Triển khai xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030: Những hạt nhân đưa phong trào đi vào chiều sâu

Quán triệt phương châm “Đảng lãnh đạo, Nhà nước hỗ trợ, nhân dân làm chủ và hưởng lợi”, các địa phương đang tích cực triển khai các tiêu chí xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Trong quá trình đó, đội ngũ cán bộ cơ sở giữ vai trò nòng cốt, trực tiếp tuyên truyền, vận động, khơi dậy sức dân, góp phần đưa phong trào xây dựng nông thôn mới phát triển sâu rộng, thực chất và bền vững.

Sức dân làm đổi thay làng quê

Tại thôn Trung Hà, xã Vật Lại, tuyến đường từ phía sông Hồng vào khu dân cư Phú Nhiêu đang được thi công hệ thống cống thoát nước, chuẩn bị thảm lại mặt đường. Để mở rộng, nắn thẳng tuyến đường, 10 hộ dân đã tự nguyện hiến gần 100m² đất. Gia đình ông Phạm Văn Hưng cũng đang đề nghị được hiến một phần đất thổ cư, lùi tường rào để đường đi thuận lợi hơn. Sự đồng thuận ấy xuất phát từ mong muốn cải thiện điều kiện đi lại, sinh hoạt của chính người dân.

Tại xã Phúc Thọ, phong trào hiến đất mở đường tiếp tục ghi nhận những kết quả thiết thực. Riêng thôn Trạch Mỹ Lộc, từ tháng 7 đến hết tháng 9-2026, có 44 hộ hiến 332m² đất, huy động 557 triệu đồng xã hội hóa. Trong đó, tại xóm Chùa 2, khu vực Thuần Mỹ, 5 hộ dân tự nguyện hiến 42m² đất thổ cư để mở rộng ngõ xóm. Theo Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Phúc Thọ Lê Thị Kim Phương, từ đầu năm đến hết tháng 9-2026, toàn xã có hơn 168 hộ hiến đất, với tổng diện tích khoảng 1.638m² đất ở và đất nông nghiệp.

Không chỉ góp đất, góp kinh phí làm đường, người dân còn chung sức cải thiện môi trường sống. Tại thôn Điền Hòa Cát, xã Hát Môn, năm 2023, 350 chiếc thùng đựng rác được mua từ nguồn tiền xã hội hóa để chuyển đến các hộ gia đình. Những hộ khó khăn được hỗ trợ kinh phí mua thùng. Người dân còn được hướng dẫn sử dụng túi ni lông tự phân hủy, buộc kín rác trước khi đưa đến điểm tập kết, hạn chế nước rác chảy ra đường.

Sau hợp nhất, thôn Điền Hòa Cát có hơn 1.000 hộ dân. Cùng với đường giao thông được cứng hóa, nhà văn hóa và các công trình phúc lợi được quan tâm đầu tư, thôn tiếp tục duy trì hoạt động bảo vệ môi trường, hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn, củng cố tình làng, nghĩa xóm. Dịp Tết Trung thu năm 2026, thôn vận động đóng góp hơn 40 triệu đồng tổ chức chương trình vui chơi cho trẻ em, đồng thời tặng quà các cháu có hoàn cảnh khó khăn.

Những kết quả trên cho thấy sức dân là nguồn lực quan trọng trong xây dựng nông thôn mới. Giá trị của phong trào không chỉ nằm ở những tuyến đường rộng hơn, công trình khang trang hơn, mà còn ở ý thức cộng đồng và tinh thần trách nhiệm của người dân đối với nơi mình sinh sống.

Cán bộ đi trước, phong trào theo sau

Để sự đồng thuận chuyển thành hành động cụ thể, vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở có ý nghĩa quan trọng. Gần dân, hiểu tâm tư và kiên trì giải thích để người dân nhận thức rõ lợi ích chung là cách những hạt nhân phong trào đưa chủ trương xây dựng nông thôn mới vào cuộc sống.

Tại thôn Điền Hòa Cát, Trưởng thôn Hoàng Thị Hiên tích cực tuyên truyền, vận động người dân giữ gìn vệ sinh môi trường. Khi còn là Phó Trưởng thôn Tam Hiệp 6, bà đã vận động đóng góp mua thùng rác cho các hộ gia đình; đồng thời trích hơn 2 triệu đồng tiền lương mua 70kg túi ni lông tự phân hủy tặng người dân và hướng dẫn thu gom, xử lý rác đúng quy định. Việc làm thiết thực của chị góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, lan tỏa tinh thần nêu gương trong cộng đồng.

Tại xã Phúc Thọ, Bí thư Chi bộ thôn Trạch Mỹ Lộc Đỗ Thị Oanh cho biết, trước đây, một số ngõ chỉ rộng hơn 2m, có đoạn thắt nút cổ chai, gây khó khăn cho việc đi lại. Cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể đã đến từng hộ tuyên truyền, phân tích lợi ích lâu dài của việc mở rộng đường.

Theo bà Đỗ Thị Oanh, muốn tạo đồng thuận, cán bộ, đảng viên phải gương mẫu, đi đầu; công tác vận động cần kiên trì, công khai, minh bạch để người dân hiểu rõ vai trò chủ thể và lợi ích thiết thực của mình. Nhờ đó, ngay cả ở những nơi chưa có dự án thảm đường, người dân vẫn tự nguyện hiến đất, góp phần cải thiện giao thông, chỉnh trang khu dân cư.

Cùng với cấp ủy, trưởng thôn, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể phát huy vai trò tập hợp nhân dân thông qua những mô hình như “Ngõ xóm văn minh, đoàn kết”, “Thôn dân cư số”, “Lắng nghe dân nói”, “Nhân dân đoàn kết hiến đất mở rộng đường giao thông”. Các mô hình gắn với nhu cầu thực tế giúp người dân chủ động tham gia, đóng góp và giám sát những phần việc chung.

Theo Văn phòng Điều phối các Chương trình mục tiêu quốc gia thành phố Hà Nội, trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn thành phố có 382/382 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Sau sắp xếp, Hà Nội có 126 xã, phường, trong đó 75 xã tiếp tục xây dựng nông thôn mới theo bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030.

Chặng đường mới đòi hỏi tiếp tục nâng cao chất lượng hạ tầng, môi trường và đời sống người dân. Bên cạnh nguồn lực Nhà nước, sự tham gia chủ động của nhân dân và vai trò gương mẫu, trách nhiệm của cán bộ cơ sở sẽ góp phần biến chủ trương thành những công trình, phần việc cụ thể, thúc đẩy xây dựng nông thôn mới thực chất, bền vững.