‏Luôn xứng đáng là “địa chỉ uy tín” về đào tạo cán bộ quân sự cơ sở‏

Chất lượng đào tạo là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị

Trường Quân sự Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội mỗi năm tiếp nhận và đào tạo, bồi dưỡng, bổ túc, huấn luyện hàng nghìn học viên, sinh viên với gần 50 đối tượng, như đào tạo liên thông cao đẳng, đại học ngành quân sự cơ sở, đào tạo sĩ quan dự bị, đào tạo hạ sĩ quan, nhân viên chuyên môn kỹ thuật, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng.

Số lượng học viên đông, đối tượng đa dạng, nhận thức không đồng đều, nhưng với phương châm “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”, công tác giáo dục, đào tạo tại nhà trường không ngừng được chuẩn hóa, hiện đại hoá, bảo đảm tính liên thông, kế thừa và phát triển. Đặc biệt, việc gắn nội dung đào tạo với thực tiễn địa phương đã và đang tạo ra chuyển biến rõ nét về chất lượng đội ngũ cán bộ quân sự cơ sở sau khi tốt nghiệp. ‏

‏Dưới nắng thu Hà Nội, chúng tôi được hòa mình vào không khí học tập sôi nổi, hào hứng của lớp học viên đào tạo đại học ngành quân sự cơ sở đang trong giờ thực hành chiến đấu phòng thủ với nội dung “Trung đội dân quân đánh địch tiến công hỏa lực, khắc phục hậu quả”.

Sau khi giáo viên nêu tình huống và cách xử trí, hàng chục cánh tay học viên giơ cao xung phong phát biểu. Các phương án được thảo luận sôi nổi trước khi giáo viên thống nhất. “Sức nóng” của buổi học được đẩy lên cao hơn ở phần tập bài. Với động tác dứt khoát, khẩu khí mạch lạc, trên cương vị Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự (CHQS) cấp xã, các học viên xử lý linh hoạt các tình huống giáo viên đưa ra.

Tại lớp học, giáo viên không dành nhiều thời gian giảng giải lý thuyết. Thay vào đó, học viên được đặt vào từng tình huống cụ thể, trực tiếp tổ chức chỉ huy, xử trí và rút kinh nghiệm ngay tại thao trường. Sau mỗi nội dung, giáo viên phân tích ưu điểm, chỉ rõ những hạn chế trong từng động tác, từng khẩu lệnh để học viên kịp thời điều chỉnh. Chính phương pháp “cầm tay chỉ việc”, lấy thực hành làm trọng tâm đã giúp buổi học trở nên sinh động, hấp dẫn, phát huy được tư duy và khả năng xử lý tình huống của mỗi học viên. ‏

‏Tuy nhiên, thực tiễn khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu mới đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, trước hết đối với đội ngũ cán bộ quân sự cơ sở phải vững vàng về chính trị, giỏi về chuyên môn, linh hoạt trong tham mưu, đề xuất và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Điều này cũng đòi hỏi chương trình đào tạo của Nhà trường phải thay đổi theo hướng chú trọng bồi dưỡng năng lực tham mưu tổng hợp, kỹ năng lãnh đạo quản lý, khả năng phối hợp hiệp đồng liên ngành, cùng với kỹ năng dân vận, xử lý tình huống an ninh trật tự ngay từ cơ sở, nên giáo trình đổi mới không chỉ bám sát quy định của Bộ Quốc phòng, mà còn gắn với đặc thù từng địa phương; hình thức, phương pháp dạy học cũng được đổi mới theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của người học. Cùng với đó, hệ thống giáo trình, tài liệu được thường xuyên cập nhật, bảo đảm phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới.

Vận dụng hiệu quả những kiến thức được học vào thực tế công tác

Chia sẻ về đặc thù trong công tác đào tạo đội ngũ cán bộ quân sự cơ sở, Đại tá Vũ Quý Ninh, Trưởng khoa Quân sự địa phương cho biết: “Khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, thực hiện chủ trương đưa bộ đội chính quy về xã, nhiều đồng chí đang học tập tại nhà trường không còn trong biên chế theo chức danh Chỉ huy trưởng nhưng vẫn theo học, điều này ảnh hưởng đến tư tưởng của học viên.

Cùng với đó, mặc dù đã được cấp trên quan tâm, nhưng cơ sở vật chất, thao trường huấn luyện của nhà trường vẫn còn những khó khăn nhất định. Do đó, quá trình quản lý, đào tạo, nhà trường luôn sâu sát, nắm tâm tư, nguyện vọng học viên, thường xuyên giữ mối liên hệ chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, cơ quan quân sự các địa phương. Qua đó, giúp nhà trường trao đổi về kết quả học tập, rèn luyện, đồng thời nắm được hoàn cảnh của học viên để có biện pháp hỗ trợ, giúp học viên an tâm tư tưởng, hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập.

Nhờ đó, những năm qua học viên của Khoa luôn đạt kết quả tốt. Học viên tốt nghiệp đã biết vận dụng hiệu quả những kiến thức được học vào thực tế công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ quốc phòng, quân sự ở cơ sở, góp phần xây dựng khu vực phòng thủ trên địa bàn Thành phố đi vào chiều sâu, vững chắc”.‏

‏Để mỗi học viên sau khi tốt nghiệp có thể đáp ứng ngay yêu cầu nhiệm vụ, cùng với đổi mới phương pháp giảng dạy, Nhà trường luôn chú trọng hoàn thiện chương trình đào tạo theo hướng “sát đơn vị, sát chức trách, sát thực tiễn”. Trên cơ sở chương trình khung của Bộ Quốc phòng, nhà trường thường xuyên rà soát, cập nhật nội dung đào tạo; mạnh dạn cắt giảm những nội dung không còn phù hợp, đồng thời bổ sung những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và công tác quân sự, quốc phòng khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.

Đến nay, hơn 80% số bài giảng của nhà trường được số hóa, tích hợp hình ảnh, video mô phỏng chiến thuật, góp phần nâng cao hiệu quả tiếp thu của học viên. Chỉ riêng 9 tháng đầu năm 2026, nhà trường đã xây dựng, hoàn chỉnh gần 40 chương trình đào tạo cho 50 chuyên ngành thuộc 20 đối tượng.

Mỗi chương trình đều được thiết kế theo hướng bảo đảm tính liên thông giữa lý luận với thực hành, giữa kiến thức quân sự với kỹ năng tổ chức, chỉ huy. Đặc biệt, việc vận dụng phương châm “học đi đôi với hành” được cụ thể hóa bằng việc tăng thời lượng thực hành, tổ chức cho giáo viên thực tế tại các đơn vị, địa phương; mời cán bộ có nhiều kinh nghiệm thực tiễn trực tiếp trao đổi, truyền đạt những bài học từ cơ sở.‏

‏Cùng với đó, Đảng ủy, Ban Giám hiệu nhà trường đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các giải pháp thực hiện Đề án “Xây dựng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục trong Quân đội giai đoạn 2023-2030 và những năm tiếp theo”.

Nhờ đó, đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục được kiện toàn và từng bước chuẩn hóa, với tỷ lệ giáo viên có trình độ đại học và sau đại học đạt 96,1%. Cán bộ chủ trì cấp khoa chủ động đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy, sát đối tượng, bám sát yêu cầu nhiệm vụ. Cán bộ quản lý học viên, chiến sĩ sâu sát, nắm chắc tình hình, giáo dục kỷ luật hiệu quả.

Đại tá Trịnh Đình Đông, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy nhà trường cho biết: “Chúng tôi xác định đổi mới nội dung, chương trình đào tạo không chỉ bám sát quy định của Bộ Quốc phòng, mà còn gắn với đặc thù từng địa phương. Cán bộ quân sự cơ sở sau khi tốt nghiệp phải vận dụng được ngay kiến thức vào công việc thực tiễn, nhất là trong xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên, huấn luyện và tổ chức các hoạt động quốc phòng, quân sự địa phương.

Do đó, Nhà trường chủ trương tiếp tục rà soát, đổi mới quy trình, nội dung đào tạo bảo đảm tính lôgic trong từng môn học, năm học và khóa học; chuyển mạnh từ trang bị kiến thức là chủ yếu sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực cho người học; đẩy mạnh đổi mới quy trình và nâng cao chất lượng huấn luyện thực hành, thực tập, diễn tập. Xây dựng chuẩn đầu ra chương trình đào tạo cho các đối tượng sát với hoạt động thực tiễn và nhu cầu của lực lượng vũ trang Thủ đô”.

Với những giải pháp thiết thực, chủ động, sáng tạo, hiệu quả, Trường Quân sự Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội đang từng bước đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà trường thông minh, hiện đại, góp phần xứng danh là một trong những trường trọng điểm của Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội và của Quân đội, tô thắm truyền thống đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.‏