Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo nguy cơ Mỹ và Iran tái đối đầu quân sự

Phát biểu tại buổi họp báo ở Istanbul sau cuộc họp với nhiều đối tác quốc tế, ông Fidan cho biết các bên tham dự đều nhất trí rằng một cuộc tấn công mới vào Iran sẽ khiến chiến tranh trong khu vực leo thang. “Can thiệp quân sự vào Iran không phải là giải pháp”, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh.

Cuộc họp có sự tham gia của đại diện Ai Cập, Pakistan, Ả rập Saudi, Đức, Pháp, Anh và Italia, tập trung thảo luận những diễn biến liên quan đến cuộc chiến với Iran, các cuộc tấn công nhằm vào Ả rập Saudi của lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn, cũng như cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine.

Các cuộc thảo luận phản ánh mối quan tâm chung của những nước tham dự đối với nguy cơ xung đột tại Trung Đông tiếp tục lan rộng, gây tác động đến an ninh khu vực và kinh tế toàn cầu.

Những tuyên bố của Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ được đưa ra sau khi The New York Times hôm 21-10 đưa tin quân đội Mỹ và Israel đã xây dựng các phương án cụ thể cho những cuộc tấn công mới nhằm vào Iran, có thể được triển khai sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11. Bài báo dẫn lời các quan chức Mỹ tiết lộ, những mục tiêu được xem xét có thể bao gồm cơ sở hạ tầng năng lượng, cơ sở hạt nhân, kho tên lửa và các phương tiện bay không người lái của Iran. Tuy nhiên, việc xây dựng phương án quân sự không đồng nghĩa với quyết định triển khai một chiến dịch tấn công mới.

Đầu tháng 10, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ không tấn công Iran trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, đồng thời cho biết hai bên đang tiến hành các cuộc đàm phán mà ông mô tả là “hiệu quả” nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài sáu tháng.

Tuy nhiên, phát biểu hôm 23-10, ông Trump lại cho rằng Mỹ có khả năng nhanh chóng kết thúc cuộc xung đột, đồng thời đặt vấn đề liệu Washington nên tìm cách chấm dứt xung đột trong thời gian ngắn hay để tình hình dần lắng dịu. Những tuyên bố này cho thấy triển vọng chấm dứt chiến sự vẫn chưa rõ ràng, trong khi nguy cơ tái diễn các hành động quân sự tiếp tục phủ bóng lên tiến trình đàm phán.

Trong bối cảnh đó, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot cảnh báo việc tái leo thang căng thẳng giữa Iran và Mỹ sẽ không mang lại lợi ích cho các bên, đồng thời có thể đẩy giá dầu tăng cao.

Là thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Thổ Nhĩ Kỳ duy trì liên lạc chặt chẽ với Mỹ, Iran và các bên trung gian trong khu vực nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt chiến tranh. Ankara nhiều lần kêu gọi các bên ngừng các cuộc tấn công, đồng thời cảnh báo việc mở rộng chiến sự sẽ làm gia tăng bất ổn và kéo thêm nhiều quốc gia vào vòng xoáy xung đột.

Theo ông Fidan, các ngoại trưởng tham dự cuộc họp tại Istanbul đã thảo luận những biện pháp có thể triển khai nhằm ngăn chiến tranh tại Iran leo thang hơn nữa. Tuy nhiên, ông không công bố chi tiết về các phương án được đưa ra.

Về phía châu Âu, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết Đức, Pháp và Anh sẵn sàng tiến hành đàm phán với Iran nhằm bảo đảm nước này không sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông đồng thời kêu gọi tăng cường hỗ trợ Ả rập Saudi và Yemen trong bối cảnh an ninh khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp.

Tổng hợp