Ngày Văn hoá Việt Nam: Hà Nội tiên phong lan toả giá trị văn hoá dân tộc

Từ chủ trương phát triển văn hóa đến ngày hội của toàn dân

Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 về phát triển văn hóa Việt Nam, với nhiều định hướng và quyết sách mới, ngày 24-4-2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về một số cơ chế, chính sách phát triển văn hóa Việt Nam. Đáng chú ý, Nghị quyết quy định lấy ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam; người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong ngày này. Đồng thời, khuyến khích các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa trong đời sống xã hội.

Đây là dấu mốc có ý nghĩa quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng đối với lĩnh vực văn hóa, đồng thời khẳng định vị trí, vai trò của văn hóa trong chiến lược phát triển đất nước. Việc xác định một ngày riêng để tôn vinh văn hóa không đơn thuần là bổ sung một hoạt động kỷ niệm trong năm. Quan trọng hơn, đây là dịp để toàn xã hội cùng nhìn nhận sâu sắc hơn về giá trị của văn hóa đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa và các chính sách mới của Quốc hội, ngày 24-11 còn nhắc mỗi cấp, mỗi ngành nhìn văn hóa như một phần của chất lượng phát triển đất nước. Văn hóa góp phần hình thành nhân cách, củng cố niềm tin, nuôi dưỡng năng lực sáng tạo và tạo giá trị cho du lịch, công nghiệp văn hóa.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn cũng cho rằng, Ngày Văn hóa Việt Nam nên được xem là một “cú hích” cho cả năm, trở thành điểm nhấn để khơi dậy nhu cầu, thói quen và trách nhiệm văn hóa của mỗi người trong đời sống hằng ngày.

“Giá trị của Ngày Văn hóa Việt Nam không nên chỉ được đo bằng số lượng chương trình, sân khấu hay người tham dự trong thời điểm tổ chức, mà cần được nhìn từ những thay đổi sau đó: người dân đến bảo tàng nhiều hơn, đọc sách nhiều hơn, quan tâm đến di sản, tham gia sáng tạo nghệ thuật và có ý thức hơn trong xây dựng môi trường sống văn minh”, PGS.TS Bùi Hoài Sơn bày tỏ.

Theo định hướng tại Nghị quyết số 80-NQ/TW, phát triển văn hóa phải gắn với xây dựng con người Việt Nam toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy bản sắc dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Đây cũng là cơ sở để các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam được triển khai theo hướng thiết thực, có chiều sâu, tránh hình thức, tạo cơ hội để người dân trực tiếp tham gia vào các hoạt động văn hóa.

Với tinh thần ấy, ngày 19-6-2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1111/QĐ-TTg về Kế hoạch tổ chức các hoạt động kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam giai đoạn 2026-2030. Trong các cuộc họp triển khai việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, các hoạt động cần thể hiện rõ bản sắc văn hóa Việt Nam, đồng thời phản ánh tinh thần đổi mới, sáng tạo, hội nhập và khát vọng phát triển đất nước.

Điểm đáng chú ý là Ngày Văn hóa Việt Nam được đặt trong mối liên hệ với đời sống cộng đồng, hướng tới việc đưa văn hóa trở thành một phần tự nhiên trong sinh hoạt xã hội. Các hoạt động kỷ niệm vì thế không chỉ tập trung ở những sân khấu lớn hay các thiết chế văn hóa chuyên nghiệp mà cần lan tỏa tới cơ sở, khu dân cư, trường học, cơ quan, đơn vị và từng gia đình.

Tinh thần ấy cũng được thể hiện qua việc kết nối Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11 với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18-11, tạo thành chuỗi hoạt động văn hóa có ý nghĩa, góp phần củng cố tình đoàn kết trong cộng đồng. Khi mỗi người dân có điều kiện tiếp cận, tham gia và sáng tạo các hoạt động văn hóa, những giá trị truyền thống sẽ không chỉ được lưu giữ trong ký ức mà tiếp tục được trao truyền qua thực tiễn đời sống.

Hà Nội khẳng định vai trò “đầu tàu” trong phát triển văn hóa

Hà Nội đang cho thấy vai trò “đầu tàu” trong triển khai các nghị quyết về phát triển văn hóa cũng như tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam. Ngày 3-10, Hà Nội tổ chức Lễ phát động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026, tạo khí thế và sự lan tỏa cho chuỗi hoạt động “Ngày Văn hóa Việt Nam” tại Hà Nội, đồng thời khẳng định vai trò là trung tâm lớn về văn hóa của cả nước, phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống nghìn năm văn hiến và kết nối, lan tỏa giá trị văn hóa của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà, hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, thành phố Hà Nội đã chỉ đạo tổ chức tổng thể nhiều hoạt động nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng tự hào dân tộc, cùng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao phù hợp với điều kiện của từng địa phương để nhân dân được tham gia rộng rãi và thụ hưởng những giá trị tốt đẹp.

Đặc biệt, trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, Hà Nội được giao chủ trì tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tầm quốc gia tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình. Đây là hoạt động trọng tâm, có quy mô lớn, thể hiện vai trò và trách nhiệm của Thủ đô trong việc tổ chức, lan tỏa một sự kiện văn hóa có ý nghĩa trên phạm vi cả nước.

Sau nhiều cuộc họp triển khai, ngày 22-10-2026, thành phố Hà Nội nhanh chóng ban hành Kế hoạch số 410/KH-UBND ngày 22-10-2026 về tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Chương trình diễn ra từ 20h ngày 24-11 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, với quy mô dự kiến khoảng 50.000 người. Chương trình được xem như một “đại nhạc hội” quốc gia, kết hợp các màn nghệ thuật đặc sắc và pháo hoa nghệ thuật. Thành phố giao Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cùng các bộ, ngành, đơn vị liên quan tổ chức.

Theo Tổng đạo diễn Đặng Lê Minh Trí, mục tiêu đặt ra đối với chương trình không chỉ là tạo nên một sự kiện nghệ thuật quy mô lớn mà còn phải chuyển tải được thông điệp về vị trí, vai trò của văn hóa trong sự nghiệp phát triển đất nước. Thông qua ngôn ngữ nghệ thuật, chương trình hướng tới tôn vinh những giá trị cốt lõi của văn hóa Việt Nam được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử, từ truyền thống yêu nước, tinh thần đại đoàn kết đến bản sắc và cốt cách con người Việt Nam.

Để bảo đảm chất lượng và tính thống nhất của chương trình, công tác chuẩn bị đang được triển khai với sự tham gia của nhiều lực lượng. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp hướng dẫn chuyên môn, rà soát kịch bản, bảo đảm sự hài hòa giữa yếu tố truyền thống và hiện đại; cung cấp bộ nhận diện, biểu trưng Ngày Văn hóa Việt Nam để sử dụng thống nhất. Bộ Quốc phòng phối hợp bảo đảm các điều kiện tổ chức tại địa điểm diễn ra sự kiện và huy động 200 chiến sĩ tham gia biểu diễn. Bộ Công an xây dựng phương án bảo vệ, bảo đảm an ninh, trật tự, đồng thời huy động 300 học viên cảnh sát nhân dân tham gia màn trống hội. Ở cấp thành phố, các phương án về giao thông, y tế, an ninh, an toàn, phòng cháy, chữa cháy và vệ sinh môi trường được phân công cụ thể.

Trong các cuộc họp triển khai thực hiện, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà luôn nhấn mạnh, Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam mang tầm quốc gia, vì thế thành phố yêu cầu các khâu chuẩn bị phải được tiến hành chỉn chu, cẩn thận, bảo đảm chương trình diễn ra hấp dẫn, thu hút, chất lượng và an toàn tuyệt đối.

Với vị thế là Thủ đô ngàn năm văn hiến, Hà Nội không chỉ có trách nhiệm bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa của riêng mình mà còn có vai trò kết nối, giới thiệu và lan tỏa bản sắc văn hóa của các vùng miền, cộng đồng dân tộc trong cả nước. Việc đảm nhận tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt cũng là dịp để Thủ đô phát huy lợi thế của một trung tâm văn hóa lớn, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử, di sản, nghệ thuật và nguồn lực sáng tạo. Đáng chú ý, các hoạt động Ngày Văn hóa Việt Nam còn được triển khai đồng loạt tại các xã, phường, qua đó đưa Ngày Văn hóa Việt Nam thực sự trở thành dịp sinh hoạt văn hóa rộng khắp, có sự tham gia của nhiều tầng lớp nhân dân.

Thực hiện: Hoàng Quyên