Thắp sáng tương lai cho trẻ khuyết tật trí tuệ từ những lớp học nghề đặc biệt

Không chỉ trao cho các em kỹ năng để tự lập, mô hình nhân văn này còn thắp lên niềm tin, tiếp thêm điểm tựa vững vàng để người yếu thế tự tin bước vào cuộc đời.

Ước mơ giản dị của những người làm cha, làm mẹ

Đối với những gia đình có con sinh ra chịu nhiều thiệt thòi về trí tuệ, ước mong lớn nhất của cha mẹ chưa bao giờ là điều gì quá xa xôi, mà chỉ gói gọn trong hai chữ “tự lập”. Đứng trước ngưỡng cửa trưởng thành của con, nỗi lo âu về một ngày khi đấng sinh thành già yếu, ai sẽ ở bên chăm sóc, chở che cho đứa trẻ luôn là nỗi khắc khoải khôn nguôi.

Có mặt tại Lễ khai giảng Lớp dạy nghề Kỹ thuật pha chế đồ uống ở Trường Tiểu học Bình Minh (80 phố Thợ Nhuộm, Hà Nội), chị Trương Minh Đức (trú tại phố Khương Trung, phường Khương Đình, Hà Nội), mẹ của cậu con trai mắc hội chứng tự kỷ sinh năm 2011, không khỏi xúc động khi nhớ lại chặng đường gian nan đã qua.

Trước khi tìm được bến đỗ an lành cho con tại mái trường này, chị từng ròng rã gõ cửa gần 20 ngôi trường tiểu học với hy vọng con được học hòa nhập. Thế nhưng, câu trả lời chị nhận về phần lớn là những cái lắc đầu từ chối. Thậm chí, ở môi trường phổ thông, do không kiểm soát được hành vi và thiếu sự thấu hiểu từ xung quanh, con chị từng phải đối mặt với nỗi đau bị bạo lực học đường. Chỉ đến khi về dưới mái nhà Bình Minh, được các thầy cô đón nhận bằng tình yêu thương và phương pháp sư phạm kiên nhẫn, tâm lý của con mới dần ổn định, tiến bộ từng ngày.

Chứng kiến niềm vui của con tại lễ khai giảng lớp học nghề pha chế, chị Đức xúc động chia sẻ: Gia đình không kỳ vọng con kiếm được nhiều tiền, chỉ mong con học được một cái nghề để mai này không phải phụ thuộc hoàn toàn vào xã hội, có thể tự phục vụ bản thân và tìm thấy niềm vui lao động.

Cùng chung nỗi trăn trở ấy, anh Đinh Văn Vinh, Trưởng ban đại diện cha mẹ học sinh Trường Tiểu học Bình Minh, chia sẻ: Các bậc phụ huynh có trẻ bị khuyết tật trí tuệ luôn mong mỏi con em mình có được một cơ hội học nghề bài bản, phù hợp với đặc thù thể trạng. Anh Vinh xúc động cho biết, mong mỏi của gia đình là những lớp dạy nghề này sẽ được duy trì đều đặn, từ sơ cấp đến nâng cao, thậm chí, nếu có cơ hội, rất mong các lớp này được mở rộng tổ chức trong kỳ nghỉ hè. Bởi đây chính là chiếc “phao cứu sinh” tiếp thêm niềm hy vọng cho trẻ khuyết tật trí tuệ. Khi các con được học kỹ năng, biết làm ra một ly nước hay phụ giúp công việc gia đình, gánh nặng tâm lý trên vai cha mẹ vơi đi rất nhiều, và cái nhìn của xã hội đối với người khuyết tật cũng dần trở nên bao dung, ấm áp hơn.

Khắc phục khó khăn, chung tay chắp cánh ước mơ

Để biến ước mơ tự lập của các em học sinh khuyết tật thành hiện thực là cả một hành trình nỗ lực bền bỉ, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, tâm huyết từ nhiều phía. Suốt nhiều năm qua, mô hình hợp tác, hỗ trợ đào tạo nghề giữa Hội Cứu trợ trẻ em khuyết tật thành phố Hà Nội, Trường Trung cấp nghề Nấu ăn - Nghiệp vụ Du lịch và Thời trang Hà Nội cùng các trường chuyên biệt trên địa bàn Thủ đô, tiêu biểu là Trường Tiểu học Bình Minh, đã trở thành điểm sáng đầy tính nhân văn.

Chia sẻ về những đặc thù trong công tác giảng dạy, cô giáo Trịnh Thị Lệ Thu, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bình Minh cho biết, học sinh của trường là trẻ khuyết tật trí tuệ ở các mức độ khác nhau, khả năng ghi nhớ và tính tự chủ còn rất hạn chế. Để tổ chức các lớp nghề như pha chế hay làm bánh, các thầy cô giáo của nhà trường phải phối hợp chặt chẽ với phụ huynh ngay từ khâu sơ tuyển, đánh giá kỹ lưỡng năng lực và sở thích của từng em. Trong từng tiết học, giáo viên phải chia nhỏ từng thao tác, áp dụng phương pháp cá thể hóa, liên tục đồng hành để các em nắm bắt dần dần. Đồng thời, nhà trường cũng chủ động tích hợp kỹ năng nghề vào các hoạt động trải nghiệm thực tế như tổ chức gian hàng Tết, tiệc trà chiều hay làm bánh quy làm quà tặng, giúp học sinh duy trì phản xạ và nuôi dưỡng niềm say mê.

Từ góc độ đơn vị trực tiếp đào tạo nghề, cô giáo Hoàng Thị Tâm, Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Nấu ăn - Nghiệp vụ Du lịch và Thời trang Hà Nội khẳng định, giảng dạy cho học sinh khuyết tật đòi hỏi người thầy phải có sự kiên trì gấp nhiều lần so với học viên bình thường. Bắt đầu triển khai từ năm 2017, đến nay chương trình đã đào tạo cho gần 500 lượt học sinh khuyết tật với các nghề phù hợp như chế biến món ăn, làm bánh, pha chế đồ uống và chăm sóc da. Thay vì những công thức phức tạp, giáo trình được tinh giản tối đa, tập trung vào các món ăn gia đình gần gũi, thao tác an toàn khi sử dụng nhiệt hay dao thớt. Dù thời gian lên lớp ngoài giờ vất vả, phải đi lại liên tục giữa các cơ sở, nhưng chứng kiến sự chuyển biến tích cực của các em, tập thể giáo viên nhà trường luôn sẵn sàng đồng hành, không nề hà khó khăn.

Nhìn nhận về ý nghĩa to lớn của mô hình này, thầy Phạm Văn Hoan, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bình Minh bày tỏ sự tri ân sâu sắc trước sự sát cánh trách nhiệm của các đơn vị đối tác. Thầy Hoan nhấn mạnh, mỗi khóa học nghề mở ra không chỉ trang bị kiến thức thực tế mà còn là liều thuốc tinh thần vô giá, giúp các em học sinh tự tin bước qua rào cản tự ti để hòa nhập cộng đồng. Đã có những học sinh sau khi hoàn thành khóa học pha chế, làm bánh có thể tự làm sản phẩm bán trực tuyến hoặc phụ giúp kinh tế gia đình, đó là niềm hạnh phúc lớn lao của những người làm công tác giáo dục đặc thù.

Đại diện cho đơn vị thường xuyên vận động nguồn lực tài trợ các khóa đào tạo nghề miễn phí dành cho trẻ khuyết tật, ông Bùi Văn Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Cứu trợ trẻ em khuyết tật thành phố Hà Nội khẳng định, công tác đào tạo nghề cho thanh thiếu niên khuyết tật là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm an sinh xã hội. Đánh giá cao hiệu quả của chương trình, ông Tuấn bày tỏ mong muốn thời gian tới, các cơ sở đào tạo tiếp tục tăng cường thời lượng thực hành, nâng cao chất lượng bài giảng để học sinh sau khi tốt nghiệp có thể tham gia vào thị trường lao động ở những công việc phù hợp.

Tiếp thêm niềm tin cho các học viên trong ngày khai giảng khóa đào tạo mới, thầy Nguyễn Xuân Hùng, Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Nấu ăn - Nghiệp vụ Du lịch và Thời trang Hà Nội cam kết, nhà trường sẽ luôn dành những điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm để hỗ trợ tối đa cho học sinh khuyết tật. Thầy Hùng chia sẻ, sự tiến bộ của mỗi em học sinh chính là quả ngọt đền đáp cho sự chung sức của toàn xã hội, và nhà trường sẽ tiếp tục quyết tâm đồng hành lâu dài cùng các em trên con đường tìm kiếm việc làm, kiến tạo tương lai.

Sự chung tay đầy tâm huyết của cộng đồng, sự tận tụy của những người thầy và sự kiên trì của các bậc phụ huynh đang tiếp thêm sức mạnh cho những mảnh đời kém may mắn. Từ những lớp học nghề giản dị hôm nay, những mầm xanh nghị lực sẽ tiếp tục vươn lên, khẳng định giá trị bản thân và hòa mình vững vàng vào dòng chảy phát triển của xã hội./.