Thu hút, trọng dụng nhân tài phục vụ phát triển đất nước bền vững

Hoàn thiện thể chế, tạo môi trường trọng dụng nhân tài

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, kế thừa truyền thống tôn trọng hiền tài, Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm phát hiện, thu hút, trọng dụng nhân tài. Chủ trương, chính sách, pháp luật từng bước được hoàn thiện; đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học ngày càng phát triển, đóng góp quan trọng vào thành tựu của đất nước. Trong đó, nổi bật là:

Thứ nhất, thể chế, cơ chế, chính sách về nhân tài từng bước được hoàn thiện. Quốc hội, Chính phủ đã ban hành các luật, nghị định trong đó có quy định một số nội dung về thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học trẻ, người có tài năng trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, y tế, văn hóa… Một số địa phương chủ động xây dựng cơ chế đặc thù: Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hà Nội áp dụng cơ chế linh hoạt, đãi ngộ theo hướng thị trường.

Thứ hai, chính sách thu hút bước đầu bổ sung nguồn nhân lực có chất lượng cao. Ở khu vực công, từ năm 2018 đến nay, cả nước có hơn 1.500 sinh viên xuất sắc, nhà khoa học trẻ được thu hút, tuyển dụng. Ở khu vực tư, một số doanh nghiệp như Viettel, Vingroup, Petrovietnam, VNPT, FPT, Phenikaa... có cơ chế thu hút người giỏi bằng những nhiệm vụ công nghệ lớn.

Bên cạnh những kết quả trên, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cũng chỉ ra một số điểm nghẽn cần tập trung khắc phục, cụ thể: Nhận thức về nhân tài chưa đầy đủ, thống nhất; phương thức quản lý còn nặng về thủ tục; cơ chế, chính sách phân tán, thiếu đồng bộ; thiếu sự liên thông nhân tài giữa khu vực công và khu vực tư, giữa trong nước và ngoài nước; công tác phát hiện, bồi dưỡng nhân tài chưa được quan tâm đúng mức; việc bố trí, sử dụng và trọng dụng nhân tài chưa tương xứng.

Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định mục tiêu đến năm 2045, nước ta trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Trung ương, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết chiến lược nhằm tạo đột phá trên các lĩnh vực then chốt.

Việc Trung ương ban hành Kết luận số 105-KL/TW khẳng định chủ trương, đường lối thống nhất của Đảng đối với công tác nhân tài, gắn phát hiện, thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài với các nhiệm vụ chiến lược, ngành, lĩnh vực mũi nhọn. Qua đó phát huy trí tuệ, năng lực sáng tạo và khát vọng cống hiến thành nguồn lực quan trọng, thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững.

Trên cơ sở đánh giá thực tiễn và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Kết luận xác định 5 quan điểm chỉ đạo:

Thứ nhất, nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia, dẫn dắt phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; nâng cao năng lực cạnh tranh, tự chủ chiến lược của đất nước.

Thứ hai, thu hút, trọng dụng nhân tài đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên các chương trình, dự án, trọng điểm quốc gia.

Thứ ba, đổi mới căn bản tư duy, phương thức quản trị nhân tài, chuyển từ quản lý theo tổ chức, biên chế sang quản trị, phát triển nhân tài; lấy sản phẩm, kết quả và giá trị cống hiến làm thước đo.

Thứ tư, công tác nhân tài đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất, toàn diện của Đảng; Nhà nước kiến tạo thể chế; huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Thứ năm, xây dựng hệ sinh thái nhân tài quốc gia hiện đại, mở, hội nhập quốc tế, bảo đảm liên kết, lưu chuyển, chia sẻ nguồn lực giữa công và tư; trong nước và quốc tế.

Về mục tiêu, đến năm 2030, kết luận xác định 5 mục tiêu, cụ thể: Hoàn thiện đồng bộ thể chế, cơ chế, chính sách về nhân tài. Phấn đấu thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài quốc gia bao gồm cả khu vực công và khu vực tư, gắn với nhiệm vụ được giao, sản phẩm, kết quả và đóng góp cụ thể. Vận hành đồng bộ hạ tầng số quốc gia về nhân tài. Hình thành hệ sinh thái nhân tài quốc gia mở, liên thông và hội nhập. Thuộc nhóm 3 nước đứng đầu ASEAN về Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu. Đến năm 2045, Việt Nam chủ động bảo đảm nguồn lực nhân tài; phấn đấu thuộc nhóm 20 quốc gia dẫn đầu về Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu.

Lấy kết quả cống hiến làm thước đo

Về nhiệm vụ, giải pháp, Kết luận xác định 6 nhóm trọng tâm.

Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, thống nhất nhận thức, hành động của cả hệ thống chính trị về công tác nhân tài.

Hai là, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách và tập trung nguồn lực thu hút, trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn.

Ba là, đổi mới phương thức phát hiện, lựa chọn, trọng dụng và đánh giá nhân tài theo nhiệm vụ và kết quả. Trong đó, kết luận nhấn mạnh: Phát hiện, tiến cử nhân tài từ nhiều nguồn, cả trong và ngoài nước, không phân biệt khu vực công và tư, không tính vào chỉ tiêu biên chế đối với khu vực công. Lựa chọn, trọng dụng đúng người, đúng việc, đúng sở trường; giao việc xứng tầm, trọng trách lớn, trao thẩm quyền thực chất, bảo đảm nguồn lực tương xứng, đi liền với đạo đức liêm chính, trách nhiệm giải trình, tinh thần cống hiến. Đánh giá bằng kết quả, chất lượng sản phẩm, giá trị tạo ra, mức độ hoàn thành và hiệu quả cống hiến; kịp thời chấm dứt giao nhiệm vụ khi nhân tài không đáp ứng yêu cầu. Quan điểm này thể hiện tư duy đổi mới, coi công tác nhân tài là một quá trình liên tục, gắn kết chặt chẽ phát hiện đúng là tiền đề, trọng dụng hiệu quả là then chốt, đánh giá thực chất là động lực để nhân tài phát huy năng lực và cống hiến.

Bốn là, chủ động tạo nguồn và phát triển nhân tài quốc gia, theo đó, xây dựng chương trình tạo nguồn theo từng nhóm, ngành, lĩnh vực. Đồng thời, phát hiện sớm, tuyển chọn, đào tạo tài năng trẻ, theo dõi, hỗ trợ phát triển lâu dài. Trao quyền tự chủ cao hơn cho đại học, viện nghiên cứu, gắn với trách nhiệm giải trình, chất lượng sản phẩm và liêm chính học thuật. Bên cạnh đó, thiết lập cơ chế “Nhân tài dẫn dắt nhân tài”, đây là điểm mới trong tư duy, chuyển từ phát triển từng cá nhân sang hình thành đội ngũ và năng lực bền vững.

Năm là, xây dựng văn hóa trọng dụng nhân tài, tạo lập môi trường và điều kiện để nhân tài phát huy năng lực, cống hiến và tạo giá trị. Trong đó lưu ý 3 nội dung cốt lõi: Xây dựng văn hóa trọng người thực tài, khắc phục tình trạng đố kỵ, cô lập, sợ người giỏi. Mở rộng quyền tự chủ trong chuyên môn. Tạo điều kiện để nhân tài khởi nghiệp, chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Sáu là, đẩy mạnh hợp tác quốc tế về nhân tài, nhất là những ngành, lĩnh vực mũi nhọn, nhấn mạnh 3 nội dung trọng tâm: Gắn hợp tác, trao đổi nhân tài với nghiên cứu, chuyển giao công nghệ. Thu hút nhân tài là người Việt Nam ở nước ngoài, chuyên gia quốc tế tham gia đào tạo, cố vấn, chủ trì hoặc đồng chủ trì nhiệm vụ chiến lược tại Việt Nam. Phát triển Mạng lưới nhân tài Việt Nam theo ngành, lĩnh vực trong nước và xuyên quốc gia.

“Xuyên suốt 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp là sự đổi mới căn bản về tư duy và phương thức quản trị nhân tài: Lấy nhiệm vụ chiến lược làm định hướng; phẩm chất, năng lực, sản phẩm, kết quả và giá trị cống hiến làm thước đo; trọng dụng là khâu then chốt, tạo nguồn là căn bản, lâu dài; quyền tự chủ, nguồn lực và điều kiện làm việc của cơ quan sử dụng phải đi liền với trách nhiệm, năng lực, phẩm chất, uy tín và giá trị sản phẩm tạo ra của nhân tài”, đồng chí Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà tin tưởng với quyết tâm và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức và toàn thể nhân dân, tương lai Việt Nam sẽ trở thành môi trường hấp dẫn, nơi nhân tài được tôn trọng, tin tưởng, trao cơ hội và yên tâm cống hiến, tạo nên sức mạnh đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững.