Chờ phương án thi vào lớp 10: Giữ nhịp học, không bỏ môn

Đề xuất được đưa ra khi học kỳ I năm học 2026-2027 đã qua gần nửa chặng đường, khiến nhiều học sinh lớp 9 lo lắng về kế hoạch ôn tập. Trong khi chờ phương án chính thức, các em cần duy trì nền nếp, củng cố kiến thức và học đồng đều các môn trong chương trình, tránh thay đổi kế hoạch theo những thông tin chưa được chốt.

Mong sớm rõ phương án thi vào lớp 10

Ngày 23-10, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo Thông tư về Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp để lấy ý kiến đến hết ngày 1-11. Dự thảo nêu ba phương thức tiếp nhận vào lớp 10: Xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp cả hai; nếu thi tuyển vào trường trung học phổ thông không chuyên, học sinh dự kiến thi toán và ngữ văn.

Theo dự thảo, địa phương sẽ căn cứ quy mô học sinh, nhu cầu học tập, khả năng tiếp nhận, mạng lưới trường lớp và điều kiện thực tế để lựa chọn phương thức. Phương thức thi tuyển hoặc kết hợp với xét tuyển được cân nhắc khi số lượng đăng ký vượt khả năng tiếp nhận và các phương án điều phối vẫn không bảo đảm đủ chỗ học. Nếu tổ chức thi, thời gian làm bài ngữ văn dự kiến 120 phút, toán 90 hoặc 120 phút; nội dung không vượt yêu cầu cần đạt của chương trình trung học cơ sở. Học sinh đăng ký vào trường trung học phổ thông chuyên dự kiến thi hai môn chung và thêm môn chuyên.

Phương án thi tuyển vào lớp 10 với ba môn được áp dụng từ kỳ tuyển sinh năm học 2025-2026. Theo Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 30-12-2024, kỳ thi vào lớp 10 gồm toán, ngữ văn và môn thi hoặc bài thi thứ ba do sở giáo dục và đào tạo lựa chọn.

Sự khác biệt giữa quy định hiện hành và đề xuất mới khiến không ít học sinh lớp 9 băn khoăn khi xây dựng kế hoạch học tập. Em Nguyễn Đăng Khoa, học sinh Trường Liên cấp Lý Thường Kiệt (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám) chia sẻ, thông tin kỳ thi vào lớp 10 năm học tới có thể giảm từ ba môn xuống hai môn khiến em chưa biết nên phân bổ thời gian ôn tập thế nào cho phù hợp. Trước mắt, Hải vẫn duy trì thời khóa biểu, củng cố kiến thức các môn và chờ phương án chính thức để chủ động điều chỉnh kế hoạch.

Việc chưa rõ phương án tuyển sinh cũng khiến một số gia đình khó sắp xếp lịch học cho con. Bà Trần Thu Trang, phụ huynh học sinh Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Tân Khai (phường Vĩnh Hưng) cho biết, con gái bà đã học thêm toán, ngữ văn và tiếng Anh từ lớp 7.

Lên lớp 9, do chưa biết môn thi thứ ba sẽ được lựa chọn như thế nào, gia đình tiếp tục đăng ký cho con học thêm khoa học tự nhiên để chủ động chuẩn bị. Lịch học tăng lên khiến việc đưa đón của gia đình vất vả hơn, trong khi con cũng cần thời gian nghỉ ngơi. Bà Thu Trang mong phương án chính thức sớm được công bố để gia đình có căn cứ sắp xếp việc học phù hợp, tránh phải thay đổi lịch học theo những dự đoán chưa chắc chắn.

Giữ nền nếp, học đều các môn

Trong khi chờ phương án tuyển sinh chính thức, học sinh cần duy trì việc học theo chương trình, chú trọng củng cố kiến thức ở tất cả các môn. Việc chỉ tập trung vào những môn dự kiến thi có thể khiến các em hổng kiến thức và bị động khi phương án cuối cùng được công bố.

Cô Phạm Thị Hương, giáo viên Trường Trung học cơ sở Nghĩa Tân (phường Nghĩa Đô) khuyên học sinh duy trì nhịp học cân bằng, dành nhiều sự quan tâm cho toán và ngữ văn nhưng vẫn bảo đảm việc học ngoại ngữ cùng các môn còn lại. Toán và ngữ văn đã có mặt trong kỳ thi vào lớp 10 nhiều năm qua, song điều đó không có nghĩa những môn học khác chỉ cần học đối phó. Ngoại ngữ còn giúp học sinh tiếp cận tri thức, mở rộng cơ hội học tập và chuẩn bị cho công việc sau này.

Theo cô Phạm Thị Hương, thay vì dựa vào dự đoán về môn thi để quyết định môn nào cần học, học sinh nên nắm chắc kiến thức nền tảng, nhận ra điểm mạnh và những phần còn yếu để phân bổ thời gian hợp lý. Việc học đầy đủ các môn cũng giúp các em hiểu hơn về năng lực, sở thích của bản thân, từ đó có cơ sở lựa chọn môn học ở bậc trung học phổ thông và cân nhắc hướng nghề nghiệp. Khi đã có nền tảng vững vàng, các em sẽ chủ động hơn trong việc điều chỉnh kế hoạch sau khi phương án tuyển sinh chính thức được ban hành.

Với vai trò quản lý, bà Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chương Dương (phường Hồng Hà) cho biết nhà trường vẫn tổ chức dạy học đầy đủ các môn theo chương trình, không xem nhẹ môn học nào vì những thông tin chưa chính thức về tuyển sinh. Theo bà Vân Hồng, học tập toàn diện vừa đáp ứng yêu cầu của chương trình, vừa giúp học sinh củng cố kiến thức và phát triển năng lực, tạo nền tảng cho bậc học tiếp theo.

Bà Vân Hồng lưu ý phụ huynh không nên để những dự đoán về số môn thi trở thành áp lực thường trực đối với con. Gia đình nên cùng học sinh duy trì thời gian biểu hợp lý, cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi; nhà trường tiếp tục hướng dẫn các em củng cố kiến thức theo tiến độ. Khi phương án tuyển sinh được ban hành, học sinh có thể điều chỉnh việc ôn tập dựa trên thông tin chính thức, thay vì chạy theo tin đồn hoặc tự thu hẹp nội dung học từ sớm.

Trong khi chờ đợi, điều học sinh có thể chủ động là giữ nền nếp, học tập thực chất và đồng đều các môn. Các em cần xác định việc học trước hết là để phát triển bản thân, bồi đắp năng lực và chuẩn bị hành trang cho nghề nghiệp tương lai, chứ không chỉ để đáp ứng yêu cầu của một kỳ thi.