Sửa Luật Phòng, chống thiên tai: Chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động

Đề xuất 3 nhóm chính sách trọng tâm

Theo Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Trường Sơn, thiên tai ngày càng cực đoan, bất thường, khó dự báo; phạm vi và mức độ tác động cũng ngày một lớn hơn.

Yêu cầu đặt ra hiện nay là chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động, phòng ngừa từ sớm, từ xa; tăng cường kiểm soát các yếu tố làm phát sinh, gia tăng rủi ro thiên tai, nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng.

Trên cơ sở tổng kết thi hành Luật Phòng, chống thiên tai hiện hành, tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương và kết quả thẩm định của Bộ Tư pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng hồ sơ chính sách Luật Phòng, chống thiên tai (sửa đổi), trong đó tập trung vào 3 nhóm chính sách.

Chính sách 1: Quy định trách nhiệm quản trị, kiểm soát rủi ro thiên tai, sử dụng kết quả đánh giá, phân vùng rủi ro thiên tai để nâng cao khả năng chống chịu của khu dân cư, công trình hạ tầng; hướng tới hoàn thiện các quy định về quản trị, kiểm soát rủi ro thiên tai...

Chính sách 2: Hoàn thiện cơ chế tiếp nhận, sử dụng thông tin cảnh báo và tổ chức ứng phó thiên tai tại cơ sở; tập trung làm rõ trách nhiệm tổ chức các biện pháp ứng phó theo thẩm quyền; bảo đảm năng lực thực hiện nhiệm vụ phòng, chống thiên tai của cấp xã.

Chính sách 3: Bổ sung quy định về hoạt động xây dựng mới công trình, cơ sở hạ tầng và di dời dân cư trong khắc phục hậu quả thiên tai; hướng tới hoàn thiện cơ chế phục hồi, tái thiết sau thiên tai theo hướng an toàn, bền vững và ổn định dân cư...

Xây dựng chính sách có trọng tâm, tránh dàn trải

Để sớm hoàn thiện hồ sơ Luật Phòng, chống thiên tai sửa đổi, thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xin ý kiến rộng rãi, tổ chức hai hội nghị tham vấn góp ý của đại diện các bộ, ngành, địa phương, làm cơ sở để xây dựng chính sách trong dự thảo Luật.

Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội Trần Thanh Mẫn khuyến nghị: Luật sửa đổi cần cung cấp công cụ pháp lý cho địa phương trong việc giải ngân quỹ phòng chống thiên tai, triển khai công trình khắc phục khẩn cấp và di dời dân cư khỏi vùng nguy cơ cao.

Đại diện một số bộ, ngành, địa phương cũng mong muốn Luật Phòng, chống thiên tai sửa đổi sẽ tạo hành lang pháp lý an toàn để cán bộ cơ sở dám nghĩ, dám làm và quyết định nhanh trong tình huống cấp bách. Đồng thời, đẩy mạnh tích hợp dữ liệu đa ngành nhằm chủ động quản lý rủi ro thiên tai.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, phòng, chống thiên tai là nội dung rất khó, đòi hỏi các cơ quan liên quan xác định rõ những điểm nghẽn cốt lõi, nhằm xây dựng chính sách có trọng tâm, tránh dàn trải.

Thực tiễn cho thấy, nhiều quy định đã có nhưng chưa được thực hiện đầy đủ, dẫn đến công tác phòng, chống thiên tai vẫn còn bị động, mức độ chủ động của toàn xã hội còn thấp, đặc biệt trong chuẩn bị hạ tầng và ứng phó với các tình huống thiên tai.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, quá trình xây dựng dự thảo Luật Phòng, chống thiên tai sẽ được Bộ thực hiện song hành với soạn thảo các điều khoản thi hành. Cách làm song song nhằm chủ động phát hiện sớm những vướng mắc về pháp lý và tăng tính khả thi cho chính sách khi đi vào thực tiễn.

“Trên cơ sở ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ chính sách Luật Phòng, chống thiên tai (sửa đổi) để gửi Bộ Tư pháp thẩm định, trước khi báo cáo Chính phủ trình Quốc hội thông qua vào năm 2027…”, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết thêm.

“

“Việc sửa đổi Luật Phòng, chống thiên tai cần được rà soát kỹ để tránh chồng chéo với các luật liên quan như: Luật Khí tượng thủy văn, Luật Đầu tư công, Luật Phòng thủ dân sự, Luật Đất đai... Quá trình xây dựng luật cần bám sát định hướng của Đảng và Nhà nước về chuyển từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro thiên tai chủ động, đồng thời, bảo đảm tiến độ và thực hiện đầy đủ các bước thẩm định, lấy ý kiến theo quy định...”
Ông Ngô Sỹ Cường, đại diện Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội.