Triển khai Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị: Bốn trụ cột, một dòng chảy và “cẩm nang” giữ vững lòng dân Bài 2: Dân là gốc, hiệu quả là thước đo

Cùng với đó, phương châm “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả” phải trở thành định hướng hành động, dẫn dắt quá trình đổi mới công tác tư tưởng từ tư duy đến phương thức triển khai, từ yêu cầu nhiệm vụ đến kết quả thực chất.

Bài học từ thực tiễn

Trong tiến trình phát triển đất nước hiện nay, giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm là một trong những lĩnh vực đòi hỏi công tác tư tưởng phải đi trước một bước, chủ động mở đường cho sự đồng thuận. Đây là lĩnh vực mà yêu cầu phát triển, quyền lợi người dân và tâm lý xã hội đan xen, dễ nảy sinh những vấn đề phức tạp.

Thực tiễn đặt ra yêu cầu phải công khai thông tin, tăng cường đối thoại, vận dụng chính sách linh hoạt, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân. Khi những băn khoăn không được giải đáp, kiến nghị chậm được xử lý, bất đồng có thể tích tụ, tạo điều kiện để các thông tin sai lệch lợi dụng, xuyên tạc và kích động.

Vì vậy, làm tốt công tác tư tưởng không chỉ góp phần tháo gỡ vướng mắc từ cơ sở mà còn tạo nền tảng đồng thuận để các dự án triển khai đúng tiến độ, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và xã hội.

Ngược lại, thực tiễn tại những địa bàn làm tốt đã chứng minh, chìa khóa tạo đồng thuận nằm ở việc thực hiện thực chất phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát và dân thụ hưởng”. Hình ảnh cán bộ, đảng viên rời bàn giấy, sâu sát cơ sở, đến từng hộ dân, kiên trì lắng nghe tâm tư, giải đáp vướng mắc về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chính là cách làm thiết thực để tạo dựng niềm tin và hóa giải các vấn đề nảy sinh từ sớm.

Dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục) tại Hà Nội là ví dụ điển hình. Với phạm vi giải phóng mặt bằng lớn, liên quan đến hàng nghìn hộ dân tại khu vực đô thị có giá trị đất đai cao, dự án đặt ra yêu cầu đặc biệt về công khai thông tin và bảo đảm quyền lợi của người bị ảnh hưởng. Trong quá trình triển khai, cấp ủy, chính quyền thành phố và các phường liên quan như: Láng, Giảng Võ, Ô Chợ Dừa đã tăng cường đối thoại trực tiếp, công khai quy hoạch, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; đồng thời giải đáp rõ ràng những băn khoăn về đơn giá, bố trí nhà tái định cư và hỗ trợ ổn định đời sống.

Ban đầu, có những gia đình lo lắng về phương án bồi thường, hỗ trợ và nơi ở sau di dời. Nhưng qua những cuộc đối thoại trực tiếp, với chính sách được công khai, từng chế độ được giải thích thấu đáo, những băn khoăn dần được tháo gỡ, quyền lợi chính đáng được làm rõ. Khi đã hiểu chủ trương, đồng thuận với mục tiêu phát triển chung của Thủ đô, hơn 1.980 hộ dân đã bàn giao mặt bằng trước thời hạn yêu cầu, không phải áp dụng biện pháp cưỡng chế hay cắt điện, nước. Ngày 2-9-2026, dự án thông xe kỹ thuật không chỉ đánh dấu một cột mốc về tiến độ công trình mà còn cho thấy giá trị của đối thoại và sự đồng thuận từ nhân dân.

Đây là minh chứng sinh động cho hiệu quả của công tác tư tưởng trong giai đoạn mới, được kiểm nghiệm qua thực tiễn một dự án cụ thể tại một địa phương cụ thể. Cách làm này cũng thể hiện rõ những định hướng cốt lõi của Nghị quyết số 25-NQ/TW: Chuyển từ quản lý thông tin sang chủ động dẫn dắt nhận thức xã hội; lấy củng cố niềm tin của nhân dân làm nền tảng, lấy đồng thuận xã hội làm mục tiêu; đồng thời đề cao công khai, minh bạch thông tin, chủ động cung cấp thông tin chính thống, tăng cường đối thoại và tiếp thu phản biện xã hội.

Ngoài cách làm chính xác, sở dĩ Hà Nội tạo được “đột phá” trong thực hiện Dự án Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục) còn là nhờ chọn đúng “chìa khóa” bảo đảm lợi ích chính đáng của người dân. Đây là gốc rễ sâu xa nhất, là hạt nhân cốt lõi để thu phục lòng dân, tạo nên sự tin tưởng và đồng thuận xã hội. Một bộ máy thấu hiểu, có năng lực thực hành công tác tư tưởng trong giai đoạn mới phải biết dung hòa lợi ích, không vì lợi ích chung mà coi nhẹ hay hy sinh vô lý lợi ích hợp pháp của người dân. Đó còn là khía cạnh lợi ích vật chất và tinh thần.

Cùng với lợi ích, yếu tố quan trọng không thể thiếu để thu phục lòng dân còn là cách cấp ủy, chính quyền ứng xử. Cán bộ đi từng ngõ, gõ từng nhà, chân thành giải đáp thắc mắc sẽ làm cho người dân cảm thấy được tôn trọng. Sự cầu thị đôi khi giải tỏa được những bức xúc tư tưởng còn nhanh hơn cả các quy định kỹ thuật.

Điểm mấu chốt không thể bỏ qua

Nói đến Nghị quyết số 25-NQ/TW, không thể không nhấn mạnh phương châm “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả” - định hướng xuyên suốt trong tổ chức và triển khai công tác tư tưởng giai đoạn mới. Phương châm này đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy “quản lý thông tin” sang chủ động dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân. Trong đó, thông tin phải đi trước một bước, nắm bắt kịp thời những vấn đề nảy sinh, đối thoại thẳng thắn và thuyết phục bằng thực tiễn.

Bốn trụ cột không phải là những khẩu hiệu riêng lẻ, mà liên kết chặt chẽ thành một chuỗi vận hành thống nhất. Trong đó, “Chủ động” không có nghĩa là nói nhiều hơn mà là nhìn xa hơn, dự báo sớm hơn và hành động kịp thời hơn. Cán bộ làm công tác tư tưởng ở cơ sở cần nhận diện những băn khoăn từ khi mới nảy sinh, lắng nghe tâm tư của người dân trước khi những vướng mắc tích tụ thành bức xúc. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% kiến nghị, phản ánh chính đáng của nhân dân được tiếp nhận, phản hồi và giải quyết trong thời hạn quy định; các điểm nóng được xử lý dứt điểm ngay từ cơ sở. Đây không chỉ là đích đến mà còn là thước đo năng lực chủ động của công tác tư tưởng trong thực tiễn.

“Sắc bén” là yêu cầu về chất lượng lập luận và thái độ đấu tranh. Nghị quyết xác định kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm gốc, nhưng “chống” là nhiệm vụ thường xuyên. “Sắc bén” có nghĩa là khi phản bác thông tin sai trái, cán bộ phải có căn cứ, có dữ liệu, có lý lẽ đủ mạnh để thuyết phục người nghe, chứ không phải chỉ dùng những lời lên án chung chung.

Nghị quyết đặt mục tiêu cụ thể, nhận diện sớm và phản bác kịp thời 100% quan điểm sai trái, thù địch có tác động lớn; giảm tối thiểu 70% mức độ lan tỏa của nội dung xấu độc so với năm 2026. Để làm được điều đó, cán bộ không thể chỉ dựa vào vốn hiểu biết cũ mà phải liên tục cập nhật thông tin, nắm bắt “ngôn ngữ” của không gian số và có bản lĩnh dám nói thẳng, dám bảo vệ cái đúng trước những luồng ý kiến trái chiều. Đây là trụ cột có tính “chuyển đổi tư duy” mạnh mẽ nhất. Nghị quyết yêu cầu chuyển từ “truyền thông một chiều” sang “đối thoại, lắng nghe, thuyết phục, tạo đồng thuận”. Thuyết phục không phải là làm cho người dân im lặng mà là làm cho người dân hiểu và tin.

Đây là trụ cột mang tính “thước đo” của toàn bộ phương châm. Nghị quyết xác định niềm tin của nhân dân là thước đo cao nhất. Hiệu quả của công tác tư tưởng không nằm ở số cuộc họp đã tổ chức, số báo cáo đã nộp, mà ở chỗ người dân có thực sự hiểu, tin và đồng thuận hay không.

Để thực hành “Hiệu quả”, cán bộ cần từ bỏ tư duy “làm cho xong”. Một cuộc đối thoại giải quyết được bức xúc của vài hộ dân có giá trị hơn một hội nghị có hàng trăm người tham dự nhưng không đi đến đâu.

Vì thế, “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả” không phải bốn yêu cầu song song mà là một dòng chảy logic. Cán bộ, đảng viên có thể ghi nhớ phương châm này như một “cẩm nang” bốn bước cho mọi tình huống thực hiện công tác tư tưởng. Đó là trước một vấn đề mới, hãy tự hỏi: Mình đã chủ động nhìn thấy nó chưa? Mình có lập luận đủ sắc bén để phân biệt đúng sai không? Mình đã thuyết phục bằng sự minh bạch và lắng nghe chưa? Và cuối cùng, người dân có thực sự tin không? Khi bốn câu hỏi ấy được trả lời bằng hành động, phương châm của Nghị quyết số 25-NQ/TW mới thực sự đi vào cuộc sống.

Ngày 10-9-2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Kế hoạch số 104-KH/TU, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 25-NQ/TW bằng những nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với thực tiễn Thủ đô, nhất là ở cấp cơ sở. Chỉ 5 ngày sau, ngày 15-9-2026, Thành ủy tổ chức hội nghị quán triệt, triển khai kế hoạch cùng một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị. Đặt trong mạch chỉ đạo từ Kế hoạch số 08-KH/TW ngày 22-8-2026 của Ban Bí thư, hành động này cho thấy sự kết nối trong tổ chức thực hiện từ Trung ương đến địa phương. Khoảng cách ngắn giữa thời điểm ban hành kế hoạch và tổ chức quán triệt cũng đặt ra yêu cầu đưa tinh thần “đi trước mở đường” vào thực tiễn ngay từ khâu triển khai, bảo đảm chủ trương sớm được cụ thể hóa thành nhiệm vụ và hành động thiết thực.

(Còn nữa)