Não mô cầu diễn biến nguy hiểm, nhu cầu tiêm vắc xin tăng mạnh

Theo thông tin Viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh, trong 10 tháng đầu năm 2026, khu vực miền Nam ghi nhận 42 ca mắc não mô cầu, trong đó có 7 trường hợp tử vong. Riêng thành phố Hồ Chí Minh chiếm hơn 57% số ca mắc của khu vực; nhóm tuổi 11-15 chiếm tỷ lệ cao nhất với 28,6%.

Đặc biệt, chùm 4 ca bệnh mới nhất xảy ra ở một trường trung học cơ sở tại thành phố Hồ Chí Minh, trong đó một học sinh 12 tuổi đã tử vong do bệnh diễn tiến nhanh, sốc nhiễm trùng và suy đa cơ quan.

Trước thực tế đó, nhu cầu tiêm vắc xin não mô cầu tăng đột biến. Chỉ trong 4 ngày (từ ngày 16-10 đến 19-10) , gần 300 trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc đã thực hiện gần 40.000 mũi vắc xin não mô cầu, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ. Riêng gần 80 trung tâm tại thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận gần 15.000 mũi tiêm, gấp 125 lần so với cùng kỳ.

Bác sĩ chuyên khoa I Bạch Thị Chính, Giám đốc Chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, trẻ em chiếm khoảng 70% số lượt tiêm vắc xin não mô cầu trong đợt này. Đáng chú ý, nhiều gia đình đưa cùng lúc 5-7 thành viên, từ trẻ nhỏ, thanh thiếu niên đến người trưởng thành và người cao tuổi đến tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn.

Não mô cầu lây truyền chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người bệnh hoặc người mang vi khuẩn. Trẻ nhỏ, thanh thiếu niên, người sống trong môi trường tập trung và người có một số tình trạng suy giảm miễn dịch cần đặc biệt quan tâm đến nguy cơ mắc bệnh.

Tiến sĩ-bác sĩ Nguyễn An Nghĩa, Phó trưởng Khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (thành phố Hồ Chí Minh) cảnh báo, bệnh não mô cầu xâm lấn là một trong những bệnh nhiễm khuẩn có khả năng diễn tiến nhanh và nguy hiểm. Ở thể tối cấp, người bệnh có thể rơi vào tình trạng nguy kịch và tử vong trong vòng 24 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng. Một số trường hợp nhiễm khuẩn huyết tối cấp có thể tử vong chỉ sau 6-8 giờ nếu không được phát hiện, cấp cứu và điều trị kịp thời.

Hiện các nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến A, B, C, Y, W đã có vắc xin phòng ngừa. Người dân cần tiêm đầy đủ các loại vắc xin phòng 5 nhóm huyết thanh não mô cầu gây bệnh để được bảo vệ toàn diện. Vắc xin não mô cầu nhóm B và ACYW có thể tiêm trong cùng một buổi tiêm tại hai vị trí khác nhau và kết hợp với các loại vắc xin khác, giúp người dân thuận tiện hoàn thành lịch tiêm và phòng ngừa bệnh sớm.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo, khi xuất hiện ca bệnh não mô cầu trong trường học hoặc cộng đồng cần nhanh chóng xác định người tiếp xúc gần để được cơ quan y tế đánh giá, chỉ định kháng sinh dự phòng khi cần thiết, đồng thời theo dõi sức khỏe theo hướng dẫn. Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý những thay đổi bất thường ở trẻ như bỏ bú, quấy khóc dai dẳng, khó đánh thức, thở bất thường, ban xuất huyết trên da, đau đầu dữ dội, sợ ánh sáng…

Bên cạnh đó, cha mẹ cần chủ động rà soát lịch sử tiêm chủng, bổ sung các vắc xin còn thiếu cho con để bảo vệ toàn diện, kết hợp vệ sinh cá nhân, không dùng chung vật dụng tiếp xúc với nước bọt và hạn chế tiếp xúc gần với người nghi mắc bệnh.

“Người từng tiêm vắc xin não mô cầu BC trước đây vẫn cần bổ sung vắc xin nhóm B và ACYW bởi các loại vắc xin có thành phần và phạm vi bảo vệ khác nhau. Phụ huynh cần chủ động đưa trẻ đi tư vấn, tiêm đầy đủ, đúng lịch để cơ thể có thời gian hình thành miễn dịch trong khoảng 14 ngày, không chờ đến khi xuất hiện ca bệnh mới phòng ngừa”, bác sĩ Bạch Thị Chính lưu ý.