Hà Nội cụ thể hóa cam kết quốc tế về bảo vệ động vật hoang dã
Thực hiện Công ước quốc tế về buôn bán các loại động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES), những năm qua, thành phố Hà Nội tích cực đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các hộ nuôi nhốt gấu bàn giao về các trung tâm cứu hộ. Kết quả đạt được rất tích cực, dù chặng đường phía trước vẫn còn khá dài.
Thêm 2 cá thể gấu về với tự nhiên
Vừa qua, tại thôn Đông Phụng Thượng (xã Phúc Thọ), 2 cá thể gấu ngựa được chủ nuôi tự nguyện chuyển giao cho nhà nước, không yêu cầu bồi thường. Đây là 2 cá thể gấu được gia đình nuôi từ những năm 2000, khi các quy định về nuôi gấu tại Việt Nam vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
Việc cứu hộ thành công hai cá thể gấu là kết quả nỗ lực tuyên truyền, vận động của Chi cục Kiểm lâm Hà Nội, UBND xã Phúc Thọ và Tổ chức Động vật Châu Á (Animals Asia). Trước đó, các cá thể gấu được Chi cục Kiểm lâm Hà Nội đăng ký và gắn chip để quản lý theo quy định.

Trưởng phòng Quản lý bảo vệ rừng và bảo tồn thiên nhiên (Chi cục Kiểm lâm Hà Nội) Bùi Công Khương cho biết, trước khi 2 cá thể mới được cứu hộ, các cơ quan chức năng cũng đã phối hợp cứu hộ 3 các thể gấu khác trong năm 2026, đưa về chăm sóc tại Vườn Quốc gia Bạch Mã.
Thống kê từ năm 2020 đến nay, số gấu nuôi trên địa bàn Hà Nội đã giảm tổng cộng 112 cá thể. Trong số này, có 44 cá thể được người dân tự nguyện giao nộp vào các trung tâm nuôi gấu do nhà nước quản lý.
Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, tuy nhiên số lượng gấu đang được nuôi nhốt có kiểm soát trên địa bàn thành phố vẫn còn khá lớn. Hiện, còn 16 hộ nuôi nhốt 59 cá thể gấu; trong đó riêng tại xã Phúc Thọ có 15 hộ nuôi 57 cá thể.
Triển khai “giải pháp kép”
Hà Nội luôn xác định công tác quản lý, giám sát gấu nuôi nhốt là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt, được thực hiện thường xuyên, trong thời gian dài và có quá trình quản lý tương đối đặc thù.
Toàn bộ số gấu do các hộ dân nuôi nhốt trên địa bàn thành phố đã được Chi cục Kiểm lâm Hà Nội lập hồ sơ quản lý và gắn chip điện tử thế hệ mới, cho phép đọc số chip trực tiếp mà không cần gây mê.

Cơ quan chức năng liên ngành cũng duy trì công tác kiểm tra đột xuất, kiên quyết không để xảy ra tình trạng tráo đổi gấu, phát sinh cá thể gấu mới bất hợp pháp, hoặc buôn bán, trích hút mật gấu trái phép. Qua kiểm tra những năm gần đây, chưa phát hiện hành vi vi phạm pháp luật mới tại các cơ sở.
Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội Bùi Huy Khôi cho biết, để sớm chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu tại các hộ dân, đơn vị đang tích cực triển khai song song hai nhóm giải pháp, đó là: “Quản lý chặt chẽ” đi đôi với “Kiên trì vận động”.
Chi cục duy trì kiểm tra hồ sơ, đối chiếu chip điện tử định kỳ và đột xuất. Phân công kiểm lâm địa bàn bám sát cơ sở, không buông lỏng quản lý, tuyệt đối ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo đúng quy định.
Bên cạnh đó, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội tiếp tục duy trì phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các tổ chức bảo tồn động vật thực hiện tuyên truyền, xem chủ hộ nuôi là đối tượng để vận động và đồng hành.
Là địa phương hiện nay còn tồn tại nhiều cá thể gấu bị nuôi nhốt, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Thọ Nguyễn Văn Công cho biết, chính quyền địa phương xác định phải có những cách tiếp cận phù hợp hơn để có thể chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu.
“Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ giao nhiệm vụ cho các cơ quan chức năng, cụ thể là Công an phối hợp với phòng ban của xã để quản lý chặt chẽ hơn nữa số gấu nuôi hiện nay, đồng thời kiên trì tuyên truyền, vận động để thay đổi nhận thức của các chủ nuôi…”, ông Nguyễn Văn Công thông tin thêm.
“Nếu như năm 2005 cả nước ghi nhận hơn 4.300 cá thể gấu bị nuôi nhốt tại các cơ sở tư nhân, thì đến năm 2026, con số này đã giảm tới 97%, chỉ còn 129 cá thể tại 50 cơ sở trên toàn quốc. Đáng chú ý, 23 trên tổng số 34 tỉnh, thành phố hiện đã không còn tình trạng nuôi nhốt gấu. Nếu Hà Nội có thể chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu thì tôi tin rằng không có lý do gì các địa phương khác có số lượng ít hơn không thể thực hiện được. Đây chính là động lực quan trọng”.
Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV).
Trọng Tùng