Nữ nghệ nhân làng nghề với phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô

Ngày 17-10, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội cùng xã Chuyên Mỹ tổ chức Diễn đàn “Nữ nghệ nhân làng nghề với phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô”; biểu dương, tôn vinh nữ nghệ nhân tiêu biểu làng nghề Hà Nội năm 2026.

Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 96 năm thành lập Hội LHPN Việt Nam (1930 - 2026), Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10 và hưởng ứng “Tháng Nghe phụ nữ nói” năm 2026.

Tham dự trực tiếp có Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa; Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Huệ cùng gần 300 đại biểu.

Phụ nữ giữ lửa làng nghề

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương cho biết, Hà Nội là vùng đất có hệ thống làng nghề truyền thống phong phú. Mỗi làng nghề không chỉ tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế mà còn lưu giữ tri thức dân gian, kỹ thuật thủ công, phong tục và bản sắc văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Theo bà Hương, trong hành trình ấy phụ nữ luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Bằng đôi bàn tay tài hoa, sự cần cù và tình yêu nghề, các chị giữ gìn kỹ thuật tinh xảo, truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Bà Hương nhận định, khi Hà Nội đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng thương hiệu thành phố sáng tạo, các làng nghề truyền thống đứng trước cơ hội phát triển mới. Giá trị sản phẩm làng nghề hôm nay không chỉ nằm ở công năng mà còn ở hàm lượng văn hóa, tính sáng tạo, giá trị thẩm mỹ, câu chuyện di sản và trải nghiệm mang lại cho công chúng.

Tuy nhiên, nữ nghệ nhân cũng đối mặt nhiều khó khăn: Yêu cầu đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng sản phẩm; sức ép cạnh tranh của thị trường; việc tiếp cận nguồn lực, công nghệ số, kỹ năng quản trị và kênh phân phối hiện đại; bảo tồn kỹ thuật truyền thống, truyền nghề cho thế hệ trẻ và cân bằng giữa công việc với trách nhiệm gia đình. Những vấn đề này đòi hỏi sự đồng hành của các cấp, các ngành và cộng đồng, trong đó có vai trò của Hội LHPN và Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội.

Động lực phát triển kinh tế di sản

Tại chương trình, Diễn đàn “Nữ nghệ nhân làng nghề với phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô” đã diễn ra sôi nổi với hai phiên thảo luận: “Nữ nghệ nhân làng nghề - Từ gìn giữ giá trị truyền thống đến phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô” và “Giải pháp phát huy vai trò, tiềm năng của nữ nghệ nhân làng nghề trong phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô”.

Các đại biểu làm rõ đóng góp của nữ nghệ nhân trong gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị nghề truyền thống, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao năng lực, tạo điều kiện để nữ nghệ nhân tham gia sâu hơn vào công nghiệp văn hóa, đưa giá trị làng nghề thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế, văn hóa của Thủ đô.

Đánh giá về hệ thống chính sách phát triển làng nghề, Phó Chủ tịch Hội Làng nghề Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội Hà Thị Vinh cho biết, các nghị quyết của Trung ương và Thành ủy Hà Nội đều khẳng định làng nghề là một trong năm trụ cột phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô. Thành phố đã và đang triển khai nhiều chương trình thiết thực như đào tạo nghề, ứng dụng công nghệ số, xúc tiến thương mại trong và ngoài nước. Mục tiêu cốt lõi là khơi dậy các giá trị trầm tích văn hóa, lịch sử trong từng làng nghề, chuyển hóa thành nguồn lực kinh tế mạnh mẽ, phục vụ sự phát triển thịnh vượng của Thủ đô.

Từ thực tiễn quản lý địa phương, ông Vũ Văn Hữu, Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ chia sẻ, địa phương có 16/16 thôn đều làm nghề truyền thống. Trong đó, làng nghề khảm trai, sơn mài Chuyên Mỹ vinh dự được Hội đồng Thủ công Thế giới công nhận và đưa vào mạng lưới thủ công toàn cầu. Để phát huy danh hiệu này, chính quyền xã luôn coi việc đồng hành, hỗ trợ và vinh danh nghệ nhân - đặc biệt là các nữ nghệ nhân - là nhiệm vụ trọng tâm. Địa phương đang tập trung triển khai nhiều giải pháp giúp các làng nghề tiếp tục đổi mới, nâng cao năng lực sản xuất, gắn phát triển kinh tế với bảo tồn di sản.

Theo Nghệ nhân ưu tú Vũ Như Quỳnh (làng nghề gốm Bát Tràng), để thích ứng với thói quen tiêu dùng mới, nghệ nhân không chỉ giữ nghề truyền thống mà phải chủ động đổi mới, học cách kể câu chuyện sản phẩm, làm truyền thông và marketing. Điển hình là Câu lạc bộ "Triệu Views" tại Bát Tràng giúp đưa sản phẩm lan tỏa rộng rãi trên các nền tảng số.

Tại chương trình, Ban Tổ chức đã biểu dương, tôn vinh 10 nữ nghệ nhân tiêu biểu làng nghề Hà Nội năm 2026. Đây là những cá nhân xuất sắc có nhiều cống hiến trong việc giữ nghề, truyền nghề, đổi mới sáng tạo sản phẩm. Các nữ nghệ nhân được nhận Bằng khen của UBND thành phố, biểu trưng và Giấy chứng nhận tôn vinh của Hội LHPN thành phố Hà Nội.

Bên lề chương trình còn có không gian trưng bày, giới thiệu và trình diễn nghề, sản phẩm của các nữ nghệ nhân, nơi công chúng gặp gỡ những người đang ngày ngày gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống.