Phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Phát huy vai trò đội dân phòng trong phòng cháy từ cơ sở

Tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy, nổ

Phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám là địa bàn đô thị đông dân cư, tập trung nhiều cơ sở kinh doanh, dịch vụ, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh và công trình cũ. Nhiều ngõ nhỏ, sâu gây khó khăn cho phương tiện chữa cháy tiếp cận hiện trường; một số khu tập thể, chung cư cũ còn hạn chế về hệ thống báo cháy, phương tiện chữa cháy và điều kiện thoát nạn.

Thống kê cho thấy, đến tháng 9-2026, toàn phường có 1.551 cơ sở thuộc diện quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy (PCCC), khoảng 2.900 doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng 4.647 hộ kinh doanh. Từ ngày 1-7-2025 đến hết ngày 30-9-2026, địa bàn xảy ra 7 vụ cháy và 22 vụ việc liên quan.

Trước những nguy cơ này, phường xác định phải phát huy hiệu quả phương châm chữa cháy tại chỗ, trong đó lực lượng dân phòng giữ vai trò quan trọng. Với lợi thế gần dân, nắm chắc địa bàn, lực lượng có thể kịp thời phát hiện nguy cơ, hỗ trợ xử lý sự cố ban đầu, hướng dẫn người dân thoát nạn và phối hợp với lực lượng chuyên nghiệp khi xảy ra cháy, nổ.

Thực tế ghi nhận, ngày 21-10-2025, các thành viên Tổ dân phố 63 (cũ) đã sử dụng máy bơm nước chữa cháy khiêng tay, tham gia chữa cháy ban đầu hiệu quả, khống chế đám cháy tại tầng 5 một gia đình trong ngõ 143/45 Ngõ Chợ Khâm Thiên, ngăn cháy lan sang khu vực xung quanh, giảm được thiệt hại.

Để củng cố lực lượng, cụ thể hóa Nghị quyết số 45/2025/NQ-HĐND ngày 29-9-2025 của HĐND thành phố Hà Nội về tiêu chí thành lập, số lượng thành viên đội dân phòng và một số nội dung chi, mức chi hỗ trợ công tác PCCC và cứu nạn, cứu hộ (CNCH), ngày 27-3-2026, UBND phường ban hành các quyết định thành lập 103 đội dân phòng với 1.020 thành viên kèm theo quy định cụ thể về tổ chức, hoạt động.

Nâng cao kỹ năng cho lực lượng tại chỗ

Phó Chủ tịch UBND phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám Đoàn Thu Hà cho biết, bên cạnh kiện toàn lực lượng, kiểm tra và đầu tư phương tiện, phường xác định tuyên truyền kiến thức pháp luật, kỹ năng PCCC và CNCH là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần nâng cao ý thức chủ động phòng ngừa trong cộng đồng.

Thời gian qua, phường triển khai tuyên truyền bằng nhiều hình thức, tổ chức ký cam kết, phát 25.767 tờ rơi hướng dẫn cài đặt ứng dụng báo cháy 114 và thực hiện 2.884 lượt làm việc để hướng dẫn, nhắc nhở các hộ gia đình, cơ sở thực hiện quy định về an toàn phòng cháy, chữa cháy.

Đối với các hộ kinh doanh, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh và nhà ở nhiều căn hộ, công tác hướng dẫn được chú trọng nhằm giúp người dân nhận diện nguy cơ, chủ động khắc phục những thiếu sót ngay tại cơ sở.

Từ đầu năm 2026 đến nay, UBND phường đã tổ chức hàng chục buổi tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức pháp luật, kỹ năng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho lực lượng cán bộ UBND, cán bộ khu dân cư. Đặc biệt, ngày 27-10, UBND phường đã tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về PCCC và CNCH cho 1.021 người thuộc lực lượng dân phòng.

Nội dung tập trung vào các quy định pháp luật, nguy cơ và biện pháp phòng ngừa cháy, nổ; kỹ năng thoát nạn, xử lý tình huống, sử dụng và bảo quản phương tiện chữa cháy... Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm, kỹ năng thực hiện nhiệm vụ của lực lượng dân phòng trong tuyên truyền, vận động nhân dân cùng tham gia phòng cháy, chữa cháy; chủ động phát hiện nguy cơ, xử lý ban đầu; phối hợp với Công an phường, các lực lượng chức năng khi xảy ra sự cố.

Phát huy vai trò, riêng trong tháng 9-2026, lực lượng dân phòng phối hợp với Công an phường và cán bộ địa phương tuyên truyền, ký cam kết với 3.412 hộ gia đình; lập biên bản làm việc với 211 cơ sở, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh.

Theo ông Đoàn Thu Hà, thời gian tới, UBND phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám tiếp tục kiện toàn lực lượng dân phòng theo mô hình mới; tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, đầu tư hạ tầng, phương tiện và đẩy mạnh tuyên truyền đến từng hộ gia đình, cơ sở để nâng cao khả năng phát hiện, xử lý kịp thời nguy cơ cháy, nổ ngay từ cơ sở.