AI4VN 2026: Thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo, khơi nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ
Chiều ngày 5-11, tại Hà Nội, Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (AI4VN 2026) diễn ra với chủ đề “AI tự chủ và tương lai việc học - Agentic AI & The Future of Learning”. Ngày hội do Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ đạo, Báo VnExpress tổ chức, phối hợp với Đại học Quốc gia Hà Nội.
AI đang thay đổi cách học tập và làm việc

Phát biểu chào mừng ngày hội, PGS.TS Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, nhắc lại dấu mốc hơn 8 năm trước, khi sự kiện AI4Life lần đầu được tổ chức tại chính hội trường của Đại học Quốc gia Hà Nội. Thời điểm đó, AI chủ yếu được nghiên cứu trong các phòng thí nghiệm và xuất hiện tại những hội thảo khoa học. Những người khởi xướng chương trình mong muốn đưa AI đến gần hơn với cuộc sống, tạo cơ hội để nhà nghiên cứu gặp gỡ doanh nghiệp, cùng tìm lời giải cho những vấn đề thực tiễn.
Theo PGS.TS Bùi Thế Duy, tốc độ phát triển và ứng dụng AI trong những năm qua vượt xa hình dung ban đầu. Ông dẫn chứng cuộc thi AI Arena, nơi sinh viên sử dụng AI để xây dựng một phần mềm ngay trên sân khấu trong khoảng 20 phút. Công việc trước đây có thể mất nhiều tuần nay được rút ngắn đáng kể nhờ sự hỗ trợ của công nghệ.
Sự thay đổi này đặt ra những yêu cầu mới đối với các trường đại học và doanh nghiệp trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển. Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội kỳ vọng AI4VN tiếp tục là nơi kết nối giới nghiên cứu với doanh nghiệp, giúp giảng viên, sinh viên tiếp cận những bài toán thực tế và tìm ra các hướng ứng dụng AI phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Trong khi đó, bà Seher Syed, Quản lý chính sách về AI và Reality Labs khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Meta, cho rằng AI đang từng bước trở thành công cụ phổ cập, hỗ trợ con người trong nhiều hoạt động thường ngày.
Dẫn số liệu khoảng 3,6 tỷ người sử dụng ít nhất một dịch vụ của Meta mỗi ngày, bà Seher Syed cho biết doanh nghiệp hướng tới đưa AI đến gần người dùng thông qua những ứng dụng quen thuộc, từ tìm kiếm thông tin đến sắp xếp lịch trình.
Đáng chú ý, với sự phát triển của Agentic AI (AI tự chủ), công nghệ không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin hay trả lời câu hỏi mà còn có khả năng thực hiện một chuỗi công việc theo mục tiêu được con người giao.
Bà Seher Syed đưa ra ví dụ về việc chuẩn bị một chuyến đi. Thay vì phải tự tìm kiếm từng dịch vụ, người dùng có thể giao cho tác nhân AI tìm chuyến bay, khách sạn và phương tiện thuê xe thông qua các ứng dụng được kết nối. Sau khi người dùng xem xét, phê duyệt từng phương án, hệ thống có thể thực hiện việc đặt dịch vụ và tổng hợp lịch trình, kèm thông tin xác nhận.
Những ứng dụng này cho thấy AI đang chuyển từ vai trò công cụ hỗ trợ sang một trợ lý có khả năng thực hiện công việc. Tuy nhiên, mức độ tự chủ của công nghệ cũng đặt ra yêu cầu về kiểm soát và trách nhiệm của con người trong quá trình sử dụng.

Phát biểu chỉ đạo tại ngày hội, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh ý nghĩa của việc tạo dựng môi trường kết nối, trao đổi và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ theo đuổi khoa học, công nghệ.
Chia sẻ với hàng trăm sinh viên và những người trẻ quan tâm đến công nghệ, Bộ trưởng kể về quá trình học tập, nghiên cứu của mình. Ông đã có hơn 20 năm học tập và nghiên cứu khoa học máy tính, từng tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo, xây dựng mô hình 3D và nghiên cứu dịch máy khi ở nước ngoài. Khi trở về Việt Nam, ông thành lập phòng thí nghiệm đầu tiên trong nước về dịch máy.
Từ trải nghiệm cá nhân, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng, ngay cả những người có nhiều năm học tập và nghiên cứu về công nghệ cũng có thể không theo kịp những thay đổi mới nếu không tiếp tục cập nhật kiến thức. Sau hơn 10 năm không trực tiếp làm chuyên môn, ông nhận thấy có những vấn đề kỹ thuật về AI mà bản thân không còn theo kịp.
Bộ trưởng nhắn nhủ sinh viên cần duy trì tinh thần học tập suốt đời, chủ động đặt câu hỏi, tận dụng cơ hội tiếp cận công nghệ thông qua các nhóm nghiên cứu, sự kiện trao đổi và kết nối chuyên môn. Trong bối cảnh công nghệ thay đổi từng ngày, việc ngừng học tập có thể khiến mỗi người nhanh chóng trở nên lạc hậu.
Người đứng đầu ngành khoa học và công nghệ cũng bày tỏ kỳ vọng AI4VN tiếp tục đổi mới, mở rộng quy mô và sức lan tỏa trong những năm tới, qua đó truyền cảm hứng để ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn con đường nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ.

Vinh danh các sản phẩm, giải pháp và tài năng AI Việt Nam
Trong khuôn khổ ngày hội, Lễ trao Giải thưởng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam - AI Awards 2026 được tổ chức nhằm ghi nhận những sản phẩm, giải pháp ứng dụng AI đã hoàn thiện và triển khai trong thực tế, mang lại lợi ích cho đời sống, sản xuất, kinh doanh.
Theo Ban tổ chức, giải thưởng năm nay nhận được hơn 160 hồ sơ đăng ký. Kết quả, 3 giải pháp AI xuất sắc, 3 sản phẩm AI xuất sắc, 5 tài năng AI Việt và 5 doanh nghiệp phát triển AI tiêu biểu được vinh danh.
Ở hạng mục Giải pháp AI xuất sắc, 3 đơn vị được trao giải gồm: FPT Smart Cloud với nền tảng FPT AI Factory; Elcom với hệ sinh thái giao thông thông minh Elcom ITS và MoMo với giải pháp Xây dựng và bảo vệ niềm tin số bằng AI.
Đối với hạng mục Sản phẩm AI xuất sắc, các giải thưởng thuộc về Doctranslate.io của ThinkPrompt; hệ điều hành doanh nghiệp AI BrainOS của AIZ và nền tảng Kyta Platform của FPT IS.
Ở hạng mục Tài năng AI Việt, 5 cá nhân được vinh danh gồm Lê Trung Hiếu (FPT IS), Nguyễn Hà Phong (Qualcomm AI Research), Nguyễn Tiến Đồng (CMC OpenAI), Lê Duy Dũng (Đại học VinUni) và Nguyễn Xuân Khánh (Đại học Oulu, Phần Lan).

Năm doanh nghiệp nhận giải Doanh nghiệp AI tiêu biểu gồm: Elcom, CMC OpenAI, MoMo, Zalo Platforms và Minh Phúc Transformation.
Thông qua việc ghi nhận các sản phẩm, giải pháp đã được triển khai thực tế cùng những cá nhân, doanh nghiệp có đóng góp trong lĩnh vực AI, AI Awards hướng tới khuyến khích hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ trong nhiều lĩnh vực của đời sống.
Được tổ chức thường niên từ năm 2018, AI4VN không chỉ là nơi cập nhật xu hướng công nghệ mà còn tạo không gian gặp gỡ giữa cơ quan quản lý, nhà trường và doanh nghiệp. Trong bối cảnh AI đang làm thay đổi phương thức học tập, nghiên cứu và sản xuất, việc tăng cường kết nối giữa các chủ thể, đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ chủ động tiếp cận, làm chủ công nghệ có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển hệ sinh thái AI Việt Nam.
Thu Hằng.