Xã Ứng Thiên: Trao gửi niềm tin từ những cuộc hòa giải ở xóm làng

Lắng nghe để tháo gỡ mâu thuẫn ngay từ cơ sở

Xã Ứng Thiên có diện tích 38,40 km² với quy mô dân số trên 53.962 nhân khẩu, chung sống tại 19 thôn trên địa bàn. Dù địa bàn rộng, dân số đông với nhiều đặc thù trong đời sống kinh tế - xã hội, song nhiều năm qua, tình hình an ninh trật tự nơi đây luôn được duy trì ổn định.

Để có được kết quả trên, có sự đóng góp quan trọng từ mạng lưới tự quản chặt chẽ của các dòng họ, vai trò tích cực của Ban Công tác Mặt trận tại 19 thôn và đặc biệt là hệ thống các tổ hòa giải luôn là lực lượng gần dân, sát dân, chủ động "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để lắng nghe tâm tư, phát hiện bất đồng ngay từ khi mới manh nha.

Trưởng phòng Nội vụ - Tư pháp xã Ứng Thiên Đặng Viết Tình cho biết, hiện toàn xã duy trì 29 tổ hòa giải với tổng số 223 hòa giải viên. Thành viên các tổ hòa giải gồm đại diện ban lãnh đạo thôn, Ban Công tác Mặt trận và các chi hội đoàn thể. Họ đều là những người nhiệt tình, có uy tín, nắm chắc quy định pháp luật và am hiểu phong tục, lối sống của nhân dân.

Về phương châm thực hiện, trọng tâm của công tác hòa giải tại xã là kết hợp hài hòa giữa "tình và lý". Pháp luật là thước đo chuẩn mực, nhưng sự khuyên giải chân thành, thấu hiểu hoàn cảnh và sự tôn trọng lẫn nhau giữa những người hàng xóm "tối lửa tắt đèn" có nhau mới là chất keo kết dính lâu bền giúp tháo gỡ tận gốc mọi vướng mắc.

Chuyên viên Phòng Nội vụ - Tư pháp xã Ứng Thiên Nguyễn Khả Thành cho biết, từ đầu năm đến nay, trên địa bàn xã phát sinh 10 vụ việc mâu thuẫn. Các tổ hòa giải đã tiếp nhận và hòa giải thành công 8 vụ (đạt tỷ lệ 80%). Việc phát hiện và xử lý sớm từ cơ sở đã giúp ngăn chặn nhiều mâu thuẫn nhỏ phát triển thành tranh chấp phức tạp, hạn chế tối đa đơn thư khiếu kiện vượt cấp.

Tấm gương sáng từ ngõ xóm và những cách làm hay

Để hoạt động hòa giải không chỉ xuất hiện khi mâu thuẫn đã căng thẳng, mà trở thành cầu nối niềm tin thường xuyên giữa người dân với chính quyền, trên địa bàn xã Ứng Thiên đã xuất hiện nhiều tấm gương hòa giải viên tiêu biểu, tận tụy với công việc.

Điển hình như tại thôn Phú Lương Thượng, ông Ngô Văn Đại, Trưởng thôn kiêm Tổ phó Tổ hòa giải cơ sở (nguyên là một nhà giáo, đã nghỉ hưu).

Với phương châm “mâu thuẫn không chỉ là chuyện đúng - sai, mà còn là tình cảm, là tình làng nghĩa xóm”, ông Ngô Văn Đại đã chủ động lồng ghép nội dung hòa giải vào các cuộc họp quân dân chính, phối hợp chặt chẽ với các đoàn thể, như: Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân. Nhờ sự kiên trì và cách vận động thấu tình đạt lý, ông Đại cùng tổ hòa giải đã trực tiếp giải quyết thành công 100% các vụ việc được giao.

Tiêu biểu là vụ việc hòa giải tại xóm 6, thôn Phú Lương Thượng liên quan đến hộ bà Lê Thị May. Do hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn, việc nhặt phế thải tích trữ lâu ngày trong khu dân cư đông đúc đã bốc mùi hôi thối, phát sinh xích mích với các hộ xung quanh.

Nắm bắt sự việc, ông Ngô Văn Đại cùng tổ hòa giải đã trực tiếp gặp gỡ, kiên trì lắng nghe băn khoăn của từng bên. Qua đó, vừa phân tích quy định về vệ sinh môi trường, vừa vận động dòng họ hỗ trợ di dời đống phế thải và đề xuất chính sách an sinh xã hội cho gia đình bà May, tổ hòa giải đã giải quyết êm đẹp vụ việc, trả lại không gian sống sạch đẹp và thắt chặt lại tình làng nghĩa xóm.

Phó Chủ tịch UBND xã Ứng Thiên Phạm Văn Thao cho biết, sau quá trình kiện toàn bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương, hoạt động hòa giải ở cơ sở trên địa bàn xã đã đi vào nền nếp, chất lượng hòa giải viên không ngừng được nâng cao.

Đặc biệt, công tác hòa giải tại xã Ứng Thiên hiện nay không chỉ dừng lại ở giải quyết tranh chấp dân sự, đất đai hay hôn nhân gia đình, mà còn gắn liền với các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Các tổ hòa giải và Ban Công tác Mặt trận tại 19 thôn đã tích cực tham gia tuyên truyền, vận động nhân dân đồng thuận trong công tác giải phóng mặt bằng Dự án mở rộng quốc lộ 21B, vận động tự nguyện tháo dỡ công trình vi phạm, dọn dẹp hành lang giao thông.

Bên cạnh đó, thông qua các nhóm Zalo cộng đồng, nền tảng số iHanoi và phong trào "Bình dân học vụ số", thông tin chính sách được chuyển tải nhanh chóng, giúp hòa giải viên kịp thời nắm bắt phản ánh của người dân để tháo gỡ ngay từ đầu.

Định kỳ hằng năm, đội ngũ hòa giải viên, tổ trưởng dân phố đều được tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng dân vận và cập nhật kiến thức pháp luật mới về đất đai, dân sự, hôn nhân và gia đình...

“Thời gian tới, xã Ứng Thiên tiếp tục kiện toàn, nâng cao năng lực cho lực lượng hòa giải ở cơ sở. Bằng sự kiên trì, uy tín và kiến thức pháp luật, mỗi hòa giải viên tiếp tục phát huy vai trò là "cầu nối" bền chặt giữa nhân dân với Đảng và chính quyền, giải quyết dứt điểm mâu thuẫn từ gốc, góp phần xây dựng xã Ứng Thiên ngày càng đoàn kết, văn minh, an toàn và phát triển”, ông Phạm Văn Thao khẳng định.