Tháo gỡ điểm nghẽn, nâng giá trị nông sản an toàn

Thay đổi tập quán, nâng cao hiệu quả sản xuất

Tại vùng trồng rau an toàn rộng 200ha của xã Bát Tràng, nhiều hộ nông dân đã chủ động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, từng bước chuyển từ phương thức canh tác truyền thống sang sản xuất theo quy trình an toàn, chú trọng chất lượng và hiệu quả kinh tế. Trong đó, 36ha đã được công nhận sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, góp phần nâng cao giá trị nông sản và cải thiện thu nhập cho người dân.

Ông Đặng Văn Phúc (xã Bát Tràng) là một trong những hộ phát triển sản xuất theo hướng này. Với 2 sào đất trồng rau theo mùa vụ hằng năm với các loại rau như cải thảo, cải ngọt, cải ngồng..., gia đình ông từng bước đầu tư, điều chỉnh phương thức canh tác để nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Nhờ bố trí cây trồng phù hợp với mùa vụ, tuân thủ quy trình kỹ thuật, mô hình sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế khá cao.

Tương tự, tại Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn (phường Chương Mỹ) việc tổ chức sản xuất theo quy trình kiểm soát chất lượng cũng đang mang lại những kết quả tích cực. Giám đốc Hợp tác xã Hoàng Văn Thám cho biết, với diện tích gần 18ha, toàn bộ quy trình từ gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch và tiêu thụ đều được giám sát chặt chẽ. Sản lượng của hợp tác xã duy trì ổn định khoảng 3 tấn rau mỗi ngày. Việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất giúp cây trồng sinh trưởng tốt, cải thiện năng suất và chất lượng, đồng thời nâng cao khả năng kiểm soát quy trình canh tác.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thành phố đang tiếp tục phối hợp với các địa phương phát triển vùng sản xuất hữu cơ, duy trì các vùng trồng trọt đạt tiêu chuẩn VietGAP và mở rộng những mô hình sản xuất có sự tham gia của cộng đồng. Hiện diện tích đã được chứng nhận hữu cơ đạt 334,746ha, gồm 149,446ha rau, 15,1ha cây ăn quả, 100,2ha lúa và 70ha cây dược liệu.

Bên cạnh đó, diện tích đang chuyển đổi, sản xuất theo hướng hữu cơ đạt 331,4ha, trong đó có 63,2ha rau, 91,1ha cây ăn quả, 154,1ha lúa và 23ha cây dược liệu. Thành phố duy trì thường xuyên khoảng 1.700ha diện tích VietGAP trồng trọt, gồm 429ha rau, 446ha cây ăn quả và 3ha chè. Đồng thời, 62 mô hình áp dụng hệ thống bảo đảm có sự tham gia (PGS), gồm 52 mô hình trên rau và 10 mô hình trên quả, tiếp tục được duy trì, phát triển và vận hành, với tổng diện tích trên 2.000ha.

Những con số trên cho thấy nền tảng sản xuất nông nghiệp an toàn của Hà Nội đang từng bước được củng cố. Dù vậy, việc mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn cần đi đôi với nâng cao hiệu quả kinh tế, bởi chứng nhận chất lượng chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi sản phẩm được thị trường đón nhận và người sản xuất có thu nhập tương xứng.

Gắn sản xuất với thị trường, phát triển chuỗi liên kết

Dù đạt được những kết quả tích cực, phát triển nông nghiệp an toàn vẫn đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng và tiêu thụ sản phẩm. Nếu chỉ tập trung vào quy trình canh tác mà chưa hình thành được các kênh phân phối ổn định, người nông dân vẫn có thể gặp khó khăn khi thị trường biến động, giá bán không tương xứng với chi phí đầu tư hoặc sản phẩm chưa tiếp cận được nhóm khách hàng phù hợp.

Để tháo gỡ khó khăn, Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Nguyễn Thị Thùy Hương cho biết, xã xác định phát triển nông nghiệp hàng hóa phải gắn với chuỗi liên kết, nâng cao giá trị sản phẩm và đời sống người dân. Vì vậy, xã sẽ tiếp tục hỗ trợ hợp tác xã, hộ sản xuất, đẩy mạnh khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, đồng thời hướng tới nền nông nghiệp xanh, an toàn và bền vững.

Ngoài ra, xã sẽ hỗ trợ hợp tác xã xây dựng vùng sản xuất tập trung, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm và mở rộng liên kết tiêu thụ. Đây là hướng đi cần thiết nhằm khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, phân tán, đồng thời tạo điều kiện để nông sản địa phương tham gia sâu hơn vào các kênh phân phối hiện đại.

Để các mô hình nông nghiệp an toàn phát triển bền vững, theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường, Sở phối hợp chặt chẽ với các địa phương để đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về sản xuất kinh doanh nông sản an toàn; đồng thời vận động, nhân rộng mô hình chuỗi liên kết sản xuất cung ứng an toàn.

Cùng với đó, ngành tăng cường giám sát chất lượng, nhất là tại các vùng sản xuất tập trung và đối với những sản phẩm có nguy cơ cao; đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP và nông sản chủ lực của Hà Nội. Trong đó, chú trọng hỗ trợ hợp tác xã nâng cao năng lực quản trị, hoàn thiện quy trình kiểm soát chất lượng, phát triển thương hiệu và tìm kiếm đối tác tiêu thụ lâu dài. Việc giám sát cần được thực hiện thường xuyên để bảo đảm các tiêu chuẩn an toàn được duy trì trong thực tế, tránh tình trạng sản xuất chỉ đáp ứng yêu cầu trong thời gian đánh giá, chứng nhận.

Về lâu dài, phát triển nông nghiệp an toàn cần gắn với mục tiêu sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm tác động đến môi trường và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, quản lý dịch hại theo hướng an toàn và tăng cường ứng dụng công nghệ sẽ góp phần giảm chi phí, bảo vệ sức khỏe người sản xuất, người tiêu dùng và duy trì độ phì nhiêu của đất. Bởi nông nghiệp an toàn không đơn thuần là thay đổi phương thức canh tác mà còn là quá trình tổ chức lại sản xuất theo nhu cầu thị trường. Đây là nền tảng để nông nghiệp Thủ đô phát triển theo hướng xanh, hiện đại, bền vững, đồng thời nâng cao thu nhập cho người dân, đáp ứng tốt hơn nhu cầu sử dụng thực phẩm an toàn của người tiêu dùng.