Xã Ứng Hòa sản xuất lúa theo hướng giảm phát thải

Việc đưa phân bón hữu cơ, triển khai cơ giới hóa và thiết bị bay không người lái vào đồng ruộng vừa cải thiện hiệu quả sản xuất, vừa mở ra hướng phát triển nông nghiệp giảm phát thải, nâng cao giá trị hạt gạo.

Vụ mùa năm 2026, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội phối hợp với xã Ứng Hòa triển khai mô hình thâm canh lúa cải tiến (SRI) kết hợp cấy máy trên tổng diện tích 50ha, trong đó có 35ha triển khai tại Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Trung Tú và 15ha tại Hợp tác xã Nông nghiệp Cánh đồng xanh. Giống lúa Japo 18 được xã lựa chọn đưa vào sản xuất, kết hợp phương pháp SRI với cơ giới hóa ở nhiều công đoạn.

Điểm đáng chú ý của mô hình là sự kết hợp nhiều giải pháp nhằm giảm chi phí đầu vào và hạn chế tác động đến môi trường. Nông dân được hỗ trợ 100% phân bón hữu cơ; máy móc được áp dụng trong khâu gieo cấy, thiết bị bay không người lái hỗ trợ phun thuốc bảo vệ thực vật... Nhờ đó, quá trình sản xuất được tổ chức đồng đều hơn, giảm sức lao động thủ công và hạn chế việc sử dụng vật tư nông nghiệp thiếu kiểm soát.

Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Ứng Hòa Lưu Đức Lào cho biết, với việc triển khai mô hình thâm canh lúa cải tiến (SRI) kết hợp cấy máy, năng suất lúa đạt khoảng 61,2 tạ/ha, cao hơn so với phương thức canh tác truyền thống 10%, hiệu quả kinh tế tăng 15-20% và chi phí đầu vào giảm khoảng 5-7 triệu đồng/ha.

Kết quả này cho thấy, đổi mới phương thức canh tác không nhất thiết phải bắt đầu bằng những khoản đầu tư lớn mà có thể từ việc áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, sử dụng hợp lý vật tư và tổ chức sản xuất khoa học hơn. Đặc biệt, khi được kết hợp với biện pháp quản lý nước tưới hợp lý, phương thức canh tác này còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính từ ruộng lúa. Ngoài ra, mô hình tại xã Ứng Hòa còn tạo chuyển biến trong nhận thức của người nông dân.

Bà Phạm Thị Ánh Tuyết ở thôn Đạo Tú (xã Ứng Hòa) cho hay, khi trực tiếp tham gia và kiểm chứng kết quả trên đồng ruộng, người dân có thêm cơ sở để thay đổi tập quán sản xuất, chú trọng sử dụng vật tư hợp lý, tiết kiệm chi phí và bảo vệ môi trường hơn.

Còn Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Ứng Hòa Lưu Đức Lào cho rằng, giá trị của mô hình không chỉ nằm ở năng suất thu hoạch mà còn ở khả năng thay đổi tư duy sản xuất. Việc áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật giúp nông dân nhận thấy lợi ích của phương thức canh tác mới, từ đó tạo tiền đề để mở rộng diện tích trong những vụ tiếp theo.

Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình thông tin, là địa bàn có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, Ứng Hòa xác định muốn phát triển nông nghiệp bền vững phải thay đổi tư duy, chuyển sang sản xuất thông minh, xanh, sạch và có giá trị gia tăng cao. Do đó, mô hình trồng lúa giảm phát thải là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu đó.

Tuy nhiên, để hướng đi này phát huy hiệu quả, việc nhân rộng mô hình cần được đánh giá đầy đủ cả hiệu quả kinh tế và môi trường. Bởi, năng suất lúa là một tiêu chí quan trọng, nhưng chưa đủ để khẳng định hiệu quả giảm phát thải.

Xã Ứng Hòa sẽ tiếp tục theo dõi lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, mức tiêu thụ nước và các yếu tố phát thải trong quá trình canh tác để xây dựng quy trình sản xuất thống nhất.

Bên cạnh đó, địa phương cần chú trọng tổ chức sản xuất theo chuỗi, gắn vùng nguyên liệu với hợp tác xã, doanh nghiệp thu mua, chế biến và tiêu thụ. Khi sản phẩm được xây dựng thương hiệu, bảo đảm chất lượng và có đầu ra ổn định, lợi ích từ phương thức canh tác lúa SRI mới được chuyển hóa thành thu nhập thực tế cho người nông dân.

Từ kết quả của mô hình thâm canh lúa cải tiến (SRI) kết hợp cấy máy đạt được trên diện tích 50ha lúa vụ mùa năm 2026, xã Ứng Hòa dự kiến đánh giá, xây dựng lộ trình nhân rộng mô hình trong các vụ tiếp theo. Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu tái cơ cấu ngành Nông nghiệp. Hơn nữa, một mô hình sản xuất lúa chỉ thực sự thành công khi người nông dân có thu nhập tốt hơn, đất đai được cải thiện và tác động tiêu cực đến môi trường được giảm thiểu.