Đánh giá tổng thể, lượng hóa các nguồn lực phát triển công nghiệp văn hóa

Đề xuất nhiều cơ chế đột phá phát triển công nghiệp văn hóa

Dự thảo Luật gồm 8 chương, 39 điều, tập trung vào các nhóm chính sách nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, gồm phát triển hệ sinh thái, hỗ trợ sáng tạo và khai thác quyền sở hữu trí tuệ, phát triển nhân lực, hạ tầng, thị trường, cơ chế tài chính, ưu đãi đầu tư, đồng thời cắt giảm thủ tục hành chính và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Dự thảo Luật quy định các chủ thể tham gia, hoạt động kết nối hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, nguồn kinh phí thực hiện và thẩm quyền ban hành chính sách của Chính phủ, HĐND, UBND cấp tỉnh.

Về thử nghiệm có kiểm soát, dự thảo xác định lĩnh vực ưu tiên, nguyên tắc áp dụng pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; các nội dung bắt buộc trong quyết định chấp thuận thử nghiệm, trách nhiệm khi thử nghiệm bị tạm dừng hoặc chấm dứt và thẩm quyền tổ chức thực hiện tại địa phương.

Về phát triển hạ tầng công nghiệp văn hóa, dự thảo Luật tập trung vào 7 nội dung: Phân loại công trình, thiết chế phục vụ công nghiệp văn hóa; quy định điều kiện hình thành tổ hợp sáng tạo văn hóa, cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; đơn giản hóa thủ tục tổ chức sự kiện; đánh giá hiệu quả khai thác hạ tầng; sử dụng không gian công cộng; phát triển hoạt động công nghiệp văn hóa trong các dự án đầu tư công trình xây dựng và xây dựng hạ tầng văn hóa số.

Để phát triển thị trường công nghiệp văn hóa, Dự thảo Luật quy định tiêu chí đánh giá sản phẩm có bản sắc văn hóa Việt Nam; xác định sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm; hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã nâng cao năng lực quản trị, đào tạo nhân lực, phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu, chuyển đổi số và kết nối thị trường.

Dự thảo Luật đề xuất đa dạng hóa nguồn tài chính, cho phép quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách hỗ trợ công nghiệp văn hóa; mở rộng đầu tư mạo hiểm và cơ chế bảo lãnh tín dụng dựa trên quyền sở hữu trí tuệ.

Các dự án hạ tầng, tổ hợp sáng tạo văn hóa, cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa và hoạt động sản xuất sản phẩm trọng điểm, sản phẩm mang bản sắc Việt Nam được xem xét hưởng ưu đãi về đầu tư, thuế, đất đai, tín dụng và hỗ trợ hạ tầng.

Dự thảo cũng quy định tiêu chí thu hút đầu tư nước ngoài gắn với cam kết chuyển giao công nghệ, đào tạo và sử dụng nhân lực Việt Nam; hỗ trợ một phần chi phí sản xuất hợp lệ tại Việt Nam cho các dự án công nghiệp văn hóa có giá trị kinh tế cao; ưu đãi đối với cơ sở công nghiệp văn hóa không vì lợi nhuận và hoàn 100% thuế giá trị gia tăng đã nộp tại Việt Nam đối với hàng hóa, dịch vụ sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất phim của đoàn làm phim nước ngoài khi đáp ứng điều kiện.

Đề nghị làm rõ thẩm quyền cấp tỉnh

Trình bày báo cáo thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội (Ủy ban) của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật.

Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện, chỉnh lý theo hướng bám sát nguyên tắc Luật chỉ quy định cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm khơi thông nguồn lực cho phát triển công nghiệp văn hóa; xử lý hài hòa giữa khuyến khích sáng tạo, thu hút đầu tư với bảo vệ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, bảo đảm an ninh chính trị, tư tưởng, chủ quyền văn hóa quốc gia.

Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị cân nhắc không ban hành luật riêng mà ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về phát triển công nghiệp văn hóa (bao gồm các luật chuyên ngành có liên quan đến các lĩnh vực công nghiệp văn hóa như điện ảnh, sở hữu trí tuệ, du lịch, quảng cáo, xuất bản,....).

Về nguồn lực tài chính, Điều 29 dự thảo Luật quy định các nguồn lực phát triển công nghiệp văn hóa gồm ngân sách nhà nước, các quỹ hợp pháp, vốn đầu tư, vốn vay, đóng góp, tài trợ và các nguồn tài chính hợp pháp khác. Báo cáo đánh giá tác động ước tính tổng nguồn lực huy động khoảng 500.000 tỷ đồng trong 5 năm, trong đó ngân sách nhà nước khoảng 100.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo cơ quan thẩm tra, dự thảo chưa làm rõ nhu cầu ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và khả năng cân đối của từng cấp; nhiều chính sách chưa được lượng hóa chi phí, trong khi tác động giảm thu ngân sách từ các chính sách hoàn thuế, ưu đãi thuế chưa được đánh giá cụ thể. Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo phối hợp với Bộ Tài chính đánh giá tổng thể, lượng hóa các nguồn lực, làm rõ nhu cầu ngân sách từng cấp, bảo đảm tính khả thi của chính sách.