Từ học sinh chuyên văn đến học bổng Chính phủ Hungary

Cơ duyên với văn học và giáo dục học

Ở bậc THCS, Vũ Đăng Quang theo học lớp tăng cường toán, nhưng bước vào lớp 10, nam sinh rẽ hướng học văn và lựa chọn Trường THPT chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) làm bến đỗ.

Ban đầu, em băn khoăn về việc, học trường chuyên khối xã hội, liệu có bị học lệch về một lĩnh vực hay không, thì sau hơn 1.000 ngày học tập tại đây, điều tuyệt vời em nhận được là trạng thái cân bằng, khi sở hữu cả kiến thức chuyên sâu lẫn cơ hội phát triển tư duy khoa học, năng lực ngoại ngữ, kỹ năng làm việc độc lập và khả năng hội nhập quốc tế.

Là thành viên đội tuyển văn, Đăng Quang không chỉ tìm hiểu vẻ đẹp của tiếng Việt mà còn được thầy cô khuyến khích tiếp cận các lý thuyết phê bình văn học nước ngoài, đọc tác phẩm trong ngôn ngữ và bối cảnh văn hóa gốc. Theo em, cách học này giúp học sinh mở rộng góc nhìn, nâng cao năng lực ngoại ngữ và bước đầu hình thành trách nhiệm học thuật, văn hóa nghiên cứu.

Những trải nghiệm đó cũng Đăng Quang thấy việc học văn không bó hẹp trong cảm thụ tác phẩm. Quá trình tìm hiểu con người, xã hội và những vấn đề văn hóa còn mở ra nhiều hướng tiếp cận liên ngành, giúp em nhận diện rõ hơn những mối quan tâm của bản thân.

Bên cạnh giờ học, các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ, buổi tọa đàm và hội thảo tạo điều kiện để học sinh rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo. Đăng Quang cho biết, em may mắn khi được tham gia các hoạt động học thuật, từ những buổi học đội tuyển học sinh giỏi đến kỳ thi nghiên cứu khoa học cấp trường; đồng thời nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của thầy cô cả trong và ngoài giờ học chính khóa.

Chính quá trình học văn kết hợp với những lần tham gia hoạt động học thuật có tính liên ngành, đã đưa Đăng Quang đến gần hơn với lĩnh vực giáo dục. Một trong những người có ảnh hưởng đến lựa chọn của em là Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quang Liệu, Hiệu trưởng nhà trường. Qua những tiết học lịch sử với thầy, Đăng Quang không chỉ tiếp nhận kiến thức trong sách giáo khoa mà còn có dịp quan sát cách một người làm quản lý giáo dục nhìn nhận các vấn đề thực tiễn.

Với em, giáo dục là lĩnh vực có ý nghĩa lâu dài, đồng thời đòi hỏi trách nhiệm lớn. Em nhận thấy giáo dục có điểm tương đồng với văn học và nghệ thuật ở mục tiêu khám phá, bồi đắp những giá trị tốt đẹp trong con người. Từ đó, nam sinh chủ động tham gia các tọa đàm, hội thảo mở về giáo dục, kết nối với chuyên gia để tìm hiểu ngành học từ nhiều góc độ.

Mở cánh cửa đến Hungary

Bước ngoặt đưa Vũ Đăng Quang đến gần hơn với Hungary bắt đầu từ năm lớp 11, khi em tham gia cuộc thi do nhà trường phối hợp với Đại sứ quán Hungary tổ chức. Nhóm của Đăng Quang nghiên cứu tác phẩm Những ngôi sao Eger của nhà văn Géza Gárdonyi và giành giải Nhất.

Quá trình tìm hiểu tác phẩm, trao đổi với các giáo sư Hungary và khám phá văn hóa đất nước này đã để lại ấn tượng sâu sắc, thôi thúc em tìm hiểu thêm về cơ hội học tập tại Hungary và quyết định thử sức với học bổng Chính phủ Stipendium Hungaricum.

Chương trình học bổng năm học em ứng tuyển nhận hơn 113.800 đơn đăng ký, mức cao nhất trong lịch sử. Vì vậy, việc được Bộ Giáo dục và Đào tạo cử đi học ngành Giáo dục học tại Đại học Budapest (Hungary) là dấu mốc đáng nhớ đối với nam sinh.

Điểm nhấn trong hồ sơ ứng tuyển của Đăng Quang là bài thuyết trình về chủ đề “Bình đẳng trong cơ hội tiếp cận với văn hóa nghệ thuật cho trẻ em ở Việt Nam”. Thay vì tiếp cận giáo dục bằng những khái niệm thuần lý thuyết, em lựa chọn góc nhìn nghệ thuật, lĩnh vực bản thân đã quan tâm và có nhiều trải nghiệm.

Nam sinh cho rằng, giáo dục nghệ thuật không nên chỉ dừng ở việc rèn luyện kỹ năng như vẽ đúng, hát đúng mà cần được nhìn nhận như một phần của quá trình phát triển năng lực thẩm mỹ.

Từ quan điểm đó, nam sinh đặt vấn đề về cách tổ chức giáo dục nghệ thuật trong nhà trường. Theo em, không gian văn hóa - nghệ thuật cần được đưa đến trường học, thay vì chờ trẻ em được đưa đến bảo tàng.

Bài thuyết trình được đánh giá cao, đồng thể hiện sự kết hợp giữa kiến thức, trải nghiệm cá nhân và khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ. Đây cũng là hướng tiếp cận Đăng Quang mong muốn tiếp tục theo đuổi trong quá trình học ngành Giáo dục học tại Hungary.

Ngoài học tập, Đăng Quang còn có những sở thích giúp em duy trì sự cân bằng và mở rộng trải nghiệm. Trái với hình dung về một nam sinh chuyên văn thường gắn với sách vở, em là người năng động, cá tính, đặc biệt yêu bóng đá và giành nhiều danh hiệu, giải thưởng về thể thao, nghệ thuật. Trong thời gian học tại Trường THPT chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn, em tích cực tham gia các hoạt động của trường, từng được ghi nhận với danh hiệu “Học sinh 3 tốt” cấp thành phố và “Gương mặt trẻ tiêu biểu” cấp cơ sở.

Hiện, song song với việc học tập tại Hungary, Đăng Quang tham gia một dự án dịch sách học thuật với mong muốn góp phần cung cấp tài liệu tham khảo cho giáo viên, sinh viên thuộc các lĩnh vực khoa học xã hội, nhân văn và viết một số tác phẩm về chủ đề văn hóa Hungary đăng trên các báo, tạp chí.

Nhận xét về học trò, cô Phạm Hải Linh, giáo viên chủ nhiệm lớp K4 chuyên ngữ văn 1, Trường THPT chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn chia sẻ: “Đăng Quang từng đạt giải Nhì tại kỳ thi học sinh giỏi quốc gia môn ngữ văn (2025). Em có năng lực đặc biệt về ngôn ngữ, tư duy thẩm mỹ độc đáo, tâm hồn nhạy cảm và giàu khát vọng. Với năng lực cùng bản sắc riêng, Đăng Quang chắn chắn sẽ thành công và tạo nên dấu ấn của riêng mình trong tương lai”.