Giảm thuế xăng, giảm giá điện giúp CPI tháng 11 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm

Thông tin tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10 diễn ra trưa 4-11, trả lời câu hỏi của phóng viên về các kịch bản điều hành giá nhằm kiểm soát CPI theo mục tiêu khoảng 4,5% trong năm 2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57%, cao hơn mục tiêu cả năm. Đây là áp lực lớn đối với công tác điều hành giá trong những tháng cuối năm.

Trong tháng 10, Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ đã họp. Bộ Tài chính đã trình các kịch bản triển khai 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Cụ thể, các bộ, ngành, địa phương cần chủ động theo dõi, dự báo diễn biến giá cả thị trường, nhất là các mặt hàng thiết yếu; thường xuyên cập nhật tình hình trong nước và quốc tế để tham mưu giải pháp kịp thời, không để bị động trước các cú sốc về giá.

Cùng với đó, bảo đảm nguồn cung, ổn định giá các mặt hàng thiết yếu thông qua cân đối cung cầu, dự trữ và lưu thông hàng hóa, nhất là xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế; chuẩn bị đầy đủ nguồn hàng phục vụ nhu cầu cuối năm và dịp Tết Nguyên đán, hạn chế nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, thiếu hụt hàng hóa cục bộ.

Nhóm giải pháp nữa là phối hợp đồng bộ các chính sách kinh tế vĩ mô, điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, gắn với chính sách tài khóa và các chính sách khác; tiếp tục thực hiện chính sách thuế, phí phù hợp để giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Đối với các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quyết định giá, cần rà soát kỹ thời điểm và mức độ điều chỉnh, đánh giá đầy đủ tác động đến CPI, đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc điều hành giá các mặt hàng chiến lược, thiết yếu như xăng dầu, điện phải được đặc biệt chú trọng.

Bên cạnh đó, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường; kiểm soát việc kê khai, niêm yết giá, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá và lợi dụng dịp cuối năm, lễ, Tết để trục lợi. Khi chi phí đầu vào giảm, cần yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh giảm giá bán phù hợp. Những địa phương có CPI tăng cao cần phân tích nguyên nhân theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ để có giải pháp quản lý giá trọng tâm, hiệu quả.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, quan điểm điều hành xuyên suốt là phấn đấu kiểm soát CPI bình quân năm 2026 ở mức khoảng 4,5%; không chủ quan trước các rủi ro, chủ động, linh hoạt theo diễn biến thực tế, đồng thời gắn kiểm soát lạm phát với bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường và hỗ trợ sản xuất, kinh doanh.

Về tác động của việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và giảm giá bán lẻ điện đến ngân sách Nhà nước và CPI, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45, quy định thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại ở mức 0%, áp dụng từ ngày 1-11-2026 đến hết ngày 31-3-2027.

Việc đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% trong thời gian này dự kiến làm giảm thu ngân sách Nhà nước gần 7.000 tỷ đồng. Cùng với đó, từ ngày 1-11-2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, góp phần giảm chi phí sản xuất và sinh hoạt cho doanh nghiệp, người dân.

Theo cơ cấu tính CPI, điện sinh hoạt thuộc nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng, có trọng số 4,81%; xăng dầu thuộc nhóm giao thông, có trọng số 4,53%. Đây đều là những mặt hàng thiết yếu, tác động trực tiếp đến chỉ số giá của nhóm hàng tương ứng, đồng thời ảnh hưởng gián tiếp đến chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông và phân phối nhiều hàng hóa, dịch vụ khác.

Theo tính toán của cơ quan thống kê, việc giảm 2% giá điện và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% dự kiến làm CPI tháng 11-2026 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng 10; tác động làm CPI bình quân năm 2026 giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết thêm, CPI tháng 10-2026 tăng 0,2% so với tháng trước. Tính chung 10 tháng, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng khoảng 4,24%.

Việc điều chỉnh giảm giá điện và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng không chỉ tác động trực tiếp đến mặt bằng giá mà còn giúp giảm chi phí đầu vào của hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận tải và dịch vụ. Đáng chú ý, chi phí xăng dầu chiếm khoảng 40% giá vận chuyển hành khách đường sông và 40-50% chi phí vận tải đường bộ. Vì vậy, giảm giá xăng dầu sẽ góp phần giảm chi phí logistics, vận chuyển hàng hóa và dịch vụ.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, các chính sách này góp phần hỗ trợ đời sống người dân, ổn định mặt bằng giá, kiểm soát lạm phát, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội.