Tiếp sức cho thế hệ trẻ của cờ vua Việt Nam

Khi tuổi trẻ bước ra sân khấu lớn

Olympiad 2026 là sân chơi quy tụ hầu hết những nền cờ vua mạnh nhất thế giới với 208 đội nam và 192 đội nữ, đủ cho thấy tầm vóc, quy mô giải đấu. Vì thế, việc đội tuyển nam Việt Nam dự giải với đội hình không có những tên tuổi quen thuộc như Lê Quang Liêm, Nguyễn Ngọc Trường Sơn hay Lê Tuấn Minh được xem là một thử thách lớn. Đáng chú ý, trong đội hình chính của Việt Nam có tới 4 kỳ thủ từ 15 đến 20 tuổi là Đầu Khương Duy, Bành Gia Huy, Nguyễn Quốc Hy và Phạm Trần Gia Phúc.

Tuy vậy, kết quả chung cuộc đã gây ngỡ ngàng cho giới chuyên môn. Đội tuyển nữ giành vị trí thứ 9 chung cuộc, trong đó kỳ thủ Nguyễn Thị Mai Hưng giành Huy chương bạc cá nhân bàn 5.

Trong khi đó, từ vị thế hạt giống thứ 47, đội tuyển nam kết thúc giải với hạng 19 và giành Huy chương vàng nhóm B. Giải đấu còn đánh dấu bước ngoặt về chuyên môn khi Bành Gia Huy và Nguyễn Quốc Hy cùng hoàn tất chuẩn Đại kiện tướng quốc tế. Đây là chi tiết có ý nghĩa đặc biệt. Bởi nếu thành tích đồng đội phản ánh sức mạnh tập thể, thì những chuẩn Đại kiện tướng quốc tế mà Bành Gia Huy và Nguyễn Quốc Hy đạt được cho thấy chất lượng của lớp kỳ thủ kế cận. Những gương mặt từng được xem là tương lai giờ đã bắt đầu chứng minh năng lực ở sân chơi đỉnh cao.

Trong thành công chung của đội tuyển cờ vua Việt Nam có những kỳ thủ và huấn luyện viên của thể thao Hà Nội như: Bành Gia Huy, Đầu Khương Duy, Võ Thị Kim Phụng và huấn luyện viên Bùi Vinh. Đáng chú ý, Bành Gia Huy và Đầu Khương Duy đang có bước tiến mạnh mẽ nhờ sự đầu tư của gia đình và các nhà tài trợ. Để có được những thành công như gần đây, cả hai kỳ thủ nhận được sự hỗ trợ từ gia đình, nhà tài trợ, cơ quan quản lý nhà nước về thể thao cho việc thi đấu quốc tế, tập huấn.

Cũng trong đội nam, kỳ thủ Nguyễn Quốc Hy, Phạm Trần Gia Phúc cũng đang nhận được sự đồng hành đáng kể từ gia đình, bên cạnh sự hỗ trợ của cơ quan quản lý nhà nước về thể thao. Thực tế này cho thấy cờ vua Việt Nam đang có một nguồn lực xã hội hóa đáng kể.

Để không lỡ nhịp ASIAD 21

Vấn đề được quan tâm dành cho cờ vua Việt Nam nói chung và đội tuyển cờ vua Việt Nam nói riêng sau Olympiad 2026 không chỉ là những vị trí trên bảng xếp hạng mà là cách thức đầu tư.

Đây là điều đặc biệt cần được tính đến khi cờ vua có khả năng trở lại chương trình thi đấu của Đại hội Thể thao châu Á (ASIAD) lần thứ 21 năm 2030, tổ chức tại Qatar. Nhìn lại lịch sử, cờ vua Việt Nam từng có những dấu ấn đáng kể tại ASIAD. Tại ASIAD năm 2006, Đại kiện tướng quốc tế Đào Thiên Hải giành Huy chương bạc cá nhân cờ nhanh nam. Ở ASIAD năm 2010, Đại kiện tướng Lê Quang Liêm giành Huy chương bạc cá nhân nam cờ nhanh và đội tuyển nữ giành Huy chương đồng nội dung đồng đội cờ tiêu chuẩn.

Tại ASIAD 19 diễn ra ở Trung Quốc năm 2023, cờ vua góp mặt và đội tuyển Việt Nam từng ở rất gần tấm Huy chương đồng. Đến ASIAD 20, môn cờ vua không được đưa vào chương trình.

Theo kế hoạch sơ bộ được Ban tổ chức ASIAD 21 đưa ra, cờ vua nằm trong nhóm 40 môn được tham khảo. Nếu cờ vua trở lại ASIAD vào năm 2030, đây sẽ là một sân chơi quan trọng để thế hệ kỳ thủ trẻ Việt Nam hiện nay, kể cả những kỳ thủ chưa được góp mặt ở Olympiad 2026, khẳng định mình. Vì thế, điều cần làm từ bây giờ không phải chờ đến khi chương trình ASIAD 21 được chốt mới bắt đầu chuẩn bị.

Theo huấn luyện viên đội tuyển cờ vua Việt Nam Bùi Vinh, đội tuyển quốc gia cần được tập trung thay vì không được tập trung như trong gần hai năm qua. Với những kỳ thủ đang ở độ tuổi 15-20, việc được tập luyện thường xuyên trong môi trường đội tuyển, được làm việc với chuyên gia... sẽ có ý nghĩa lớn hơn nhiều so với việc chỉ trông chờ vào các chuyến thi đấu riêng lẻ.

Về phía Hà Nội, Trưởng bộ môn cờ (Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội) Huỳnh Hoa Minh Nhật cho biết đã tham mưu cấp trên về việc cờ vua nhiều khả năng xuất hiện ở ASIAD 21 để có định hướng đầu tư cho các kỳ thủ trọng điểm trong thời gian tới.

Theo Trưởng phòng Thể thao thành tích cao (Cục Thể dục thể thao Việt Nam) Hoàng Quốc Vinh, sau khi nhận được thông tin cờ vua nhiều khả năng xuất hiện

ở ASIAD 21, đơn vị đã có định hướng ban đầu với bộ môn cờ để sớm chuẩn bị.

Olympiad 2026 đã cho thấy một thế hệ mới có thể đứng cạnh những nền cờ mạnh của thế giới và đây có thể trở thành điểm khởi đầu cho một chu kỳ phát triển mới của cờ vua Việt Nam với nhiều kỳ thủ đạt chuẩn Đại kiện tướng quốc tế hơn, giành nhiều thành công hơn ở những sân chơi quốc tế. Phần việc còn lại là tạo ra môi trường, nguồn lực và cơ chế đủ mạnh để tài năng không dừng lại ở một kỳ Olympiad thành công.