Tăng tốc phát triển nhà ở, mở rộng cơ hội an cư

Không chỉ đẩy nhanh tiến độ các dự án, thành phố còn hướng tới đa dạng hóa phân khúc, phát triển các loại hình nhà ở phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của từng nhóm đối tượng, mở rộng cơ hội an cư cho người dân.

Hoàn thiện cơ chế, đa dạng hóa nguồn cung nhà ở

Nghị quyết số 72/2026/NQ-HĐND ngày 15-6-2026 của HĐND thành phố Hà Nội quy định cơ chế, chính sách về đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở trên địa bàn thành phố (thực hiện Điểm đ và Điểm e, Khoản 2, Điều 12; Điểm b, Khoản 2, Điều 25 Luật Thủ đô năm 2026), mở rộng cách tiếp cận trong phát triển nhà ở theo hướng đa dạng hóa loại hình, đáp ứng nhu cầu và điều kiện của từng nhóm đối tượng.

Thay vì tập trung vào một số phân khúc riêng lẻ, thành phố hướng tới hình thành hệ thống chính sách đồng bộ, bao quát nhiều nhu cầu về chỗ ở, từ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê đến nhà ở công vụ, tái định cư và hỗ trợ nhân lực chất lượng cao.

Theo đó, nhà ở xã hội để bán, thuê mua tiếp tục giữ vai trò quan trọng, đồng thời nhà ở cho thuê được tạo điều kiện phát triển nhằm mở rộng lựa chọn cho người dân chưa đủ khả năng mua nhà.

Các chính sách về nhà ở công vụ, tái định cư và hỗ trợ nhân lực chất lượng cao cũng được đặt trong cùng khuôn khổ, hướng tới giải quyết nhu cầu chỗ ở bằng nhiều phương thức, phù hợp với điều kiện kinh tế và khả năng tích lũy của từng nhóm đối tượng.

Để đưa chính sách vào thực tiễn, ngày 6-7-2026, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 260/KH-UBND triển khai thực hiện Nghị quyết số 72/2026/NQ-HĐND. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xác định, phê duyệt vị trí quy hoạch nhà ở cho thuê tại khu vực đô thị, nông thôn, các khu vực phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), khu đông dân cư và khu công nghiệp.

Thành phố đồng thời triển khai cơ chế giao chủ đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư đối với dự án nhà ở cho thuê không sử dụng vốn đầu tư công, theo quy định.

Cùng với việc tạo điều kiện về thủ tục đầu tư, thành phố triển khai cơ chế miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với diện tích xây dựng nhà ở cho thuê và hạ tầng kỹ thuật theo quy định. Đối với nhà ở xã hội, việc tiếp nhận, xét duyệt hồ sơ và phân bổ tỷ lệ tối đa 20% tổng số căn tại từng dự án cho cán bộ, công chức, viên chức mua, thuê mua không phải bốc thăm được tổ chức theo cơ chế quy định.

Việc bố trí nhà ở phục vụ tái định cư, giải phóng mặt bằng và hỗ trợ nhân lực chất lượng cao cũng phải bảo đảm đúng đối tượng, tiêu chuẩn, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi chính sách.

Một bước cụ thể hóa chính sách là ngày 17-7-2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 3602/QĐ-UBND cập nhật danh mục các dự án đầu tư xây dựng nhà ở, khu đô thị trong Kế hoạch phát triển nhà ở Hà Nội giai đoạn 2026-2030, đợt 1.

Theo đó, danh mục dự án đầu tư nhà ở xã hội có 42 dự án đăng ký cập nhật mới và 2 dự án điều chỉnh thông tin; danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, khu đô thị có 34 dự án đăng ký cập nhật mới và 6 dự án điều chỉnh thông tin.

Đáng chú ý, danh mục nhà ở cho thuê gồm 3 dự án, với tổng mức đầu tư 34.292 tỷ đồng, quy mô 4.367 căn hộ, tổng diện tích 404.289m². Ba dự án gồm: Khu nhà ở cho thuê tại một phần quỹ đất thuộc khu đất xây dựng Khu nhà ở giãn dân phố cổ Hà Nội, phường Việt Hưng; dự án nhà ở cho thuê tại Khu đô thị mới Pháp Vân - Tứ Hiệp; khu nhà ở cho thuê tại khu đất trước đây thực hiện dự án Khu công viên công nghệ thông tin Hà Nội, phường Long Biên.

Việc cập nhật các dự án vào danh mục phát triển nhà ở giai đoạn 2026-2030 là bước đi cụ thể nhằm đưa nhà ở cho thuê trở thành một phân khúc được quan tâm đầu tư, với cơ chế phát triển riêng. Khi được triển khai đồng bộ với các chính sách hỗ trợ và cơ chế ưu đãi, phân khúc này có thể góp phần đa dạng hóa nguồn cung, giảm áp lực phải sở hữu nhà ở đối với người dân, nhất là những người có nhu cầu ở thực nhưng khả năng tài chính còn hạn chế.

“Làn xanh” cho nhà ở xã hội

Trong hệ thống chính sách phát triển nhà ở, nhà ở xã hội tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm nhằm đáp ứng nhu cầu an cư của người thu nhập thấp, công nhân và người lao động. Với Hà Nội, yêu cầu đặt ra không chỉ là bổ sung dự án vào quy hoạch mà quan trọng hơn là tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các dự án đã có, sớm chuyển quỹ đất và thủ tục đầu tư thành nguồn cung căn hộ thực tế.

Giai đoạn 2025-2030, Hà Nội được giao hoàn thành 88.666 căn hộ nhà ở xã hội, riêng năm 2026 là 18.700 căn. Trên cơ sở đó, thành phố phấn đấu đến hết năm 2026 đưa khoảng 25.000-27.000 căn hộ đủ điều kiện cung ứng ra thị trường, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân.

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, ngày 20-7-2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Chỉ thị số 16/CT-UBND về thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội “hai con số”. Chỉ thị đặt mục tiêu khởi công toàn bộ 114 dự án trong 6 tháng cuối năm 2026; phấn đấu khoảng 77 dự án hoàn thành phần móng, đủ điều kiện cung ứng khoảng 46.100 căn hộ ra thị trường.

Một trong những giải pháp trọng tâm là thiết lập cơ chế “làn xanh” trong giải quyết thủ tục hành chính đối với các dự án nhà ở xã hội, với yêu cầu cắt giảm ít nhất 50% thời gian giải quyết thủ tục. Cùng với đó, thành phố đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị nhằm rút ngắn quy trình xử lý, hạn chế tình trạng chậm trễ trong quá trình triển khai dự án.

Đáng chú ý, trong lĩnh vực quy hoạch, thành phố ưu tiên thực hiện các dự án nhà ở xã hội theo cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026. Theo đó, các dự án đủ điều kiện được lập, phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 mà không phải chờ hoàn thành hoặc điều chỉnh quy hoạch phân khu; thẩm quyền phê duyệt quy hoạch chi tiết được phân cấp cho UBND cấp xã, phường theo quy định.

Thành phố đồng thời yêu cầu rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt quy hoạch; đổi mới việc lấy ý kiến cộng đồng dân cư thông qua ứng dụng công nghệ thông tin và các nền tảng trực tuyến. Công tác giải phóng mặt bằng được chủ động triển khai ngay sau khi xác định ranh giới dự án, đồng thời thực hiện song song với quy hoạch đối với những trường hợp đủ điều kiện...

Việc thiết lập cơ chế “làn xanh”, chủ động tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở có ý nghĩa quan trọng đối với tiến độ triển khai các dự án. Phó Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Hữu Phước cho biết, thực hiện Chỉ thị số 16/CT-UBND, địa phương đã khẩn trương phối hợp với các chủ đầu tư đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục liên quan.

Hiện trên địa bàn xã có 10 dự án nhà ở xã hội, trong đó 4 dự án đang thực hiện giải phóng mặt bằng. Nhờ cơ chế “làn xanh”, địa phương đã chủ động hơn trong xử lý hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tạo điều kiện để nhà đầu tư sớm triển khai xây dựng.

Từ phía doanh nghiệp, Giám đốc Ban Quản lý các dự án đầu tư (Tổng công ty 319, Bộ Quốc phòng) Phạm Doãn Tiến cho biết, sau khi Chỉ thị số 16/CT-UBND được ban hành, vướng mắc về giao đất của dự án đã được tháo gỡ. Chính quyền xã Đông Anh phối hợp với chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền ban hành quyết định giao đất, tạo cơ sở để tiếp tục triển khai các bước tiếp theo.

Theo Trưởng phòng Phát triển đô thị (Sở Xây dựng Hà Nội) Bùi Tiến Thành, phát triển nhà ở không thể chỉ được đo bằng số lượng căn hộ mà cần hướng tới hình thành hệ thống nhà ở đa dạng, phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của từng nhóm đối tượng. Việc thành phố đa dạng hóa phân khúc, phát triển các loại hình nhà ở phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của từng nhóm đối tượng sẽ từng bước mở rộng cơ hội an cư cho người dân.

“Nhà ở chỉ thực sự đáp ứng nhu cầu khi cư dân được tiếp cận thuận lợi với giao thông, trường học, cơ sở y tế và các tiện ích cơ bản. Vì vậy, mục tiêu không chỉ là tạo lập chỗ ở, mà còn phải kiến tạo môi trường sống đồng bộ, an toàn, thuận tiện và bền vững, nơi người dân có thể ổn định cuộc sống lâu dài”, ông Bùi Tiến Thành nhấn mạnh.

Từ hoàn thiện cơ chế, chính sách đến cập nhật danh mục dự án, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, thiết lập cơ chế “làn xanh” Hà Nội đang từng bước cụ thể hóa định hướng phát triển đa dạng các loại hình nhà ở. Hiệu quả cuối cùng không chỉ được đo bằng số lượng dự án hay căn hộ được bổ sung, mà còn ở khả năng đưa nhà ở phù hợp đến đúng đối tượng, đáp ứng nhu cầu thực tế và mở rộng cơ hội an cư cho người dân.