Xã Phú Xuyên: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa phi vật thể trong đời sống đương đại
Xã Phú Xuyên (Hà Nội) nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa phi vật thể trong đời sống đương đại, góp phần gìn giữ bản sắc, tạo nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững.

Ngân vang làn điệu Hò Cửa Đình
Hò Cửa Đình- Múa Bài Bông được biết đến là loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian mang đậm nét văn hóa truyền thống, gắn liền với lễ hội làng, ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên, con người và tín ngưỡng dân gian. Tại thôn Phú Nhiêu, xã Phú Xuyên, bao thế hệ người dân nơi đây vẫn gìn giữ, bảo tồn, trao truyền nguyên bản các làn điệu cổ.
Qua tìm hiểu được biết, Hò Cửa Đình thường do nam giới thực hiện theo lề lối truyền thống, có lời hò, phách tre giữ nhịp, động tác biểu diễn mang tính nghi lễ. Còn múa Bài Bông thường do các cô gái biểu diễn, động tác đơn giản, kết hợp hài hoà, uyển chuyển giữa hát và múa.
“Hò Cửa Đình- Múa Bài Bông được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Mỗi nghệ nhân, người đam mê hát xướng đều rất tự hào khi được biểu diễn tại các dịp lễ tết, hội làng truyền thống, liên hoan nghệ thuật quần chúng. Với những giá trị, đặc trưng riêng có, chúng tôi luôn cố gắng gìn giữ, trao truyền các làn điệu cho thế hệ hôm nay và mai sau”, nghệ nhân Vũ Thị Hương ở thôn Phú Nhiêu cho biết.

Hò Cửa Đình - Múa Bài Bông là loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian, được cha ông xưa sáng tạo, lưu truyền. Mỗi cuộc hát là sợi dây gắn kết cộng đồng, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và khát vọng về một cuộc sống thái bình, thịnh vượng. Vì thế, câu hát, điệu múa Bài Bông đã ăn sâu vào đời sống, sinh hoạt, trở thành niềm tự hào của người dân Phú Nhiêu bao nhiều thế hệ.
“Hò Cửa Đình - Múa Bài Bông gắn bó với niềm đam mê hát xướng của tôi từ khi còn nhỏ. Hàng chục năm nay, tôi luôn nhắc nhở, động viên con cháu và người dân cùng chung tay bảo tồn, lưu truyền di sản. Niềm vui là giờ đây, các làn điệu đã được thế hệ trẻ tích cực tập luyện, biểu diễn thành công tại nhiều không gian diễn xướng, để lại cảm xúc sâu lắng đối với người dân, du khách”, nghệ nhân Phan Thị Lý ở thôn Phú Nhiêu cho biết.
Gìn giữ bản sắc, lan toả di sản trong đời sống đương đại
Khác với những di tích, công trình kiến trúc, hay hiện vật có thể được lưu giữ bằng hình hài thì di sản văn hóa phi vật thể được hình thành từ trong lao động, sản xuất và chỉ tồn tại bằng cách lưu truyền giữa các thế hệ. Mỗi di sản đều mang trong mình những giá trị lịch sử, nghệ thuật, nhân văn và tri thức đặc sắc riêng của từng vùng miền.

Với bề dày về truyền thống lịch sử, văn hoá và đặc biệt sự nỗ lực trong bảo tồn, phát huy các các giá trị văn hoá phi vật thể, đến nay xã Phú Xuyên có Câu lạc bộ Ca trù với 35 thành viên và Câu lạc bộ Hò Cửa Đình - Múa Bài Bông với 114 thành viên thường xuyên duy trì hoạt động sôi nổi. Toàn xã có 4 Nghệ nhân nhân dân và 11 Nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực di sản văn hoá phi vật thể được nhà nước công nhận.
Hiện nay, bên cạnh tham gia các hội thi, hội diễn nghệ thuật quần chúng, các Nghệ nhân đều thực hành và tích cực truyền dạy di sản cho người dân, các em học sinh trên địa bàn. Qua đó, góp phần quan trọng vào việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá phi vật thể trong đời sống đương đại.

Trưởng phòng Văn hoá - Xã hội xã Phú Xuyên Nguyễn Thị Hằng cho biết: “Chúng tôi luôn thực hiện tốt công tác tham mưu, xây dựng kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá phi vật thể, kế hoạch truyền dạy di sản trên địa bàn. Qua đó góp phần động viên, khích lệ các nghệ nhân và người dân cùng tự hào chung tay gìn giữ, phát huy những giá trị di sản văn hoá cha ông xưa truyền lại. Thời gian tới, đơn vị sẽ tập trung đẩy mạnh số hóa di sản, xây dựng cơ sở dữ liệu và tư liệu số; đồng thời tiếp tục tổ chức các lớp truyền dạy, phát huy vai trò của nghệ nhân và các câu lạc bộ, đưa di sản trở thành một phần sống động, giàu bản sắc trong đời sống văn hoá cộng đồng”.
Nguyễn Chương