Gìn giữ hồn cốt văn hóa Việt qua sáng tạo nghệ thuật sân khấu
Duy Khánh - Đỗ Linh
Vở diễn “Tấm Cám” do Đoàn Nghệ thuật các dân tộc tỉnh Thái Nguyên biểu diễn tại Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026, dưới sự dàn dựng của NSND Lê Tuấn Cường, đưa khán giả trở về với thế giới cổ tích thân thuộc, nơi những giá trị đạo đức, lòng nhân hậu và khát vọng công bằng được truyền tải qua ngôn ngữ sân khấu giàu cảm xúc.
“Tấm Cám” là câu chuyện đã in sâu trong ký ức của nhiều thế hệ người Việt. Qua hình thức sân khấu hóa, tác phẩm không chỉ tái hiện hành trình đầy gian truân của cô Tấm mà còn khơi gợi những rung động về tình người, niềm tin vào lẽ phải và sức sống bền bỉ của các giá trị văn hóa truyền thống. Nhân vật Tấm hiện lên là cô gái hiền lành, mồ côi cha mẹ từ nhỏ, phải sống trong cảnh bị mẹ con Cám đối xử bất công. Từ những lần bị lừa gạt, chèn ép đến những biến cố nghiệt ngã trong cuộc đời, số phận của Tấm khiến người xem không khỏi xót xa.Sự xuất hiện của Bụt cùng những lần hóa thân kỳ diệu của nhân vật mở ra niềm hy vọng, giúp câu chuyện vượt lên khỏi nỗi đau để hướng tới khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn.Trên sân khấu, hành trình của Tấm dẫn dắt khán giả qua nhiều cung bậc cảm xúc. Đó là sự thương cảm trước cảnh ngộ của cô gái mồ côi, niềm vui khi Tấm được dự hội và trở thành hoàng hậu, rồi cảm giác hồi hộp, lo lắng trước những âm mưu liên tiếp của mẹ con Cám.Những lần Tấm hóa thân thành chim Vàng Anh, cây xoan đào, khung cửi rồi quả thị tạo nên chuỗi diễn biến giàu màu sắc cổ tích, đồng thời nhấn mạnh sức sống mãnh liệt của cái thiện trước những thế lực tìm cách vùi dập nó.Cao trào câu chuyện được đẩy lên qua những lần Tấm bị hãm hại và hành trình trở lại làm người. Khi công lý được thực thi, khán giả có thể cảm nhận niềm nhẹ nhõm, sự thỏa lòng trước kết thúc có hậu của câu chuyện.Sức hấp dẫn của “Tấm Cám” còn nằm ở việc tác phẩm gợi nhắc những giá trị văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ bằng kho tàng truyện cổ tích dân gian. Những hình ảnh quen thuộc như Bụt, chiếc hài, chim Vàng Anh hay quả thị không đơn thuần tạo nên màu sắc kỳ ảo, mà còn là những biểu tượng gần gũi trong tâm thức người Việt.Vở diễn cũng mở ra không gian để các thế hệ cùng chia sẻ những ký ức văn hóa. Với người lớn tuổi, câu chuyện gợi nhớ tuổi thơ và những bài học từng được nghe từ lời kể của ông bà, cha mẹ.Với các em nhỏ, đây là dịp tiếp cận truyện cổ tích qua hình thức biểu diễn trực quan, sinh động, từ đó nuôi dưỡng trí tưởng tượng và tình yêu đối với văn hóa dân tộc.Thông qua “Tấm Cám”, Đoàn Nghệ thuật các dân tộc tỉnh Thái Nguyên góp phần đưa di sản văn hóa dân gian tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.Việc làm mới câu chuyện quen thuộc trên sân khấu không chỉ tạo nên những phút giây thưởng thức nghệ thuật mà còn góp phần gìn giữ, trao truyền các giá trị truyền thống. Sức sống của truyện cổ không chỉ nằm ở những câu chuyện được kể từ quá khứ, mà còn ở khả năng chạm đến trái tim khán giả hôm nay, khơi dậy niềm tin vào lòng nhân ái và những điều tốt đẹp trong cuộc sống.Sự kiện Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 với chủ đề “Hội tụ các giá trị sân khấu, lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật của Thủ đô” cũng góp phần thực hiện Chương trình hành động số 08-CTr/TU ngày 17-3-2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
