Chuyển đổi phương tiện xanh tại chung cư: Đồng bộ giải pháp gỡ “nút thắt” hạ tầng

Đây là vấn đề sẽ được trao đổi tại tọa đàm “Chuyển đổi phương tiện xanh: Gỡ nút thắt hạ tầng cho chung cư Hà Nội” diễn ra sáng nay (23-10) trong khuôn khổ Chương trình truyền thông về bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026 do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội chủ trì tổ chức.

Cơ sở nào chuyển đổi phương tiện xanh?

Thành phố Hà Nội hiện có 2.313 vị trí trạm sạc, 10.209 cổng sạc và khoảng 1.650 tủ đổi pin. Đây là các số liệu trên phạm vi toàn thành phố, chưa phản ánh đầy đủ khả năng tiếp cận hạ tầng của người dân ngay tại nơi sinh sống. Ở các khu chung cư, câu chuyện chuyển đổi phương tiện xanh gắn với những yêu cầu rất cụ thể: Xe được bố trí ở đâu, điểm sạc đặt tại vị trí nào, hệ thống điện hiện hữu có đáp ứng nhu cầu hay không, kinh phí đầu tư và vận hành do ai đảm nhiệm, trách nhiệm bảo đảm an toàn thuộc về bên nào... Những vấn đề này đòi hỏi được xem xét đồng thời trên cơ sở điều kiện thực tế của từng công trình.

Trong Công điện số 27/CĐ-TTg ngày 31-3-2026 của Thủ tướng Chính phủ về thúc đẩy phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện tại các khu chung cư đã nêu yêu cầu hoàn thiện quy định, quy chuẩn và tăng cường quản lý để bảo đảm an toàn, phòng, chống cháy nổ trong quá trình phát triển hạ tầng phục vụ chỗ đỗ xe, trạm sạc, trạm đổi pin. Công điện cũng đặt ra nhiệm vụ tháo gỡ vướng mắc liên quan đến hạ tầng tại các khu đô thị, chung cư.

Tiếp đó, ngày 15-6-2026, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 31/2026/TT-BXD sửa đổi quy chuẩn 01:2026 QCVN 04:2021/BXD - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chung cư, có hiệu lực từ ngày 15-12-2026, quy định đối với khu vực để xe điện, khu vực sạc xe điện và khu vực đổi pin tại chung cư hiện hữu, chủ sở hữu hoặc tổ chức, cá nhân được ủy quyền phải hoàn thành việc rà soát trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực; trường hợp chưa đáp ứng quy chuẩn thì phải thực hiện sửa chữa, cải tạo theo quy định.

Các chỉ đạo và quy định về yêu cầu kỹ thuật đặt ra nhiệm vụ rà soát điều kiện thực tế tại từng chung cư, thay vì áp dụng một phương án chung cho mọi công trình. Vị trí để xe, khu vực sạc và đổi pin, khả năng đáp ứng của hệ thống điện, phương án vận hành, cách thức xử lý khi xảy ra sự cố đều cần được tính toán trong quá trình triển khai.

Bên cạnh yêu cầu kỹ thuật, tọa đàm đặt trọng tâm vào việc làm rõ thẩm quyền, cơ chế, trách nhiệm của cơ quan quản lý, ban quản trị, đơn vị quản lý vận hành và cư dân; đồng thời trao đổi về nguồn kinh phí thực hiện, vấn đề sở hữu chung - riêng, gợi mở cách tạo đồng thuận. Đây là những nội dung gắn trực tiếp với khả năng tổ chức thực hiện tại mỗi tòa nhà. Mục tiêu của việc phát triển hạ tầng sạc và đổi pin không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng phương tiện xanh mà còn phải bảo đảm an toàn và phù hợp điều kiện của công trình. Vì vậy, việc triển khai cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn, chính quyền cơ sở, ban quản trị, đơn vị vận hành và cộng đồng cư dân; những khó khăn phát sinh cần được nhận diện rõ để xác định giải pháp và lộ trình thực hiện.

Thúc đẩy giải pháp từ thực tiễn

Tọa đàm tập trung thảo luận 3 nhóm vấn đề: Nhận diện thực trạng hạ tầng chuyển đổi phương tiện xanh tại chung cư; làm rõ vướng mắc về thẩm quyền, cơ chế, trách nhiệm và an toàn; đề xuất giải pháp, lộ trình và cơ chế phối hợp, gồm cả những việc có thể triển khai trước mắt và lâu dài.

Tọa đàm có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, chính quyền cơ sở và ban quản trị chung cư nhằm tạo diễn đàn trao đổi từ góc độ chính sách, chuyên môn đến thực tiễn quản lý và sinh hoạt của cư dân.

Chia sẻ về chương trình, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội cho biết, Chương trình truyền thông về bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026 tiếp tục kế thừa kết quả những năm trước, đồng thời đổi mới nội dung và phương thức tổ chức theo hướng đa nền tảng, bám sát các vấn đề môi trường từ thực tiễn đô thị.

Việc lựa chọn chủ đề chuyển đổi phương tiện xanh tại chung cư nhằm tạo diễn đàn để cơ quan quản lý, chuyên gia và đại diện cư dân cùng trao đổi, nhận diện những vướng mắc về hạ tầng, cơ chế phối hợp và an toàn, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp điều kiện thực tế.

Thông qua tọa đàm, chương trình hướng tới kết nối thông tin chính sách với những vướng mắc trong đời sống, thúc đẩy trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng, qua đó tập hợp kiến nghị, đề xuất giải pháp khả thi, góp phần đưa mục tiêu giao thông xanh vào thực tế.