Nhớ ngày tiếp quản Thủ đô

Những năm tháng không thể nào quên

Đại tá Lê Văn Tính năm nay đã hơn 90 tuổi. Trong căn nhà nhỏ trên phố Nguyễn Ngọc Nại, vào một sớm đầu thu, ông như trẻ lại khi kể về những năm tháng trong quân ngũ. Thời gian đã trôi qua, nhưng những kỷ niệm về đoàn quân giải phóng năm xưa vẫn vẹn nguyên trong tâm trí. Đặc biệt, ông mãi khắc ghi lần được trực tiếp gặp Bác Hồ, nghe Bác căn dặn trước khi vinh dự trở thành một trong những người lính về tiếp quản Thủ đô.

Ông nhớ, vào một buổi chiều tháng 9-1954, ông bất ngờ được Đại đội trưởng Nguyễn Đình Phòng, Đại đội 238, Trung đoàn Thủ đô (Trung đoàn 102), Đại đoàn Quân Tiên phong (nay là Sư đoàn 308) gọi dậy để lên đường.

“Tôi không biết điểm tập kết ở đâu. Đến nơi, tôi mới biết, hóa ra, riêng với Đại đoàn 308, Hồ Chủ tịch đã triệu tập cán bộ từ đại đội trở lên tại đất Tổ - đền Hùng (Phú Thọ). Trong khi ở thời điểm đó, tôi chỉ là lính mới, vừa nhập ngũ tháng 2-1954, được tham gia trận Điện Biên Phủ. Lẽ ra, tôi không thuộc diện được triệu tập nhưng vì làm liên lạc cho chính trị viên đại đội nên được đi theo” - ông Lê Văn Tính nhớ lại, đôi mắt ánh lên niềm vui.

Rồi ông hào hứng kể tiếp: “Đoàn chúng tôi vào sân đền Giếng rồi ngồi chờ. Một lúc sau, Bác Hồ xuất hiện, khoác một chiếc áo giản dị. Những người lính trẻ reo lên: “Bác, Bác!”. Bác Hồ vẫy tay, bảo chúng tôi ngồi lui lên phía trên, sát vào thềm. Người ngồi xuống và hỏi chuyện chúng tôi. Sau đó, Bác nói về nhiệm vụ tiếp quản Thủ đô và nhấn mạnh đây là nhiệm vụ quan trọng. “Bác dặn chúng tôi trước hết phải giữ kỷ luật thật nghiêm; phải thân mật với dân, đoàn kết với dân; phải giải thích, tuyên truyền để người dân hiểu đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước. Nếu có điều gì chưa biết khi từ rừng núi trở về thành phố thì phải hỏi dân” - Đại tá Lê Văn Tính kể.

Bác nói xong rồi đi vào phía trong. Những người lính trẻ nhìn theo cho đến khi bóng của Người khuất hẳn. Cuộc gặp ngắn ngủi ấy trở thành một phần ký ức đặc biệt trong cuộc đời ông Tính. Trở về đơn vị, ông cùng đồng đội bắt tay chuẩn bị cho nhiệm vụ mới: Học về pháp lệnh quân quản, cách thức tuyên truyền, dân vận và cách tiếp xúc với nhân dân.

Ngày về khải hoàn

Rồi ngày trở về Thủ đô cũng đến. Theo lời kể của Đại tá Lê Văn Tính, Đại đội 238 được lệnh tập trung tại làng Phùng, ngoại thành Hà Nội. Đúng 5h ngày 10-10-1954, đơn vị rời làng Phùng, theo quốc lộ 32 tiến về Thủ đô. Người lính trẻ khi ấy không thể biết rằng, cuộc hành quân tiến về Hà Nội hôm đó sẽ trở thành một phần ký ức không thể phai mờ của lịch sử Thủ đô.

Qua Cầu Diễn, Cầu Giấy, hai bên đường là những ruộng lúa đang vào vụ chiêm, thơm ngát. Bà con đứng kín hai bên đường, mang hoa, biểu ngữ nhiều màu đón bộ đội. Càng tiến sâu vào nội đô, người dân từ những ngôi nhà, con phố ùa ra chào đón. Hà Nội nhộn nhịp, náo nức trong ngày hội lớn. Có người chạy vội ra, dúi bó hoa vào tay người lính rồi lại trở về phía đám đông.

“Một bên mong bộ đội trở về, còn một bên mong được trở về với Thủ đô. Hai niềm mong đợi gặp nhau trên cùng một con đường. Chúng tôi sung sướng, nhòa lệ khi tiến về Hà Nội, cảm giác như được về nhà. Nhất là các cán bộ, chiến sĩ năm xưa đã chiến đấu trên mảnh đất này, khi được lệnh ra đi đã hứa với Hà Nội là sẽ trở về. Người dân Thủ đô đón chúng tôi như đón những đứa con xa nhà lâu ngày. Mừng lắm. Họ gọi chúng tôi là “chú bộ đội”, “Bộ đội Cụ Hồ”. Hãnh diện và sung sướng lắm!” - ông Tính phấn chấn kể.

Nhớ lại ngày 10-10 năm ấy, ông kể: "Sau bữa cơm trưa, các đơn vị cùng nhân dân tập trung tại sân Cột cờ. 15h, tiếng còi Nhà hát Lớn vang lên một hồi. Lời Quốc ca hùng trầm cất lên giữa không gian Hà Nội. Lá cờ Tổ quốc tung bay trên đỉnh Cột cờ, in trên nền trời Thu xanh ngắt. Sư đoàn trưởng Vương Thừa Vũ đọc thư của Bác Hồ gửi đồng bào Thủ đô. Những lời trong thư khiến chúng tôi rất xúc động. Nghe xong, tất cả cùng hô vang: “Hồ Chí Minh muôn năm!”, trong lòng tràn đầy niềm vui và tự hào”.

Sau ngày tiến vào Thủ đô, những cán bộ, chiến sĩ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, dân vận. Tổ của ông Tính gồm ba người, được phân công phụ trách khu vực Hàng Bông, Hàng Đào, cửa chợ Đồng Xuân, Cửa Nam... Họ đi từng nhà, trò chuyện, giải thích, tuyên truyền và cảm nhận rõ sự thân tình, ấm áp của người dân Hà Nội dành cho bộ đội. Không còn e dè, tình quân dân dần trở nên gần gũi như người một nhà.

Từ đền Hùng đến Hà Nội, ông mang theo một hành trang không có trong ba lô, đó là lời căn dặn của Bác Hồ: Phải giữ kỷ luật, phải đoàn kết, phải gần dân, phải gương mẫu. “Với tôi, đó là cách ứng xử của người lính trước nhân dân cũng là bài học tôi nhớ suốt cuộc đời. Bởi nhiệm vụ của đoàn quân khi trở về không chỉ là tiếp nhận một thành phố, mà còn là tạo dựng niềm tin với những người dân mà chúng tôi gặp trên từng con phố, trong từng căn nhà” - ông Tính bồi hồi kể.

Những ngày sau đó, nhịp sống của người Hà Nội dần trở lại thường nhật. Sau khoảng 2 - 3 tháng đóng quân trong thành, đơn vị ông Tính chuyển ra Nhổn. Từ một chiến sĩ mới, ông lần lượt được giao nhiệm vụ Trung đội phó, rồi Đại đội phó quân khí; sau này trở thành cán bộ của Cục Chính trị, Quân chủng Không quân. Trong suốt cuộc đời quân ngũ, trải qua nhiều vị trí công tác, ông vẫn luôn khắc ghi lời dạy của Bác, sống gần dân, sát dân và giữ gìn phẩm chất “cần, kiệm, liêm, chính”.

Chia sẻ về Đại tá Lê Văn Tính, Phó Chủ tịch Hội Cựu Chiến binh phường Phương Liệt Bùi Mạnh Quân, cho biết: “Dù tuổi cao, cựu chiến binh Lê Văn Tính vẫn tích cực tham gia các hoạt động của địa phương, trong đó có sinh hoạt tại Câu lạc bộ Thơ của phường. Khi về hưu, ông vẫn giữ lối sống thanh bạch, liêm chính, lạc quan và là tấm gương để thế hệ chúng tôi noi theo. Đặc biệt, mỗi lần được nghe ông kể về ngày tiếp quản Thủ đô, chúng tôi như được truyền thêm cảm hứng và lòng tự hào về Thủ đô, về đất nước mình”.