IMF: Làn sóng AI cứu tăng trưởng toàn cầu

Dù vậy, tổ chức này cảnh báo các quốc gia có thu nhập thấp vẫn đặc biệt dễ bị tổn thương trước cú sốc nguồn cung hiện nay.

Trong Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới (WEO) công bố nhân hội nghị thường niên tại Bangkok, IMF đã nâng dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 thêm 0,1 điểm phần trăm lên 3,1%, nhỉnh hơn mức 3% đưa ra hồi tháng 7.

IMF chỉ ra rằng trong khi nhiều nền kinh tế phát triển nhận được động lực lớn từ dòng vốn đầu tư gia tăng vào công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), các nước nghèo hơn - nhóm không được hưởng lợi từ làn sóng bùng nổ này - lại đang phải đối mặt với những lựa chọn vô cùng khắc nghiệt khi ứng phó với giá năng lượng leo thang do cuộc chiến của Mỹ nhằm vào Iran.

Nhà kinh tế trưởng của IMF Silvana Tenreyro nhận định với báo giới: “Nền kinh tế toàn cầu tỏ ra khá dẻo dai, nhưng sức chống chịu đó đang chịu áp lực lớn khi các rủi ro suy thoái ngày càng nghiêng về chiều hướng tiêu cực. Xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể gia tăng áp lực lạm phát và làm chậm đà tăng trưởng. Sự suy giảm triển vọng tài khóa, việc đánh giá lại tính sinh lời của AI và các sự kiện thời tiết cực đoan có thể làm xói mòn thêm triển vọng này”.

Phó Giám đốc Bộ phận Nghiên cứu IMF Petya Koeva Brooks trả lời Reuters rằng việc các nước nhanh chóng xả kho dự trữ và cắt giảm nhu cầu dầu đã giúp kinh tế thế giới tránh rơi xuống mức tăng trưởng 2,5% trong năm nay, dù hiệu quả của các biện pháp này đang yếu dần khi chiến sự kéo dài.

Làn sóng đầu tư hạ tầng AI hiện là động lực chính nâng đỡ tăng trưởng tại các nền kinh tế phát triển công nghệ và nhóm cung ứng phần cứng như Hàn Quốc, Malaysia, Mexico và Thái Lan.

Dù vậy, sự phân hóa toàn cầu đang trở nên vô cùng gay gắt khi hiện chỉ có 32 quốc gia đóng góp tới 95% đà tăng trưởng toàn cầu, giảm mạnh so với 54 quốc gia hồi tháng 4.

IMF đã hạ dự báo đối với 47% số nền kinh tế trên thế giới, trong đó chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là các nước Vùng Vịnh bị tác động trực tiếp từ chiến sự. GDP của Ả Rập Xê Út dự báo sẽ thu hẹp 3,3% trong năm nay, trong khi Iran, Iraq, Kuwait, Qatar và UAE đều rơi vào suy thoái sâu.

Tại các nền kinh tế lớn, triển vọng ghi nhận sự chênh lệch rõ rệt. Mỹ dự kiến duy trì mức tăng trưởng 2,3% cho cả năm 2026 và 2027 nhờ tiêu dùng nội địa mạnh mẽ, chính sách cắt giảm thuế và đầu tư AI.

Khu vực Đồng euro và Anh cùng được điều chỉnh tăng dự báo năm 2026 lên lần lượt 1,1% và 1,3% nhờ dòng vốn công nghệ và gia tăng chi tiêu quốc phòng. Trái lại, dự báo tăng trưởng của Trung Quốc bị hạ nhẹ xuống 4,5% năm 2026 do giá dầu cao làm trầm trọng thêm tình trạng cầu nội địa suy yếu.

Tỏa sáng nhất là Ấn Độ với mức tăng trưởng dự báo đạt 7,0% cho cả hai năm nhờ nhu cầu nội địa sôi động và mảng dịch vụ phát triển.

Báo cáo của IMF dựa trên kịch bản cơ sở giá dầu trung bình đạt 96 USD/thùng năm 2026 và Eo biển Hormuz được khai thông trở lại vào tháng 3-2027. Tuy nhiên, nếu chiến sự đẩy giá dầu lên 130 USD/thùng kéo dài đến quý I/2027, tăng trưởng toàn cầu sẽ bị kéo giảm thêm 0,2 điểm phần trăm năm 2026 và đẩy lạm phát năm 2027 vọt lên 5,2%. Mặt khác, việc ứng dụng AI cũng chứa đựng nhiều biến số.

Mặc dù Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman cho rằng lợi ích của AI hoàn toàn xứng đáng để chấp nhận rủi ro, IMF cảnh báo nếu năng suất từ AI không đạt kỳ vọng khiến đà đầu tư sụt giảm, tổng sản lượng toàn cầu có thể bị kéo giảm tới 1,1% vào năm 2028.

Trước thực trạng nợ công liên tục gia tăng, IMF hối thúc chính quyền các nước khẩn trương tái thiết các đệm tài khóa để đảm bảo an toàn tài chính trung hạn.