào cuộc sống sẽ sớm phát huy hiệu quả, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo thêm động lực phát triển Thủ đô và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.