Giữ lửa nghề gói bánh chưng giữa nhịp sống hiện đại

Hương vị bánh chưng Đinh Xá

Nghề gói bánh chưng ở làng Đinh Xá được hình thành từ xa xưa. Truyền rằng, cái nôi của làng nghề gắn liền với công lao Đức thánh Đông Hải Đại Vương Đoàn Thượng. Từ khi Ngài về trấn thủ vùng ven sông Hồng đã vận động người dân khai khẩn ruộng đất, coi trọng sản xuất nông nghiệp, lấy hạt gạo làm gốc và cấy lúa nếp thơm dẻo để làm bánh chưng.

Trải qua bao thăng trầm của thời gian, các thế hệ người dân làng Đinh Xá vẫn truyền lửa, giữ nghề làm bánh chưng vừa để tưởng nhớ, tri ân Đức Thánh Đông Hải Đại Vương (được thờ Thành Hoàng làng) đã có công lập làng, truyền nghề làm bánh chưng vừa tạo ra sản vật cúng tế thần thánh, dâng kính tổ tiên theo phong tục của người bản địa. Ngày nay, nghề gói bánh chưng không chỉ phục vụ nhu cầu ẩm thực và các hoạt động tín ngưỡng dân gian, mà còn trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều gia đình.

Ông Trần Văn Thịnh, ở thôn Phú Cường cho biết: Nghề làm bánh chưng được gìn giữ, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Giờ đây, nhiều hộ gia đình trong thôn chuyên tâm gắn bó với nghề để mưu sinh, sản phẩm bánh chưng được làm với số lượng lớn phục vụ nhu cầu thị trường, nhất là dịp ngày rằm, tết Nguyên đán, lễ hội...

“Hằng tháng vào dịp ngày rằm, mùng 1, gia đình tôi thường gói khoảng 150- 200 chiếc bánh chưng, trọng lượng mỗi bánh khoảng 1,2kg, giá bán là 50 nghìn đồng/bánh. Số lượng bánh tùy vào đơn đặt hàng, nhưng điều quan trọng là chúng tôi luôn duy trì chất lượng bánh thơm ngon, đảm bảo an toàn thực phẩm nên được khách hàng gần xa lựa chọn đặt mua về sử dụng”, ông Trần Văn Thịnh cho biết.

Trong các gia đình làm nghề gói bánh chưng ở thôn Phú Cường, từ sáng sớm họ đã tất bật chuẩn bị nguyên liệu, người rửa lá dong, người đãi gạo, thái thịt, vo đỗ xanh, người thoăn thoắt gói bánh. Mỗi người một công đoạn, tất cả đều cùng chung tay làm ra những chiếc bánh chưng vuông vắn, thơm ngon, mang đậm hương vị truyền thống.

“Để làm nên chất lượng và thương hiệu của bánh chưng, chúng tôi luôn tỉ mỉ trong khâu lựa chọn nguyên liệu. Từ gạo nếp, thịt lợn, đỗ xanh, lá dong và một số nguyên liệu khác đều được lựa chọn kỹ lưỡng, chú trọng chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm. Qua đôi bàn tay khéo léo và kinh nghiệm của mỗi người, từng chiếc bánh được gói rất chặt, hình thù vuông vắn, đảm bảo chất lượng, hương vị thơm ngon”, bà Phạm Thị Lũy cho biết.

Mở rộng kênh tiêu thụ sản phẩm

Thôn Phú Cường hiện có hàng chục hộ gia đình duy trì nghề gói bánh chưng truyền thống. Vào những dịp cao điểm ngày rằm, Tết Nguyên đán, lễ hội truyền thống… mỗi hộ gia đình có thể sử dụng 50-70kg gạo nếp/ ngày để làm bánh. Phần lớn bánh chưng được khách hàng đặt trước, giúp các hộ chủ động trong sản xuất, không để tồn đọng hàng hóa.

Để đáp ứng nhu cầu của khách hàng, gần đây các hộ làm nghề đã sản xuất thêm bánh chưng có kích cỡ, hương vị khác nhau. Bên cạnh bánh chưng nhân thịt, đỗ xanh với vị mặn truyền thống, còn có bánh nhân đỗ và mật ngọt. Kích thước bánh cũng được điều chỉnh linh hoạt theo nhu cầu, phù hợp với nhiều mục đích sử dụng của khách.

Sau khi trừ các khoản chi phí nguyên liệu, người dân gắn bó với nghề làm bánh chưng có thêm một phần thu nhập ổn định, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống. Điều đặc biệt là không chỉ ở hiệu quả kinh tế, mà bà con vẫn bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống, hương vị bánh chưng quê hương Đinh Xá đến với người tiêu dùng ở khắp mọi nơi.

Ông Hoàng Hải Anh, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Phú Cường cho biết: Nghề làm bánh chưng truyền thống được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và ổn định sinh kế cho hàng chục hộ dân trong thôn. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, nghề làm bánh chưng còn góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa của vùng quê Đinh Xá. Mỗi chiếc bánh chưng xanh là sự kết tinh của kinh nghiệm, sự khéo léo và công sức lao động cần mẫn của người dân làng nghề.

“Địa phương luôn tuyên truyền, vận động người dân gìn giữ nghề làm bánh chưng truyền thống, tiếp tục nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng gần xa. Để nâng cao hiệu quả kinh tế, mở rộng thị trường tiêu thụ, các tổ chức đoàn thể trong thôn đã tích cực phối hợp, hỗ trợ người dân giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội và tổ chức các phiên livestream bán hàng, góp phần đưa bánh chưng truyền thống làng Đinh Xá đến với khách hàng gần xa”, ông Hoàng Hải Anh chia sẻ.