Sắc xanh bao phủ, dầu diesel dẫn dắt thị trường tuần qua

Nguồn cung thắt chặt, giá dầu diesel tăng 8,5%

Trong tuần qua, lực mua chiếm ưu thế trên thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới, kéo MXV-Index tăng gần 1,7%, lên 2.952 điểm.

Theo dữ liệu của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), 4/5 mặt hàng tăng giá. Nổi bật là dầu diesel ít lưu huỳnh, tăng gần 8,5%, lên 1.420,75 USD/tấn.

Đà tăng chủ yếu được hỗ trợ bởi nguồn cung nhiên liệu thành phẩm thắt chặt tại Nga, Trung Quốc và Trung Đông.

Tại Nga, xuất khẩu diesel bình quân từ tháng 7 chỉ đạt khoảng 550.000 thùng/ngày, giảm 45% so với mức gần 1 triệu thùng/ngày trong nửa đầu năm.

Trung Quốc hạn chế xuất khẩu nhiên liệu để ưu tiên nhu cầu nội địa, dù các doanh nghiệp đang chuẩn bị nối lại xuất khẩu trong tháng 10. Tại Trung Đông, xuất khẩu dầu thô đã phục hồi lên khoảng 98% mức trước chiến tranh, nhưng xuất khẩu xăng, diesel và các sản phẩm chưng cất mới đạt khoảng 3 triệu thùng/ngày, tương đương 58% mức trước xung đột. Nguồn cung dầu thô phục hồi nhanh hơn nhiên liệu thành phẩm khiến lượng diesel sẵn có trên thị trường vẫn hạn chế.

Tồn kho thấp tiếp tục làm tăng sức ép lên giá dầu. Tại Mỹ, tồn kho sản phẩm chưng cất khoảng 105 triệu thùng. Riêng khu vực New York, dự trữ giảm còn 8,9 triệu thùng, thấp nhất trong hơn 4 năm và thấp hơn 37% so với cùng kỳ năm trước.

Tại trung tâm Fujairah ở Trung Đông, tồn kho sản phẩm chưng cất trung gian, gồm diesel và nhiên liệu máy bay, giảm 15%, xuống 2,292 triệu thùng. Nhập khẩu diesel của châu Âu trong tháng 9 chỉ đạt khoảng 1 triệu thùng/ngày, giảm 600.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước.

Trong bối cảnh dự trữ thấp, thị trường khó ứng phó với những gián đoạn bất ngờ. Nhu cầu tích trữ nhiên liệu trước mùa đông tại Bắc bán cầu có thể tạo thêm áp lực lên giá diesel.

Khả năng tăng nguồn cung trong ngắn hạn cũng hạn chế. Các nhà máy lọc dầu Mỹ vận hành bình quân khoảng 95% công suất trong quý III. Tổng công suất chưng cất dầu thô khả dụng đầu năm 2026 đạt khoảng 18,2 triệu thùng/ngày, giảm 250.000 thùng/ngày so với một năm trước. Năm 2025, diesel và các sản phẩm chưng cất chỉ chiếm khoảng 30% sản lượng đầu ra của hệ thống lọc dầu Mỹ, so với gần 46% của xăng thành phẩm.

Dù biên lợi nhuận lọc dầu diesel tăng cao khuyến khích các nhà máy ưu tiên sản xuất mặt hàng này, khả năng điều chỉnh cơ cấu sản phẩm vẫn phụ thuộc thiết kế công nghệ, chất lượng dầu thô đầu vào và điều kiện vận hành. Vì vậy, sản lượng diesel khó tăng nhanh để bù đắp thiếu hụt, tiếp tục hỗ trợ giá.

Giá khô đậu tương tăng mạnh nhờ lực cầu xuất khẩu

Ở nhóm nông sản, các mặt hàng đậu tương diễn biến trái chiều. Kết thúc tuần, giá đậu tương kỳ hạn tháng 11 trên CBOT tăng 1,1%, lên 474,7 USD/tấn; khô đậu tương kỳ hạn tháng 12 tăng 5,2%, đạt 403 USD/tấn. Ngược lại, giá dầu đậu tương cùng kỳ hạn giảm 0,9%, xuống 1.499,6 USD/tấn.

Giá khô đậu tương tăng mạnh dù triển vọng vụ mùa Mỹ đạt kỷ lục. Báo cáo Cung - cầu nông sản thế giới (WASDE) tháng 10 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), công bố ngày 9-10, nâng dự báo năng suất đậu tương Mỹ niên vụ 2026-2027 lên mức kỷ lục 3,57 tấn/ha. Sản lượng dự kiến đạt 124,2 triệu tấn, tăng khoảng 734.800 tấn so với dự báo trước và cao hơn mức bình quân 123,5 triệu tấn của thị trường.

Tồn kho đậu tương cuối kỳ toàn cầu được dự báo tăng khoảng 260.000 tấn, lên 124,3 triệu tấn. Tại Mỹ, tồn kho cuối kỳ dự kiến đạt 8,57 triệu tấn, còn tỷ lệ tồn kho trên tiêu thụ tăng từ 6,8% lên 6,9%. Triển vọng nguồn cung dồi dào tạo sức ép lên giá đậu tương thô.

Tuy nhiên, lực cầu xuất khẩu khô đậu tương vượt kỳ vọng. Theo báo cáo hằng tuần của USDA, doanh số bán khô đậu tương Mỹ đạt khoảng 1,05 triệu tấn, cao hơn nhiều so với dự báo 150.000-600.000 tấn của giới phân tích. Nhu cầu tích cực hỗ trợ giá khô đậu tương và góp phần kéo giá đậu tương thô phục hồi vào cuối tuần. Hoạt động mua lại hợp đồng để đóng vị thế bán cũng có thể khuếch đại đà tăng.

Giá khô đậu tương tăng giúp biên lợi nhuận ép dầu trên CBOT lên khoảng 95,7 USD/tấn, cao nhất trong hai tháng. Tỷ trọng giá trị thu hồi từ khô đậu tương tăng lên 51,8%, tạo động lực để các nhà máy chế biến duy trì hoạt động. Dù vậy, quyết định ép dầu vẫn phụ thuộc chi phí đậu tương đầu vào và triển vọng tiêu thụ từng sản phẩm.

Trong khi đó, giá dầu đậu tương giảm do lo ngại những thay đổi trong chính sách nhiên liệu sinh học của Mỹ có thể ảnh hưởng nhu cầu dầu thực vật. Khả năng điều chỉnh nghĩa vụ nhiên liệu tái tạo đối với các nhà máy lọc dầu nhỏ và phương án phân bổ lại phần nghĩa vụ được miễn trừ tiếp tục là yếu tố thị trường theo dõi. USDA cũng hạ dự báo sản lượng dầu cọ Indonesia niên vụ 2026-2027 xuống 45 triệu tấn. Tuy nhiên, triển vọng nguồn cung dầu cọ thắt chặt chưa đủ lấn át lo ngại về nhu cầu dầu đậu tương tại Mỹ.

Hoạt động xuất khẩu đậu tương Mỹ có tín hiệu trái chiều. Doanh số bán hằng tuần đạt 549.400 tấn, giảm 47% so với tuần trước, trong đó lượng đăng ký giao sang Trung Quốc đạt 382.900 tấn. Ngược lại, lượng đậu tương được kiểm định để xuất khẩu tại các cảng Mỹ đạt khoảng 1,15 triệu tấn, tăng 30,9% so với cùng kỳ năm trước.

Dòng tiền đầu cơ phân hóa giữa ba mặt hàng. Tính đến ngày 6-10, các quỹ quản lý tiền tệ nâng vị thế mua ròng đậu tương thêm 10.497 hợp đồng, lên 251.660 hợp đồng. Vị thế mua ròng khô đậu tương giảm 611 hợp đồng, xuống 206.804 hợp đồng, trong khi vị thế mua ròng dầu đậu tương tăng 11.573 hợp đồng, lên 99.447 hợp đồng.

Tại thị trường trong nước, nguồn cung khô đậu tương nhập khẩu dự kiến cập cảng miền Bắc trong tháng 10 khá hạn chế. Giá chào bán giao ngay tại miền Bắc duy trì ở mức 13.600 đồng/kg; giá chào hàng tại các cảng miền Nam dao động 13.150-13.200 đồng/kg.