Giá cà phê và đậu tương diễn biến trái chiều tuần qua

Nguồn cung áp đảo, kéo giá đậu tương đi xuống

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thời tiết thuận lợi tại Mỹ thúc đẩy thu hoạch đậu tương, gia tăng nguồn cung vụ mới và gây sức ép lên giá. Kết tuần, đậu tương kỳ hạn tháng 11 giảm 2,38%, xuống 463,43 USD/tấn, thấp nhất trong 7 tuần. Khô đậu tương kỳ hạn tháng 12 giảm 2,32%, còn 393,63 USD/tấn; dầu đậu tương kỳ hạn tháng 12 giảm 1,31%, về gần 1.480 USD/tấn.

Thời tiết khô ráo, nắng ấm tại vùng Trung Tây tạo điều kiện để nông dân đẩy nhanh thu hoạch. Tiến độ thu hoạch đậu tương toàn Mỹ tăng từ 46% đầu tuần lên khoảng 55-60% diện tích, khiến các doanh nghiệp thương mại gia tăng bán phòng hộ trên sàn CBOT.

Ở khâu chế biến, Hiệp hội Các nhà chế biến hạt có dầu quốc gia Mỹ (NOPA) cho biết, sản lượng ép đậu tương của các thành viên trong tháng 9 đạt 5,34 triệu tấn, thấp nhất 13 tháng. Nguyên nhân chủ yếu là nguồn cung hạt vụ cũ cạn trước thời điểm thu hoạch rộ, cùng các đợt bảo dưỡng định kỳ tại nhà máy.

Hoạt động ép dầu chững lại làm giảm lượng khô đậu tương cung ứng tức thời, nhưng khô đậu tương vẫn chịu áp lực bán chốt lời sau chuỗi tăng nóng. Trong khi đó, tồn kho dầu đậu tương giảm còn 477.600 tấn và thông tin Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ có thể điều chỉnh nghĩa vụ pha trộn nhiên liệu tái tạo, xem xét miễn trừ cho nhà máy lọc dầu nhỏ, tiếp tục tác động đến tâm lý thị trường.

Lực mua từ Trung Quốc phần nào kìm hãm đà giảm của đậu tương. Trung Quốc mua trực tiếp gần 1,1 triệu tấn, phần còn lại hơn 700.000 tấn được ghi nhận cho các điểm đến chưa xác định. Tuy vậy, dòng tiền phái sinh vẫn thận trọng trước triển vọng mùa vụ tại Nam Mỹ.

Trong nước, giá khô đậu tương giao ngay phân hóa giữa hai miền. Tại miền Bắc, nguồn nhập khẩu trong tháng 10 thấp, việc dỡ hàng tại miền Nam chậm khiến lịch tàu về cảng miền Bắc bị lùi. Giá chào giao ngay tại cảng Cái Lân tăng lên 14.420-14.500 đồng/kg, có thời điểm đầu tuần đạt 14.700 đồng/kg giao về nhà máy tại Hưng Yên.

Tại miền Nam, giá giao ngay ở cảng Vũng Tàu ổn định trong khoảng 13.450-13.500 đồng/kg, được hỗ trợ bởi hoạt động thu gom chuyển hàng ra miền Bắc để hưởng chênh lệch giá. Tuy nhiên, nguồn cung khô đậu tương toàn quốc trong tháng 11 dự kiến tăng lên gần 850.000 tấn, gồm hơn 570.000 tấn nhập khẩu và khoảng 270.000 tấn từ hoạt động ép 370.000 tấn hạt trong nước. Nguồn hàng tăng có thể giúp giải tỏa thiếu hụt và tạo điều kiện để các nhà máy tái tích lũy tồn kho.

Ông Đỗ Xuân Quý, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Giao dịch hàng hóa 3D cho rằng, đậu tương đang chịu sức ép nguồn cung vụ mới trong ngắn hạn, nhưng cán cân cung cầu chưa hoàn toàn bất lợi cho giá. Thị trường cần thêm dữ liệu xuất khẩu, tiến độ mùa vụ và thời tiết Nam Mỹ. Nhà đầu tư nên theo dõi phản ứng giá sau các báo cáo quan trọng; giá vẫn có thể phục hồi nếu doanh số xuất khẩu vượt kỳ vọng, tồn kho giảm hoặc thời tiết gây lo ngại cho vụ mới.

Giá cà phê phân hóa

Trái với đà giảm của phần lớn mặt hàng nông sản, cà phê Arabica tăng hơn 6,5% trong tuần, trong khi Robusta giảm 1,61%. Arabica được hỗ trợ bởi thời tiết bất lợi tại các quốc gia sản xuất chủ lực, làm dấy lên lo ngại về sản lượng và chất lượng. Riêng phiên thứ sáu, giá Arabica tăng hơn 3,6%; khối lượng giao dịch đạt 25.328 lô, gần gấp đôi các phiên trước.

Tại Brazil, mưa lớn kéo dài buộc nhiều nông hộ phải tạm dừng thu hái. Thiệt hại ước tính có thể vượt 20%, kéo sản lượng Arabica của quốc gia xuất khẩu hàng đầu xuống khoảng 35-37 triệu bao.

Tại Colombia, nhà sản xuất Arabica lớn thứ hai thế giới, cũng bước vào vụ thu hoạch trong điều kiện mưa lớn. Mưa tại các vùng trồng trọng điểm cản trở tiến độ thu hái và làm giảm phẩm cấp hạt, đúng thời điểm vụ chính từ tháng 9 đến tháng 12, với nguồn cung đạt đỉnh vào tháng 11 và 12.

Lo ngại về chất lượng thể hiện qua kết quả kiểm định. Trong phiên thứ sáu, 56,3% cà phê Brazil bị từ chối cấp chứng nhận, với 5.736 bao bị loại và chỉ 4.450 bao đạt yêu cầu. Tồn kho Arabica đạt chuẩn trên Sở ICE New York còn 240.767 bao, tiếp tục ở mức thấp và tiến sát đáy lịch sử 217.650 bao ghi nhận tháng trước. Nguồn cung Arabica chất lượng cao vì thế càng trở nên khan hiếm, hỗ trợ giá tăng.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu cà phê Việt Nam tăng mạnh tạo sức ép lên Robusta. Tháng 9, lượng xuất khẩu đạt 127.700 tấn, tăng 57,4% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 9 tháng năm 2026, xuất khẩu đạt gần 1,46 triệu tấn, tăng 25,5%, góp phần giảm áp lực thiếu hụt nguồn cung giao ngay trên thị trường quốc tế.

Tại Tây Nguyên, giá cà phê nhân xô cuối tuần đi ngang quanh 91.100-92.000 đồng/kg.

Dù niên vụ mới đã khởi động từ tháng 10, song áp lực nguồn cung chưa lớn. Phải sang tháng tới, khi thu hoạch vào cao điểm và công đoạn phơi sấy hoàn tất, cà phê vụ mới mới có thể được đưa ra thị trường với khối lượng lớn. Diễn biến trái chiều của Arabica và Robusta cho thấy thời tiết tại các nước sản xuất chủ lực và tốc độ xuất khẩu tiếp tục là những yếu tố chi phối thị trường trong ngắn hạn.