Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI: Hoàn thiện thể chế tạo động lực phát triển

Tham dự phiên khai mạc kỳ họp có Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước Lương Cường; Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng.

Dự phiên khai mạc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Bí thư Trung ương Đảng - Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài.

Cùng dự còn có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Quốc hội; các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu Quốc hội khóa XVI...

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội tham dự phiên khai mạc có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà.

Trước khi bước vào phiên khai mạc, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các vị đại biểu Quốc hội đã đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Quyết sách của Quốc hội phải thật sự nhanh, đúng, trúng, khả thi

Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI diễn ra ngay sau thành công của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và chỉ sau kỳ họp không thường lệ thứ nhất gần 2 tháng. Điều này thể hiện tinh thần quyết liệt, khẩn trương, kịp thời thể chế hóa các chủ trương, quyết sách của Đảng; hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông các nguồn lực, tạo động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Để chuẩn bị cho kỳ họp thứ hai, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã phối hợp chặt chẽ với Chính phủ, Tòa án nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao và các cơ quan có liên quan chỉ đạo triển khai từ sớm, nhiều nội dung chuẩn bị đồng thời với quá trình chuẩn bị kỳ họp không thường lệ thứ nhất. Có thể đánh giá, nhiều nội dung quan trọng đã được xem xét, chuẩn bị kỹ lưỡng, tạo cơ sở để các cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội tại kỳ họp này.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, thời gian qua, dù đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhưng kinh tế - xã hội nước ta vẫn đạt nhiều kết quả tích cực.

Cụ thể, trong 9 tháng đầu năm 2026, GDP tăng 9,01% so với cùng kỳ - cao nhất trong 15 năm trở lại đây; các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được bảo đảm; an sinh xã hội được chú trọng; quốc phòng, an ninh được giữ vững; công tác đối ngoại đạt nhiều kết quả quan trọng; công tác xây dựng Đảng, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được chú trọng.

Hội nghị Trung ương 4 đã xem xét, thống nhất nhiều mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu và nhiệm vụ trọng tâm năm 2027. Tinh thần là phải tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế, tạo lực cho những năm tiếp theo; tăng trưởng cao phải dựa trên năng suất, sức cạnh tranh, năng lực tự chủ và nền tảng ổn định lâu dài, đi đôi với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, nâng cao mọi mặt đời sống nhân dân.

Vì thế, những quyết sách của Quốc hội phải thật sự nhanh, đúng, trúng, khả thi, tạo chuyển biến rõ rệt trong thực tiễn. Tiếp tục đặt ra yêu cầu cao trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; đảm bảo gắn kết chặt chẽ giữa hoàn thiện thể chế với tổ chức thực hiện, giữa mục tiêu phát triển với khả năng huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội cần tập trung cao độ để hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, với nhiều nội dung quan trọng, chiến lược.

Nhấn mạnh khối lượng công việc càng lớn thì yêu cầu về chất lượng và trách nhiệm càng phải cao, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, đối với những vấn đề đã rõ, đủ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn thì tập trung xem xét, quyết định kịp thời; những vấn đề mới, khó, còn ý kiến khác nhau thì phân tích thấu đáo, lựa chọn phương án tốt nhất.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, không vì sức ép tiến độ mà xem nhẹ chất lượng, nhưng cũng không lấy sự thận trọng làm lý do trì hoãn. Mỗi quyết sách phải xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực, điều kiện tổ chức thực hiện, cơ chế kiểm tra, giám sát và tính khả thi, hiệu quả.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội tiếp tục phát huy cao nhất bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần trách nhiệm trước cử tri, nhân dân và đất nước; tham dự đầy đủ các phiên họp, nghiên cứu kỹ tài liệu, tích cực thảo luận, tranh luận, đóng góp những ý kiến sâu sắc, thiết thực; chấp hành nghiêm Nội quy kỳ họp. Mỗi ý kiến, mỗi quyết định phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc và quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân lên trên hết, thể hiện rõ tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Quyết tâm tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027

Tại phiên khai mạc, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trình bày Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027, với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Theo báo cáo của Chính phủ, GDP quý III-2026 tăng 9,95%, tính chung 9 tháng tăng 9,01%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới. Thu ngân sách nhà nước cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%; các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí hỗ trợ khoảng 360 nghìn tỷ đồng. Nợ công ước khoảng 33-34% GDP, bội chi ngân sách khoảng 4,1% GDP.

Cả ba khu vực kinh tế đều tăng trưởng khá. Trong 9 tháng, công nghiệp - xây dựng tăng 11,21%, cao nhất kể từ năm 2015; khách quốc tế đạt 17,7 triệu lượt, tăng 14,5%. Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu cả năm ước đạt 1.110 tỷ USD, lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD. Chỉ số giá tiêu dùng bình quân 9 tháng tăng 4,52%.

Chính phủ tập trung hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, cải cách thủ tục hành chính, giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Hạ tầng chiến lược tiếp tục được đầu tư; cả nước hoàn thành thêm 395km đường bộ cao tốc, đưa vào khai thác toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Đến hết tháng 9-2026, có 4.688 dự án tồn đọng đã được xử lý và có phương án xử lý, với tổng mức đầu tư trên 3,2 triệu tỷ đồng.

Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn đối mặt nhiều khó khăn, nhất là áp lực lạm phát, tỷ giá, lãi suất; doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tiếp cận đất đai, tín dụng; cơ cấu xuất, nhập khẩu chưa bền vững. Ô nhiễm không khí, ngập úng, ùn tắc giao thông và thiên tai diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến đời sống nhân dân.

Thủ tướng nhấn mạnh, nhiệm vụ những tháng cuối năm 2026 và năm 2027 rất nặng nề, đòi hỏi các cấp, ngành, địa phương quyết tâm cao hơn, hành động quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm.

Trong những tháng cuối năm 2026, Chính phủ phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất các mục tiêu đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát. Trọng tâm là điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, tiền tệ; giảm lãi suất cho vay; bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu; thúc đẩy tiêu dùng, xuất khẩu và giải ngân đầu tư công.

Năm 2027 được xác định là năm tăng tốc, bứt phá để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, kiểm soát CPI khoảng 4,5%, GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD và năng suất lao động xã hội bình quân tăng 8,6%.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu cụ thể hóa chỉ tiêu tăng trưởng thành các kịch bản, nhiệm vụ theo từng ngành, lĩnh vực, địa phương; phối hợp chặt chẽ các chính sách vĩ mô, kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế.

Chính phủ phấn đấu tăng thu ngân sách nhà nước khoảng 9,1%, tiết kiệm chi thường xuyên, phát triển thị trường vốn và tập trung tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, khoa học, công nghệ.

Đầu tư công phải được phân bổ có trọng tâm, trọng điểm, gắn với hiệu quả kinh tế - xã hội; phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, xử lý các quy định chồng chéo, nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Thủ tướng yêu cầu thay thế ngay những cán bộ đùn đẩy, né tránh, không hoàn thành nhiệm vụ.

Chính phủ ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược, đẩy nhanh các dự án giao thông trọng điểm, bảo đảm an ninh năng lượng và xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng.

Trong lĩnh vực giáo dục, tập trung khắc phục tình trạng thiếu trường, lớp, giáo viên; bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa trước năm học 2027-2028. Các trường phổ thông nội trú liên cấp thuộc giai đoạn 2 phải hoàn thành trước ngày 30-8-2027.

Cùng với phát triển kinh tế, Chính phủ chú trọng bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng y tế, giáo dục và cải thiện đời sống nhân dân. Năm 2027, phấn đấu hoàn thành khoảng 176.000 căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; phát triển thị trường lao động, tạo việc làm bền vững, tăng cường bảo vệ môi trường và phòng, chống thiên tai.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, khắc phục tình trạng chủ trương, chính sách chậm đi vào cuộc sống. Người đứng đầu các cấp, ngành, địa phương phải đề cao trách nhiệm, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

“

“Các chủ trương, chính sách khi đi vào thực tiễn phải tạo ra chuyển biến rõ nét, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của từng địa phương và đất nước”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.

Chính phủ phấn đấu hoàn thành mục tiêu năm 2026, tạo đà tăng tốc, bứt phá trong năm 2027, góp phần thực hiện thắng lợi kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030 và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Tại phiên khai mạc, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027.

Cử tri kiến nghị tháo gỡ bất cập về đất đai

Trình bày báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài cho biết, Đoàn Chủ tịch đã nhận được 2.814 lượt ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhân dân cả nước và 2.805 ý kiến trên nền tảng Mặt trận số 24/7.

Cử tri và nhân dân phấn khởi, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng hành rất kịp thời của Quốc hội, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ cùng sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân đã đưa đất nước ta đã vượt qua mọi khó khăn, thử thách, giữ vững chủ quyền quốc gia, ổn định chính trị, đạt được nhiều thành tựu trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Kinh tế 9 tháng năm 2026, quý sau tăng hơn quý trước, quý 3-2026 đạt 9,95% - là mức tăng trưởng cao trên thế giới; quốc phòng, an ninh được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo, đời sống nhân dân được cải thiện.

Cử tri và nhân dân ghi nhận nỗ lực hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, triển khai các dự án hạ tầng chiến lược và khơi thông nguồn lực phát triển. Các chính sách an sinh xã hội, chăm lo người có công, người nghèo, giáo dục, y tế và công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí cũng được ghi nhận. Sau hơn một năm vận hành, chính quyền địa phương hai cấp cơ bản hoạt động hiệu quả.

Tuy nhiên, cử tri lo ngại tình hình thế giới diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng, xuất nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Cử tri quan tâm đến vấn đề lừa đảo trên không gian mạng, lợi dụng trí tuệ nhân tạo để giả mạo thông tin chiếm đoạt tài sản; tội phạm ma túy, bạo lực trong thanh thiếu niên, nguy cơ cháy nổ, tai nạn giao thông và đuối nước. Tình trạng hàng giả, thuốc giả, thực phẩm chức năng giả, tiêu cực trong thi cử, ô nhiễm không khí và ngập úng tại các thành phố lớn cũng gây lo lắng.

Bên cạnh đó, thủ tục hành chính tại một số địa phương còn chậm do hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ, dữ liệu chưa liên thông; việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn gây phiền hà. Khối lượng công việc tăng sau sáp nhập thôn, tổ dân phố tạo áp lực cho lực lượng không chuyên trách ở cơ sở. Việc chuyển đổi công năng trụ sở dôi dư sau sáp nhập đơn vị hành chính còn chậm, gây lãng phí.

Trước thực tế trên, cử tri và nhân dân kiến nghị Đảng, Nhà nước tháo gỡ khó khăn trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm phân cấp, phân quyền gắn với bố trí đủ nhân lực, kinh phí, cơ sở vật chất; đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng công nghệ, kết nối và chia sẻ dữ liệu.

Cử tri kiến nghị Quốc hội, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật, tháo gỡ bất cập về đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và nhà ở; tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tham gia chuyển đổi số, tiếp cận nguồn vốn tín dụng với lãi suất hợp lý, thủ tục đơn giản.

Cử tri kiến nghị tăng cường phòng, chống tội phạm công nghệ cao, hàng giả, thực phẩm không an toàn; khắc phục nguy cơ mất an toàn phòng cháy, chữa cháy tại nhà ở, nhà trọ và cơ sở kết hợp sản xuất, kinh doanh; triển khai hiệu quả các giải pháp phòng, chống tai nạn giao thông, nhất là giao thông đường thủy, và đuối nước.

Đặc biệt, các cơ quan có thẩm quyền cần nâng cao chất lượng giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri, làm rõ kết quả, tiến độ và trách nhiệm; xử lý dứt điểm các vụ việc tồn đọng, kéo dài, công khai kết quả và hoàn thiện hệ thống dữ liệu để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cử tri và Nhân dân thuận lợi theo dõi, giám sát.