Khoa Vật lý, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội: 75 năm tiếp mạch truyền thống, vươn xa

Tiền thân là Ban Toán - Lý và Ban Lý - Hóa của Trường Sư phạm Cao cấp, đến nay, Khoa Vật lý đã đào tạo hơn 7.300 cử nhân hệ chính quy, hơn 1.600 thạc sĩ và hơn 100 tiến sĩ.

Bên cạnh nhiệm vụ đào tạo, cán bộ của khoa còn tham gia xây dựng các trường đại học sư phạm, biên soạn sách giáo khoa vật lý, khoa học tự nhiên và bồi dưỡng giáo viên phổ thông tại nhiều địa phương, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Một dấu ấn nổi bật là từ năm 2005, khoa được Bộ Giáo dục và Đào tạo giao nhiệm vụ tham gia tuyển chọn, tập huấn và dẫn đội tuyển quốc gia dự Olympic Vật lý châu Á (APhO) và Olympic Vật lý quốc tế (IPhO).

Trong giai đoạn 2023-2026, đội tuyển Việt Nam giành 28 huy chương và 4 Bằng khen tại APhO. Tại IPhO, cả 20 lượt học sinh dự thi đều đoạt huy chương, trong đó có 9 Huy chương vàng. Những kết quả này ghi nhận nỗ lực của đội ngũ chuyên gia, giảng viên trong phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng lực, góp phần nâng cao thành tích của học sinh Việt Nam trên đấu trường quốc tế.

Hoạt động nghiên cứu khoa học cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Trong 5 năm học 2021-2026, cán bộ của khoa công bố 246 bài báo trên các tạp chí quốc tế thuộc danh mục Web of Science (WoS) và Scopus, đưa khoa vào nhóm đơn vị có số công bố quốc tế cao nhất Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Đội tuyển sinh viên của khoa 3 lần giành giải Nhất toàn đoàn tại Olympic Vật lý sinh viên toàn quốc.

Trước yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và nhu cầu nhân lực trong những lĩnh vực mới, Khoa Vật lý từng bước mở rộng hướng đào tạo, nghiên cứu, trong đó có lĩnh vực vật lý bán dẫn. Ngày 28-7-2026, chương trình Thạc sĩ tài năng Vật lý chất rắn và bán dẫn tiên tiến được phê duyệt, góp phần hoàn thiện chuỗi đào tạo từ đại học đến sau đại học trong lĩnh vực này.

Đầu tháng 10-2026, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội thành lập Trường Khoa học Tự nhiên và Công nghệ trên cơ sở bốn khoa: Vật lý, Hóa học, Sinh học, Kỹ thuật và Công nghệ. Đây là bước đi trong lộ trình xây dựng nhà trường trở thành đại học sư phạm trọng điểm quốc gia, đồng thời tạo điều kiện tăng cường phối hợp liên ngành trong đào tạo giáo viên Khoa học tự nhiên, nghiên cứu vật liệu, bán dẫn và sử dụng chung hạ tầng phòng thí nghiệm.

Chúc mừng những thành tựu của khoa trong hành trình 75 năm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội khẳng định, những kết quả đạt được là sự kết tinh từ trí tuệ, tâm huyết và cống hiến của nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, sự tri ân thiết thực đối với thế hệ đi trước là tiếp tục vun đắp thành quả đã có, phát huy nền tảng được trao truyền, chủ động đổi mới và tăng cường phối hợp giữa các đơn vị trong bối cảnh giáo dục đại học đang có nhiều thay đổi.

Tại buổi lễ, các cá nhân tiêu biểu, xuất sắc của khoa được khen thưởng.