An toàn thực phẩm trong từng bữa ăn

Đặc biệt, vào dịp cuối năm, nhu cầu tiêu dùng tăng cao, nguồn cung thực phẩm đa dạng, kéo theo nguy cơ vi phạm an toàn thực phẩm gia tăng. Vì vậy, yêu cầu kiểm soát chặt chẽ chất lượng thực phẩm càng trở nên cấp thiết.

Việc thành phố tăng cường kiểm tra, nhất là kiểm tra đột xuất, không chỉ nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời các vi phạm an toàn thực phẩm, mà còn là thước đo trách nhiệm của các cấp, ngành trong thực thi công vụ. Những cuộc kiểm tra không báo trước giúp nhận diện đúng thực trạng hoạt động tại cơ sở, hạn chế tình trạng đối phó, qua đó siết chặt kỷ cương thị trường và bảo vệ an toàn từng bữa ăn của người dân.

Tuy nhiên, công tác quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn vẫn còn nhiều thách thức. Hà Nội hiện có 469 chợ dân sinh cùng hàng chục nghìn cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ăn uống, phần lớn hoạt động nhỏ lẻ, phân tán. Nguồn thực phẩm đưa về thành phố đến từ nhiều địa phương, qua nhiều khâu trung gian, khiến việc kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu và chất lượng sản phẩm gặp không ít khó khăn. Nhiều cơ sở chưa thực hiện đầy đủ việc lưu giữ chứng từ, cập nhật thông tin nguồn hàng.

Do đó, nếu chỉ kiểm tra hồ sơ, giấy tờ mà thiếu kiểm chứng thực tế, cơ quan chức năng khó đánh giá chính xác chất lượng thực phẩm trong quá trình lưu thông, bảo quản và chế biến.

Để khắc phục những hạn chế trên, các địa phương cần tiếp tục quán triệt chỉ đạo của thành phố, xác định kiểm tra đột xuất là công cụ quan trọng để chấn chỉnh kỷ cương, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

Hoạt động kiểm tra phải có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các cơ sở có nguy cơ cao; đơn vị cung cấp thực phẩm cho trường học, bếp ăn tập thể; chợ dân sinh, cơ sở giết mổ và những cơ sở từng vi phạm. Nội dung kiểm tra không dừng ở điều kiện pháp lý mà phải đi sâu vào nguồn gốc nguyên liệu, quy trình bảo quản, chế biến, việc thực hiện kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn và trách nhiệm của từng khâu.

Cùng với tăng cường kiểm tra, các địa phương phải kiên quyết xử lý vi phạm; công khai danh tính cơ sở, nhà cung cấp không bảo đảm an toàn thực phẩm trên các phương tiện thông tin đại chúng và cổng thông tin điện tử theo quy định để người dân biết, giám sát và chủ động lựa chọn.

Với những trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm, cần áp dụng biện pháp xử lý nghiêm, đình chỉ hoạt động khi đủ căn cứ. Không thể để tình trạng xử lý hình thức, nể nang hoặc vi phạm kéo dài mà không xác định rõ trách nhiệm.

Về lâu dài, giải pháp căn cơ là chuẩn hóa toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, ứng dụng công nghệ số để kiểm soát xuyên suốt từ trang trại đến bàn ăn. Đặc biệt, cần triển khai thực hiện hiệu quả Kế hoạch số 426/KH-UBND ngày 2-11-2026 của UBND thành phố Hà Nội về triển khai thí điểm Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm.

Theo đó, cần kiểm soát chặt chuỗi thịt gia súc, gia cầm, trọng tâm là thịt lợn, từ chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển, phân phối đến tiêu thụ; đồng thời kết nối dữ liệu với HanoiCheck, HanoiSchool, iHanoi và kho dữ liệu dùng chung.

Đáng chú ý, việc thí điểm ít nhất 2 chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, 20 điểm bán và 5 bếp ăn tập thể phải được triển khai thực chất, bảo đảm dữ liệu chính xác, liên thông và có khả năng kiểm chứng. Trong đó, khâu giết mổ cần được đặc biệt chú trọng, bởi đây là mắt xích then chốt kết nối nguồn động vật đầu vào với sản phẩm thịt đưa ra thị trường.

Bảo đảm an toàn thực phẩm không thể chỉ dựa vào những đợt cao điểm hay các cuộc kiểm tra đột xuất. Điều người dân cần là sự an toàn trong từng bữa ăn hằng ngày. Muốn vậy, các xã, phường của Hà Nội phải duy trì kiểm tra đột xuất như một phương thức quản lý thường xuyên, gắn kiểm tra thực địa với công khai vi phạm, xử lý nghiêm và minh bạch hóa nguồn gốc thực phẩm bằng công nghệ số. Chỉ khi trách nhiệm được xác định rõ, từng mắt xích trong chuỗi cung ứng được kiểm soát chặt chẽ, công tác bảo đảm toàn thực phẩm mới thực sự đi vào nền nếp, tạo được niềm tin cho người dân Thủ đô.