Bóng đá Việt Nam xây nền móng vươn tầm châu lục

Đào tạo trẻ, tạo nguồn lực cho tương lai

Những dấu ấn của bóng đá Việt Nam trong những năm qua không chỉ được thể hiện qua thành tích của các đội tuyển quốc gia, mà còn đến từ nỗ lực củng cố hệ thống tổ chức, mở rộng phong trào và nâng cao chất lượng đào tạo trẻ. Đây là những nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, quyết định khả năng duy trì thành tích và sức cạnh tranh của bóng đá Việt Nam tại đấu trường khu vực, châu lục.

Nhiệm kỳ IX (2022-2026) của VFF ghi nhận sự ổn định trong công tác điều hành, góp phần duy trì hoạt động của các đội tuyển và hệ thống giải đấu quốc gia. Tuy nhiên, để tạo bước đột phá, bóng đá Việt Nam cần tiếp tục giải quyết những hạn chế về chất lượng câu lạc bộ (CLB), năng lực tài chính, đào tạo cầu thủ kế cận và tính liên thông giữa các cấp độ thi đấu.

Trong đó, phát triển bóng đá trẻ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Các đội tuyển U15, U16, U17 đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện, bồi dưỡng và chuẩn bị lực lượng cho các đội tuyển ở cấp độ cao hơn. Muốn có đội tuyển quốc gia đủ sức cạnh tranh tại các giải đấu lớn, bóng đá Việt Nam phải xây dựng được hệ thống đào tạo liên tục, giúp cầu thủ phát triển từ những năm đầu thi đấu đến khi trưởng thành ở môi trường chuyên nghiệp.

Việc chuẩn hóa công tác phát hiện và tuyển chọn tài năng trẻ được VFF thúc đẩy thông qua hợp tác với Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA). Từ ngày 1 đến 4-6-2026, hai tổ chức phối hợp tổ chức hội thảo về nhận diện tài năng và tiêu chí tuyển chọn cầu thủ trẻ. Chương trình hướng tới hỗ trợ đội ngũ huấn luyện, đào tạo áp dụng phương pháp đánh giá khoa học, có hệ thống, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào kinh nghiệm cá nhân.

Tuy nhiên, phát hiện tài năng mới chỉ là bước đầu. Để cầu thủ trưởng thành, cần có môi trường thi đấu phù hợp, chương trình huấn luyện dài hạn và sự kết nối giữa đội tuyển trẻ với CLB chuyên nghiệp. Các cầu thủ U15, U16, U17 cần được thi đấu thường xuyên, tích lũy kinh nghiệm và có lộ trình phát triển rõ ràng, qua đó từng bước tiếp cận những yêu cầu cao hơn về thể lực, kỹ thuật, chiến thuật và bản lĩnh thi đấu quốc tế.

Vì vậy, củng cố hệ thống thi đấu quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các giải trẻ cần được tổ chức ổn định, bảo đảm chất lượng chuyên môn và tạo cơ hội cọ xát cho cầu thủ ở nhiều cấp độ. Sự liên thông giữa bóng đá trẻ, bóng đá phong trào và hệ thống chuyên nghiệp sẽ giúp quá trình đào tạo gắn với thực tiễn, hạn chế tình trạng tài năng không có cơ hội phát triển sau khi rời các đội trẻ.

Khi các CLB đầu tư bài bản hơn cho học viện, cơ sở vật chất và đội ngũ huấn luyện, nguồn cầu thủ chất lượng sẽ được bổ sung thường xuyên cho các đội tuyển. Đây cũng là điều kiện để bóng đá Việt Nam nâng cao tính kế thừa, giảm phụ thuộc vào một nhóm cầu thủ và duy trì sức cạnh tranh lâu dài.

Mở rộng phong trào, chuyên nghiệp hóa giải đấu

Bên cạnh đào tạo trẻ, VFF chú trọng nâng cao năng lực cho các tổ chức thành viên, đưa kiến thức và phương pháp quản lý hiện đại đến với bóng đá cơ sở. Hồi tháng 6-2026, VFF phối hợp với FIFA tổ chức Hội thảo phân tích môi trường bóng đá nghiệp dư, với sự tham gia của đại diện các liên đoàn thành viên, trung tâm bóng đá cộng đồng khu vực phía Bắc và các chuyên gia quốc tế. Thông qua những chương trình như vậy, VFF từng bước hỗ trợ các tổ chức thành viên nâng cao năng lực điều hành, tổ chức hoạt động và xây dựng mạng lưới bóng đá cộng đồng. Phong trào phát triển rộng sẽ tạo thêm cơ hội tiếp cận bóng đá cho trẻ em, thanh thiếu niên, đồng thời mở rộng cơ sở tuyển chọn cầu thủ cho hệ thống đào tạo chuyên nghiệp.

Ở cấp độ cao hơn, các giải đấu quốc gia và hệ thống CLB chuyên nghiệp vẫn là mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển chung. Nếu bóng đá phong trào tạo nguồn đầu vào, các đội trẻ đảm nhiệm quá trình bồi dưỡng thì môi trường chuyên nghiệp chính là nơi cầu thủ hoàn thiện năng lực, tích lũy kinh nghiệm và hướng tới phục vụ các đội tuyển quốc gia.

Trong nhiệm kỳ IX, bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam có những chuyển biến về khai thác nguồn lực xã hội. Cả V-League 1 và V-League 2 đều nhận được sự đồng hành của các ngân hàng thương mại lớn. Hợp tác giữa Công ty cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) và FPT Play trong giai đoạn 2023-2027 cũng mở ra cơ hội phát triển nguồn thu từ bản quyền truyền hình và hoạt động thương mại.

Dù vậy, tiềm năng kinh tế của các giải đấu vẫn chưa được khai thác tương xứng. Tổng tiền thưởng dành cho ba đội dẫn đầu V-League mùa giải 2026-2027 là 9,5 tỷ đồng, trong đó đội vô địch nhận 5 tỷ đồng, không thay đổi so với mùa giải 2024-2025. Nhiều CLB vẫn phụ thuộc đáng kể vào tài trợ doanh nghiệp, trong khi nguồn thu từ bán vé, sản phẩm thương mại, nội dung số và dịch vụ dành cho người hâm mộ còn hạn chế.

Thực tế này đòi hỏi VFF tiếp tục phát huy vai trò kiến tạo, phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện cơ chế vận hành, nâng cao tính minh bạch và tạo điều kiện để CLB phát triển mô hình kinh doanh bền vững. Việc bảo vệ bản quyền truyền hình, hoàn thiện thị trường chuyển nhượng và nâng cao năng lực quản trị sẽ góp phần thu hút đầu tư dài hạn vào bóng đá.

Khi các CLB có nền tảng tài chính ổn định, họ sẽ có điều kiện đầu tư tốt hơn cho đào tạo trẻ, cơ sở vật chất và đội ngũ chuyên môn. Ngược lại, hệ thống giải đấu được tổ chức khoa học, có tính cạnh tranh cao sẽ tạo động lực để cầu thủ phát triển, giúp các đội tuyển quốc gia có thêm nguồn nhân lực chất lượng.

Chiến lược phát triển bóng đá Việt Nam từ nay đến năm 2030, định hướng đến năm 2045, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam đặt mục tiêu đưa bóng đá nam Việt Nam vào nhóm 10 quốc gia hàng đầu châu Á, hướng tới World Cup, đồng thời từng bước phát triển bóng đá thành ngành kinh tế dịch vụ tổng hợp.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, nhiệm vụ của VFF không chỉ là duy trì thành tích trước mắt mà còn phải xây dựng hệ thống phát triển đồng bộ, từ phong trào đến chuyên nghiệp, từ đào tạo trẻ đến đội tuyển quốc gia. Những nền tảng được củng cố trong nhiệm kỳ X (2026 – 2030) sẽ là tiền đề để bóng đá Việt Nam chuyển từ ổn định sang bứt phá. Với định hướng quản trị hiệu quả, đào tạo trẻ bài bản, phong trào rộng khắp và các giải đấu ngày càng chuyên nghiệp, bóng đá Việt Nam có thêm cơ sở để nâng cao chất lượng đội tuyển, tăng sức cạnh tranh tại đấu trường châu lục và từng bước hiện thực hóa khát vọng vươn tầm.