Đông Anh tạo đà phát triển từ giải phóng mặt bằng, đầu tư công

Công khai và đối thoại

Theo thống kê của UBND xã Đông Anh, tính tới giữa tháng 10/2026 xã đang thực hiện giải phóng mặt bằng 70 dự án, trong đó 68 dự án do UBND xã chủ trì, 2 dự án phối hợp; tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng khoảng 1.217,4ha, liên quan 17.840 hộ gia đình và tổ chức. Trong số này có nhiều công trình trọng điểm như cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu, đường kết nối cầu Tứ Liên, đường nối sân bay Gia Bình, Khu đô thị đa mục tiêu, dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang Công an nhân dân, đường Vành đai 3… Đến hết tháng 9-2026, xã đã phê duyệt 5.415 phương án bồi thường, hỗ trợ với số tiền trên 3.062 tỷ đồng, diện tích thu hồi khoảng 257ha; đồng thời tổ chức xét điều kiện, giao đất tái định cư cho các hộ đủ điều kiện theo quy định.

Điểm đáng chú ý là Đông Anh không chỉ chạy theo tiến độ bằng các biện pháp hành chính. Cách làm được địa phương nhấn mạnh là công khai chính sách, đối thoại trực tiếp, phân công cán bộ bám địa bàn, giải thích rõ từng nội dung liên quan bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Theo Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Văn Thiềng, với mô hình “Dân vận khéo” phục vụ giải phóng mặt bằng, cán bộ, đảng viên, đoàn thể được phân công “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, kịp thời nắm bắt tâm tư, giải đáp vướng mắc. Riêng dự án cầu Tứ Liên, 71/71 hộ thuộc phạm vi triển khai mô hình đã bàn giao mặt bằng, trong đó 49 hộ bàn giao đúng tiến độ.

Tạo đồng thuận từ cơ sở

Tại thôn Xuân Trạch, câu chuyện của bà Nguyễn Thị Hoa, một hộ thuộc diện thu hồi đất phục vụ dự án cầu Tứ Liên, cho thấy đồng thuận không phải tự nhiên mà có. Theo bà Nguyễn Thị Hoa, ban đầu gia đình cũng còn nhiều băn khoăn. Sau nhiều lần được chính quyền và các đảng viên trong thôn đến trao đổi, giải thích cụ thể về chủ trương, chính sách cũng như ý nghĩa của dự án, gia đình đã yên tâm và đồng thuận bàn giao mặt bằng. “Các đảng viên “đến tận nhà trao đổi rất chân tình, giải thích rõ”, nhờ đó gia đình hiểu đây là công trình phục vụ lợi ích chung và sẵn sàng chấp hành”, bà Hoa chia sẻ.

Từ một hộ dân cụ thể có thể thấy hiệu quả của phương châm lấy vận động, thuyết phục và bảo đảm quyền lợi chính đáng làm nền tảng. Đó cũng là cách để những vấn đề vốn rất nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến nhà cửa, đất đai, sinh kế được giải quyết từ cơ sở, hạn chế phát sinh khiếu kiện và tạo điều kiện để dự án triển khai. Nhờ đó, đến nay xã Đông Anh đã hoàn thành bàn giao 100% mặt bằng dự án cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu thuộc phạm vi địa phương, bàn giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội trước ngày 31-5-2026. Kết quả này cho thấy, nếu dân vận đi trước một bước, chính sách được công khai và cán bộ bám sát địa bàn thì “điểm nghẽn” mặt bằng có thể được tháo gỡ.

Tuy vậy, UBND xã cũng nhìn nhận, công tác giải phóng mặt bằng vẫn còn những dự án chưa đáp ứng tiến độ yêu cầu. Nguyên nhân đến từ khối lượng công việc quá lớn, nhiều dự án chuyển tiếp còn vướng mắc kéo dài, hồ sơ địa chính có trường hợp chưa đầy đủ, trong khi chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có những thay đổi. Điều đó đặt ra yêu cầu không chỉ làm nhanh mà phải làm đúng, đồng bộ, bảo đảm quyền lợi người dân và tính bền vững của quá trình phát triển.

Ngoài công tác giải phóng mặt bằng, theo Bí thư Đảng uỷ xã Đông Anh Nguyễn Anh Dũng, Giải phóng được mặt bằng là điều kiện đầu tiên; chuyển mặt bằng sạch thành công trình, hạ tầng và động lực phát triển lại phụ thuộc rất lớn vào tiến độ đầu tư công.

Kế hoạch đầu tư công năm 2026 của xã Đông Anh sau điều chỉnh, bổ sung gồm 499 dự án với tổng kế hoạch vốn tương đương hơn 5.630 tỷ đồng. Theo phân loại trong báo cáo, có 123 dự án đang triển khai công tác chuẩn bị đầu tư, 285 dự án thực hiện đầu tư và 91 dự án thuộc nhóm quyết toán hoàn thành. Không chỉ chuẩn bị dự án, Đông Anh đã tập trung đưa vốn vào thực tế. Xã đã chủ động rà soát, giao nhiệm vụ lập báo cáo đề xuất chủ trương mới 189 dự án; phê duyệt chủ trương đầu tư 90 dự án. Công tác thực hiện đầu tư cũng được tập trung vào các dự án trọng tâm, trọng điểm.

Đáng chú ý, kết quả giải ngân trong nhiều tháng đã bám sát, thậm chí vượt KPI thành phố giao tại từng thời điểm. Thực tế cho thấy cách điều hành theo tiến độ tháng, bám từng nguồn vốn, từng dự án đang phát huy hiệu quả. Tuy nhiên thực tế cũng cho thấy, vẫn còn những khâu cần tăng tốc, nhất là nguồn ngân sách cấp xã khi tỷ lệ giải ngân đến hết tháng 9 mới đạt 15,66% kế hoạch vốn được giao. Đây là dư địa nhưng cũng là sức ép lớn trong những tháng cuối năm. Thực tế, mối liên hệ giữa GPMB và đầu tư công vì thế rất rõ, có mặt bằng sạch, công trình mới có điều kiện triển khai; dự án triển khai đúng tiến độ, vốn mới được giải ngân; hạ tầng hoàn thành lại mở thêm không gian phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và nâng cao chất lượng sống.

Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Văn Thiềng cho biết: Từ nay đến cuối năm, xã xác định tiếp tục rà soát kế hoạch chi tiết đối với những dự án GPMB còn chậm; duy trì giao ban để kịp thời tháo gỡ khó khăn; đồng thời gắn trách nhiệm của Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng với công tác GPMB, tái định cư, chuẩn bị đấu giá, giao đất và bàn giao mặt bằng. Mục tiêu là không để nguồn lực đất đai và nguồn vốn đầu tư nằm trên giấy mà phải được chuyển hóa thành công trình, nguồn thu và động lực phát triển.

Đông Anh đang ở giai đoạn chuyển động mạnh về hạ tầng và không gian đô thị. Vì thế, kết quả GPMB và đầu tư công không chỉ được đo bằng số hécta đất đã thu hồi hay tỷ lệ vốn giải ngân, mà quan trọng hơn là năng lực tổ chức thực hiện và niềm tin của người dân.