Hiệu quả của công tác tuyên truyền, vận động trong xử lý vi phạm

Không coi tồn tại lịch sử là khó khăn trong công tác xử lý

Có mặt tại khu Bãi Đầm, thôn Cống Thôn, xã Phù Đổng những ngày đầu tháng 9 vừa qua, phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội ghi nhận được không khí khẩn trương tháo dỡ, thu dọn công trình, tài sản của các hộ dân tại đây. Từng dãy nhà xưởng được dỡ mái, hạ cột. Nhiều chuyến xe tải chất đầy máy móc, nguyên vật liệu bốc dỡ từ các công trình nối đuôi nhau di chuyển khỏi khu vực.

Bên trong khuôn viên một ô đất rộng gần 1ha lâu nay là bãi nghiền than trong khu vực, anh Nguyễn Văn Thắng đang cùng các công nhân cắt dỡ nốt vỉ kèo của khu nhà ở, kho thiết bị. “Đất này trước đây là của Xí nghiệp than Cầu Đuống cho chúng tôi thuê lại để làm. Thời gian gần đây, cán bộ xã rồi thôn đến tuyên truyền cho chúng tôi biết việc hoạt động kinh doanh và xây dựng các nhà xưởng ở đây là vi phạm. Cán bộ vận động chúng tôi liên tục, mặc dù việc ngừng hoạt động, di chuyển đi nơi khác sẽ làm gián đoạn hoạt động kinh doanh nhưng đây là chủ trương chung của địa phương nên chúng tôi chấp hành. Sắp tới đây chúng tôi sẽ chuyển hẳn khỏi đây để trả lại mặt bằng cho xã.” anh Thắng cho biết.

Ông Nguyễn Văn Thuyết, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng cho biết, các trường hợp vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng tại khu vực trên đều hình thành và tồn tại từ khi còn xã Yên Viên, huyện Gia Lâm (cũ). Nguồn gốc sử dụng đất tại đây là đất nông nghiệp công ích, hoàn toàn nằm trong hành lang thoát lũ sông Đuống. Chính quyền địa phương thời điểm đó đã buông lỏng quản lý để các hộ dân và doanh nghiệp lấn chiếm, sử dụng sai mục đích. Các nhà xưởng, kho bãi cũng từ đó dần mọc lên rồi tồn tại cho đến nay.

Từ trước khi Kết luận 114 được ban hành, xã Phù Đổng xác định tập trung cao độ xử lý vi phạm tại khu vực Bãi Đầm. Công tác rà soát, kiểm tra, phân loại được địa phương này hoàn thành từ sớm. Ngay khi Kết luận 114 được ban hành, từ cơ sở dữ liệu đã có, UBND xã chỉ đạo Công an xã, cán bộ chuyên môn phối hợp với thôn Cống Thôn tiến hành thông báo, vận động các hộ dân chủ động chấp hành yêu cầu tự giác tháo dỡ, hoàn trả mặt bằng. Đồng thời việc thực hiện ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước theo quy định của Luật Thủ đô 2026 và Nghị quyết 20/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố cũng được xã song song thực hiện.

Tương tự tại phường Thanh Liệt, một địa bàn giáp ranh khu vực nội đô vốn có nhiều vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng. Đi sâu vào ngõ 290 và ngõ 300 Nguyễn Xiển đoạn nối đến Cụm Công nghiệp Tân Triều là hun hút các dãy nhà xưởng diện tích lớn nhỏ khác nhau. Đây là những ô đất đã giải phóng mặt bằng kiểu “xôi đỗ” để phục vụ xây dựng dự án Khu đô thị Tây Nam Kim Giang. Nhưng dù là diện tích đã hoàn thành giải phóng mặt bằng hay vẫn thuộc quyền quản lý, sử dụng của người dân thì nhà xưởng vẫn cứ thi nhau mọc lên.

Trao đổi với chúng tôi, ông Trình Quốc Thắng, Phó Chủ tịch UBND phường Thanh Liệt cho biết, các công trình được xây dựng và tồn tại từ thời kì còn là xã Tân Triều, huyện Thanh Trì (cũ). Đặc biệt, một số công trình được xây dựng từ thời điểm hàng chục năm về trước. Qua rà soát, có trên 900 công trình vi phạm trên đất nông nghiệp và đất do UBND phường quản lý (trong đó riêng khu vực hai bên đường Vũ Đức Úy có khoảng 572 công trình vi phạm) cần phải xử lý theo tinh thần Kết luận số 114-KL/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội.

Ngay sau khi hoàn thành rà soát, phân loại, chính quyền phường Thanh Liệt cũng đã thực hiện biện pháp ngừng cung cấp điện, nước đối với các công trình vi phạm. Do chủ yếu là nhà xưởng sản xuất, biện pháp này ngay lập tức phát huy hiệu quả. Hàng loạt nhà xưởng đã được người dân tự giác tháo dỡ, thu dọn mặt bằng.

Tại một xưởng in kết hợp nhà ở nằm ở khu vực đất nông nghiệp hai bên đường Vũ Đức Úy, tổ dân phố số 3 Triều Khúc, ông Đ.V.H đang cùng các con thu dọn nốt vật dụng sinh hoạt. Máy móc thiết bị sản xuất thì đã được di chuyển đi từ nhiều ngày trước. Đến nay ông H chỉ đang đợi tháo dỡ xong mái tôn và cột sắt chịu lực để thanh lý nhằm gỡ lại chút vốn đã bỏ ra để xây dựng công trình trước kia.

“Chỉ cắt điện mới có 2,3 ngày là tôi và các con đã bàn rồi thống nhất phải chuyển đi nơi khác ngay. Vì chúng tôi in thì chủ yếu phải dùng máy công nghiệp, không có điện là không thể làm gì được. Phải nói thật cũng một phần là tôi sợ ở đây dễ cháy, đã cháy là không cứu được, nhà xưởng cứ san sát với nhau mà toàn chất dễ cháy.” ông H cho biết.

Tạo đồng thuận trong nhân dân, giảm áp lực cưỡng chế

Nhờ thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động, phần lớn các vi phạm trên địa bàn xã Phù Đổng và phường Thanh Liệt đều được người dân tự giác tháo dỡ. Đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện không thể không nói đến lực lượng cán bộ cơ sở. Vốn là cánh tay nối dài của chính quyền xã, phường mới thành lập, lại trực tiếp sinh sống trên địa bàn nên nhiều cán bộ thôn, tổ dân phố, khu dân cư thực sự trở thành nòng cốt trong công tác tuyên truyền.

Trao đổi với ông Nguyễn Doãn Hợp, Tổ trưởng tổ dân phố số 3 Triều Khúc, phường Thanh Liệt chúng tôi được biết, ngoài cấp Ủy Chi bộ thì toàn bộ chi hội đoàn thể của tổ đều được huy động vào cuộc. Từ giải thích các quy định của pháp luật đến chung tay hỗ trợ vận chuyển, di dời tài sản, tổ dân phố đều tích cực đồng hành cùng nhân dân.

Nhờ vậy mà chỉ sau 2 tuần đầu tiên sau khi thực hiện Kết luận 114, chỉ tính riêng trên địa bàn tổ dân phố số 3 Triều Khúc đã có 35 trường hợp với diện tích vi phạm xấp xỉ 15.000m2 đã tự giác tháo dỡ, hoàn trả lại hiện trạng ban đầu.

Ông Đào Đức Hoài, Phó Trưởng thôn Cống Thôn cho biết, khu vực Bãi Đầm có tổng cộng 23 công trình nhà xưởng, kho bãi vi phạm. Đến nay, hầu hết đều được người dân tháo dỡ, di chuyển, một số trường hợp, khối lượng tự tháo dỡ đã đạt trên 90%. Từ nay đến cuối tháng 10, các công trình chưa tháo dỡ xong sẽ được xã hỗ trợ thực hiện nốt song song với việc cưỡng chế số ít công trình còn lại không chấp hành.

Thực tế tại xã Phù Đổng và phường Thanh Liệt cho thấy, tuyên truyền, vận động đúng trọng tâm, kiên trì và sát với từng trường hợp không chỉ giúp người dân hiểu rõ, tự giác chấp hành quy định pháp luật mà còn góp phần giảm áp lực, chi phí cho công tác cưỡng chế, đẩy nhanh tiến độ xử lý vi phạm.

Tuy nhiên, vận động phải đi đôi với kiểm tra, giám sát và kiên quyết xử lý những trường hợp cố tình chây ỳ, không chấp hành, bảo đảm sự nghiêm minh, công bằng trong thực thi pháp luật. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với các địa phương trong quá trình thực hiện Kết luận số 114-KL/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội: phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, xử lý dứt điểm các vi phạm, không để phát sinh vi phạm mới, từng bước lập lại trật tự trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng trên địa bàn Thủ đô.