Các cuộc thi, sân chơi nghệ thuật: Bệ phóng cho tài năng trẻ bước vào chuyên nghiệp

Để những sân chơi này thực sự trở thành bệ phóng cho thế hệ nghệ sĩ mới, cần tăng cường kết nối giữa phát hiện, bồi dưỡng tài năng với môi trường sáng tạo, cơ hội biểu diễn và đưa tác phẩm đến gần công chúng, qua đó góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cho công nghiệp văn hóa.

Mở những không gian tỏa sáng tài năng

Những tháng cuối năm 2026, đời sống nghệ thuật trở nên sôi động với nhiều cuộc thi, liên hoan dành cho tài năng trẻ, tạo cơ hội để các thí sinh thể hiện năng lực, thử sức trước công chúng và từng bước định hình con đường nghệ thuật. Nổi bật là cuộc thi “Tiếng hát Hà Nội 2026” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức, tiếp nối thương hiệu âm nhạc gắn với Thủ đô.

Mùa giải năm nay có nhiều đổi mới trong phương thức tuyển chọn và không gian thể hiện. Lần đầu tiên, vòng sơ khảo được tổ chức qua video dự thi, mở rộng cơ hội tham gia cho thí sinh ở nhiều địa phương và quốc gia. Bên cạnh ba phong cách Thính phòng, Dân gian và Âm nhạc đương đại, cuộc thi bổ sung phong cách Sáng tạo, biểu diễn đa năng, khuyến khích thí sinh thể hiện cá tính và khả năng trình diễn.

Nhà báo Nguyễn Thanh Liêm, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Tổng Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, Trưởng ban Chỉ đạo, Trưởng ban Tổ chức cuộc thi “Tiếng hát Hà Nội 2026” cho biết, cuộc thi hướng tới tìm kiếm những giọng ca có bản lĩnh sân khấu, tư duy âm nhạc, sức sáng tạo và tiềm năng phát triển lâu dài. Thông qua lợi thế truyền thông đa nền tảng, Ban tổ chức mong muốn giúp các gương mặt triển vọng tiếp cận công chúng, duy trì hoạt động nghệ thuật và trưởng thành sau cuộc thi.

Cùng mục tiêu phát hiện, bồi dưỡng tài năng, Giải Sao Mai 2026 do Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức đã lựa chọn 16 thí sinh vào vòng chung kết. Cuộc thi tiếp tục chú trọng sự kết hợp giữa kỹ thuật thanh nhạc, tư duy âm nhạc, khả năng xử lý tác phẩm và bản lĩnh biểu diễn, tạo cơ hội để các giọng ca trẻ khẳng định mình qua từng phần thi trực tiếp.

Ở môi trường đào tạo, Liên hoan nghệ thuật “Chuyện thanh xuân” do Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội lần đầu tổ chức mở ra không gian sáng tạo liên ngành cho sinh viên. Với các tác phẩm thuộc lĩnh vực sân khấu, điện ảnh, truyền hình, âm nhạc, múa, nhiếp ảnh, mỹ thuật và nghệ thuật đương đại, liên hoan khuyến khích người trẻ thể hiện tiếng nói, góc nhìn về con người và đời sống.

Trong khi đó, cuộc thi “Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026” với chủ đề “Âm sắc Việt - Hội tụ - Tỏa sáng” quy tụ hàng trăm nghệ sĩ, diễn viên đến từ các đơn vị nghệ thuật và cơ sở đào tạo trên cả nước. Các phần thi khai thác từ bài bản cổ nhạc, làn điệu kịch hát dân tộc, dân ca truyền thống đến những tác phẩm cải biên, phát triển hoặc sáng tác mới trên nền tảng phong cách âm nhạc dân tộc. Đây là dịp để nghệ sĩ trẻ thể hiện kỹ thuật, tư duy biểu diễn và sức sáng tạo trên nền tảng di sản, góp phần gìn giữ và lan tỏa sức sống của âm nhạc truyền thống trong đời sống đương đại.

Đồng hành để tài năng vươn xa

Sự phong phú của các sân chơi cho thấy hoạt động phát hiện tài năng trẻ đang được mở rộng ở nhiều môi trường. Tuy nhiên, để một giọng ca, diễn viên, nhạc công hay nhà sáng tạo trẻ có thể đi đường dài, danh hiệu và sự chú ý của công chúng cần được tiếp nối bằng cơ hội rèn nghề, thực hành, biểu diễn và bước vào môi trường nghệ thuật chuyên nghiệp.

Theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông, các trường nghệ thuật cần tạo dựng không gian sáng tạo thực chất, khuyến khích sinh viên trình bày ý tưởng, phối hợp liên ngành và phát triển những sản phẩm có khả năng tiếp cận công chúng. Sinh viên xuất sắc, tác phẩm chất lượng cần được tạo điều kiện tham gia các sân chơi, liên hoan nghệ thuật uy tín, qua đó gắn kết đào tạo với thực tiễn nghề nghiệp, giúp người học sớm làm quen với yêu cầu sáng tạo và sản xuất nghệ thuật.

Ở lĩnh vực âm nhạc, việc đồng hành với thí sinh sau cuộc thi cũng ngày càng được chú trọng. Với “Tiếng hát Hà Nội”, lợi thế truyền thông đa nền tảng có thể trở thành cầu nối đưa các thí sinh triển vọng đến với những chương trình nghệ thuật, cơ hội biểu diễn và con đường phát triển nghề nghiệp.

Nhà báo Nguyễn Thanh Liêm cho rằng, các cuộc thi, sân chơi âm nhạc cần trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái công nghiệp âm nhạc, kết nối từ phát hiện, phát triển tài năng đến sản xuất nội dung, tổ chức biểu diễn, quảng bá và xây dựng thương hiệu nghệ sĩ. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần có sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo, đơn vị nghệ thuật, nhà sản xuất, cơ quan truyền thông và những người làm nghề giàu kinh nghiệm. Các chương trình cố vấn, trại sáng tác, dự án đặt hàng, hỗ trợ sản xuất và cơ hội tham gia liên hoan chuyên nghiệp sẽ giúp tài năng trẻ tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện kỹ năng và định hình hướng đi. Bên cạnh đó, việc đánh giá tại các cuộc thi cần chú trọng năng lực thực chất, bản sắc cá nhân, thái độ nghề nghiệp và tiềm năng phát triển lâu dài.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực sáng tạo, phát huy tài năng và sức sáng tạo của con người. Vì vậy, mỗi sân chơi nghệ thuật không chỉ dừng lại ở việc phát hiện, tôn vinh tài năng mà cần trở thành điểm khởi đầu cho hành trình phát triển lâu dài. Khi được tiếp sức bằng môi trường sáng tạo, cơ hội nghề nghiệp và sự đồng hành chuyên nghiệp, những gương mặt trẻ sẽ có điều kiện khẳng định mình, góp phần xây dựng đội ngũ nghệ sĩ kế cận và tạo nguồn lực cho công nghiệp văn hóa đất nước phát triển.