Dự án Luật Nhà ở (sửa đổi): Người dân phải được tiếp cận đầy đủ thông tin về phương án bồi thường, tái định cư

Phân định rõ trách nhiệm trong quản trị chung cư

Chiều 28-10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt cho biết, qua thảo luận tại tổ, nhiều đại biểu đã phân tích sâu những vấn đề về phát triển nhà ở, quản lý chung cư và cải tạo chung cư cũ.

Về quản trị nhà chung cư, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt cho rằng cần xác định rõ mối quan hệ giữa Ban quản trị nhà chung cư, tổ dân phố và chính quyền cấp xã, phường, tránh chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ.

Điều 99 và Điều 100 dự thảo Luật quy định về hội nghị nhà chung cư, Ban quản trị nhà chung cư, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết nhiều nội dung liên quan đến quyền và trách nhiệm của các chủ thể. Đại biểu đề nghị giữ ngay trong Luật những nguyên tắc cơ bản về quyền quyết định của chủ sở hữu và trách nhiệm phối hợp trong quản trị cộng đồng.

Theo đại biểu, Ban quản trị đại diện cho các chủ sở hữu trong quản lý tài sản chung; tổ dân phố thực hiện hoạt động tự quản cộng đồng, vận động nhân dân và phối hợp giữ gìn an ninh, trật tự; chính quyền cấp xã, phường thực hiện quản lý nhà nước theo thẩm quyền. Các chủ thể này có vai trò khác nhau, không thể thay thế nhau.

Nếu không phân định rõ trách nhiệm, khi phát sinh vấn đề liên quan đến sử dụng nhà sinh hoạt cộng đồng, an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy hoặc tranh chấp trong quản lý chung cư, sẽ khó xác định đầu mối xử lý và trách nhiệm phối hợp.

Đại biểu cũng lưu ý cần phân biệt quyền của cộng đồng cư dân với quyền của cộng đồng chủ sở hữu. Việc sử dụng tài sản thuộc sở hữu chung phải tuân thủ quyền quyết định hợp pháp của các chủ sở hữu, kể cả khi tài sản được sử dụng phục vụ sinh hoạt cộng đồng.

Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 100 nguyên tắc phối hợp giữa Ban quản trị, tổ dân phố và chính quyền cấp xã; đồng thời phân định rõ trách nhiệm tiếp nhận, xử lý phản ánh, bảo đảm không phát sinh thêm tầng nấc tổ chức hoặc thủ tục hành chính.

Gắn quyết định giao chủ đầu tư với trách nhiệm thực hiện

Về cải tạo chung cư cũ, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt đề nghị làm rõ trách nhiệm sau khi địa phương quyết định giao chủ đầu tư, bảo đảm cơ chế tháo gỡ vướng mắc không tạo ra điểm nghẽn mới.

Khoản 2 Điều 112 dự thảo Luật quy định trường hợp hội nghị nhà chung cư không lựa chọn được nhà đầu tư thì UBND cấp tỉnh quyết định giao chủ đầu tư theo quy định của Chính phủ. Đại biểu đồng tình với mục tiêu tháo gỡ tình trạng dự án kéo dài do không lựa chọn được nhà đầu tư, nhưng cho rằng cần làm rõ trách nhiệm giải quyết các vấn đề phát sinh sau quyết định này.

Theo đại biểu, khi dự án chậm triển khai, phương án tạm cư thay đổi hoặc nhà đầu tư không thực hiện đúng nghĩa vụ, cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm đôn đốc, xử lý đến cùng và cơ chế bảo vệ quyền lợi cư dân. Chính quyền cấp xã, phường có thể là đầu mối phối hợp, tiếp nhận phản ánh, nhưng không thể phải gánh trách nhiệm đối với những quyết định hoặc nguồn lực vượt quá thẩm quyền.

Đại biểu đề nghị hoàn thiện Điều 112 và các quy định liên quan theo hướng công khai căn cứ lựa chọn, quyết định giao chủ đầu tư; xác định rõ trách nhiệm giám sát tiến độ và xử lý trường hợp nhà đầu tư không thực hiện cam kết. Đồng thời, người dân phải được tiếp cận đầy đủ thông tin về phương án bồi thường, tái định cư và bố trí chỗ ở tạm thời.

Cùng với đó, cần phân định cụ thể trách nhiệm giữa cấp tỉnh và cấp xã trong quá trình triển khai dự án, bảo đảm có đầu mối phối hợp, tiếp nhận và xử lý kiến nghị của người dân, đồng thời phù hợp với thẩm quyền và điều kiện thực hiện của từng cấp.

Nhấn mạnh yêu cầu cụ thể hóa định hướng phát triển nhà ở, cải tạo chung cư và tái thiết đô thị theo Nghị quyết số 21-NQ/TW, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt đề nghị việc hoàn thiện Luật cần bảo đảm hai nguyên tắc: Quản trị chung cư phải rõ quyền, rõ trách nhiệm, không chồng chéo; cải tạo chung cư cũ phải gắn quyền quyết định với trách nhiệm thực hiện đến cùng.

Theo đại biểu, đây là cơ sở để vừa tháo gỡ khó khăn trong phát triển, cải tạo nhà ở, vừa bảo vệ quyền lợi người dân, nâng cao hiệu quả quản lý và xây dựng môi trường sống an toàn, ổn định, văn minh.