Hình thành hệ sinh thái số phục vụ người dân và doanh nghiệp

Hà Nội tiên phong trong chuyển đổi số

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã nhấn mạnh, Hà Nội xác định chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển. Là Thủ đô của Việt Nam với hơn một nghìn năm văn hiến, Hà Nội đang nỗ lực xây dựng một thành phố xanh hơn, thông minh hơn, hiện đại hơn và đáng sống hơn. Trong tiến trình đó, chuyển đổi số được xác định là một trong những động lực quan trọng cho phát triển.

Hà Nội đang thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, cung cấp dịch vụ công thuận tiện hơn và tạo môi trường phát triển tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Định hướng này cũng phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, chuyển đổi số đô thị được xem là một trong những lĩnh vực quan trọng góp phần nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

3 năm liên tiếp (từ 2023 đến 2025), Hà Nội đứng đầu cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh (PII). Việc duy trì vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng là minh chứng cho tầm nhìn, quyết tâm và cách làm hiệu quả của Hà Nội trong thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Thủ đô đã đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, xây dựng cơ sở dữ liệu dân cư, kinh tế - xã hội, triển khai mô hình chính quyền số phục vụ và phát triển mạnh mẽ hạ tầng, nhân lực số, hướng tới mục tiêu trở thành đô thị thông minh, sáng tạo của khu vực.

Hà Nội tiếp tục dẫn đầu cả nước về chỉ số thương mại điện tử; có 10.996 doanh nghiệp công nghệ số, chiếm khoảng 15% cả nước. 100% hồ sơ đăng ký kinh doanh của thành phố được thực hiện trực tuyến, hơn 99% doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử và nộp thuế điện tử. Nền tảng iHanoi trong năm 2025 đã tiếp nhận 107.620 phản ánh, kiến nghị trên môi trường số.

Chuyển đổi số ở Hà Nội đang bước sang nhịp mới, không dừng ở số hóa thủ tục hay đưa dịch vụ công lên mạng, thành phố từng bước chuyển phương thức quản lý sang quản trị dựa trên dữ liệu, đồng thời kéo doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân vào cùng hệ sinh thái số.

Điều đáng nói là chuyển đổi số ở Hà Nội bắt đầu từ chính bộ máy quản lý. HanoiWork là ví dụ rõ nét. Với hơn 161 đơn vị và khoảng 40.000 tài khoản, nền tảng theo dõi nhiệm vụ từ giao việc, xử lý đến đánh giá kết quả, giúp giảm sự phụ thuộc vào cách quản lý bằng văn bản và báo cáo định kỳ. Chỉ trong nửa đầu năm, hơn 36.500 nhiệm vụ và 1,38 triệu tin nhắn trao đổi công việc đã được ghi nhận, giá trị thời gian tiết kiệm tương đương 761 tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách, theo số liệu của thành phố.

Đây cũng là điểm bản lề để Hà Nội chuyển từ chính quyền số sang kinh tế số, xã hội số. Một nền hành chính hiện đại không chỉ tự vận hành trên nền tảng số mà còn phải tạo môi trường để doanh nghiệp kinh doanh thuận lợi hơn, chi phí giao dịch thấp hơn và khả năng tiếp cận thị trường rộng hơn.

Nếu HanoiWork là “hệ điều hành” của hệ thống điều hành nội bộ, iHanoi đang trở thành cầu nối giữa chính quyền với người dân. Với 6,4 triệu tài khoản và hơn 112 triệu lượt truy cập, ứng dụng được định hướng như một “super app” đô thị thông minh, lấy VNeID làm nền tảng, tích hợp từ phản ánh hiện trường, dịch vụ công, du lịch đến truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Tại các địa phương của Hà Nội, 100% các sở, ban, ngành, ủy ban nhân dân xã, phường đăng tải tài liệu, video hướng dẫn người dân, doanh nghiệp các kỹ năng số thiết yếu và tối thiểu, 90% người dân được tiếp cận thông tin, tuyên truyền về dịch vụ số và kỹ năng số. Tất cả những hiệu ứng đó đang tạo ra một đòn bẩy mới để thúc đẩy cho chỉ số chuyển đổi số của Thủ đô.

Năm 2026, thành phố đặt chỉ tiêu phấn đấu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đạt tối thiểu 22%; tỷ trọng kinh tế số trong từng ngành, lĩnh vực đạt tối thiểu 15%. Phấn đấu 85% dân số trưởng thành có tài khoản iHanoi; tỷ lệ người dân biết kỹ năng về công nghệ thông tin và truyền thông đạt 75% trở lên. Thành phố đặt mục tiêu nâng tỷ trọng kinh tế số lên 40% trong giai đoạn tới.

Và các mô hình kinh tế mới

Trong bức tranh kinh tế tổng thể của Thủ đô 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế số nổi lên như một điểm sáng, không chỉ ở những con số tăng trưởng ấn tượng mà còn ở sự chuyển dịch sâu sắc trong phương thức sản xuất và quản trị. Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP của thành phố đã đạt mức 16,7%, tương đương khoảng 5,5 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng của khu vực này đạt 10,6% so với cùng kỳ năm trước (theo giá hiện hành). Đặc biệt, trong bối cảnh GRDP toàn thành phố tăng trưởng 8,2%, riêng kinh tế số đã đóng góp tới 1,1 điểm %.

Hà Nội đang đứng trước những thách thức điển hình của quá trình đô thị hóa nhanh, tạo áp lực lên giao thông, môi trường. Trong định hướng phát triển kinh tế giai đoạn 2026-2030, Hà Nội nhiều lần nhấn mạnh nhiệm vụ thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, gắn với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng bền vững.

Sự phát triển của kinh tế số ở Hà Nội đang diễn ra song hành với quá trình tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và tuần hoàn. Nhiều chính sách của thành phố yêu cầu lồng ghép tiêu chí môi trường, tiết kiệm năng lượng, tái sử dụng tài nguyên vào các chương trình, dự án đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Trong nông nghiệp, các mô hình kinh tế tuần hoàn đã được triển khai ở nhiều xã như Ba Vì, Thạch Thất, Ứng Hòa, Mỹ Đức, Sóc Sơn... với các chuỗi trồng lúa - nuôi cua, cá, chăn nuôi bò, gà thả vườn theo chuẩn VietGAP, tận dụng phụ phẩm, chất thải làm thức ăn, phân bón hữu cơ, góp phần vừa tăng giá trị sản xuất, vừa giảm phát thải.

Ở khu vực đô thị, Hà Nội thúc đẩy các mô hình phân loại rác tại nguồn, tái chế rác thải nhựa, triển khai dự án xử lý nước thải Yên Xá với mục tiêu xử lý - tái sử dụng nước thải, bảo vệ nguồn nước, cải thiện chất lượng môi trường nội đô, đồng thời thí điểm vùng phát thải thấp tại một số khu vực trung tâm như Hoàn Kiếm, Ba Đình.

Thành phố công bố 30 bài toán lớn về ô nhiễm, ùn tắc giao thông và phát triển không gian mới, chuyển từ tư duy hỗ trợ nghiên cứu sang “đặt hàng kết quả”. AI, đường sắt đô thị, UAV phục vụ nông nghiệp và logistics, robot, bán dẫn được ưu tiên trợ lực bởi khả năng tạo sản phẩm ngay trong năm 2026... Những định hướng lớn đã được cụ thể hóa trong các quy hoạch trọng điểm, tạo nền tảng đột phá trong phát triển mô hình tăng trưởng mới, để Thủ đô xây dựng mô hình đô thị xanh - thông minh, giữ vai trò dẫn dắt trong phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng, đáp ứng kỳ vọng của người dân và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.