Hiến đất mở đường - Điểm sáng từ Phúc Thọ
Mục tiêu của thành phố Hà Nội phấn đấu đến năm 2030 có 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới và 20% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Trên tinh thần Đảng lãnh đạo, Nhà nước hỗ trợ, nhân dân làm chủ và hưởng lợi, các địa phương trên địa bàn thành phố đã và đang vào cuộc thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới theo bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030.
Trong đó, xã Phúc Thọ đang trở thành điểm sáng của thành phố trong việc phát huy tinh thần tự nguyện, chủ động, chung sức của người dân trong hiến đất mở đường, tạo đà cho nông thôn phát triển.

Từ những con đường rộng mở
Những ngày này, tại xóm Chùa 2, khu vực Thuần Mỹ, thôn Trạch Mỹ Lộc, xã Phúc Thọ, diện mạo tuyến ngõ đang từng bước thay đổi. Năm hộ dân đã tự nguyện hiến 42m² đất thổ cư để mở rộng đường ngõ xóm. Trong đó, gia đình ông Cao Văn Nhương và ông Cao Văn Chấn, mỗi hộ hiến 15m²; bà Nguyễn Thị Bắc hiến 5m², ông Khuất Duy Tuần 3m² và ông Khuất Duy Cảnh 2m². Nếu tính từ tháng 7-2026 đến nay, riêng thôn Trạch Mỹ Lộc đã có 44 hộ hiến đất, với tổng diện tích 332m²; kinh phí xã hội hóa huy động được đạt 557 triệu đồng.
Bí thư Chi bộ thôn Trạch Mỹ Lộc Đỗ Thị Oanh cho biết, trước khi mở rộng, một số tuyến ngõ trong khu dân cư chỉ rộng hơn 2m, có những đoạn thắt nút cổ chai, gây khó khăn cho việc đi lại, nhất là khi có phương tiện lớn lưu thông. “Điểm nghẽn” này được cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể xác định cần tập trung tháo gỡ. Cán bộ trực tiếp xuống khu dân cư tuyên truyền, vận động từng hộ, phân tích lợi ích lâu dài của việc mở rộng đường đối với chính người dân.
Để tạo đồng thuận, trước hết cán bộ, đảng viên phải gương mẫu, đi trước. Quá trình vận động phải kiên trì, công khai, minh bạch, để người dân hiểu rõ mình là chủ thể và cũng là người trực tiếp hưởng lợi từ những công trình được hình thành. Từ tháng 7-2026 đến nay, tại Trạch Mỹ Lộc đã có 4 ngõ triển khai hiến đất mở đường. Đáng chú ý, không chỉ những nơi đã có dự án đầu tư thảm đường, tại một số khu vực chưa có dự án, người dân vẫn chủ động hiến đất với mong muốn cải thiện giao thông, chỉnh trang khu dân cư.
Câu chuyện ở Trạch Mỹ Lộc không phải trường hợp riêng lẻ. Từ năm 2025, phong trào hiến đất mở đường đã tạo dấu ấn tại thôn Bướm và thôn Trung Nam Lộc, nay là thôn Thọ Lộc và Bách Lộc. Người dân không chỉ tự nguyện hiến đất mà còn đóng góp kinh phí, ngày công tháo dỡ, xây dựng lại tường bao, công trình phụ trợ cho các hộ có đất bị ảnh hưởng.

Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Phúc Thọ Lê Thị Kim Phương cho biết, Mặt trận xã đã đẩy mạnh thực hiện Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, đồng thời xây dựng và triển khai nhiều mô hình phù hợp với từng khu dân cư như: “Ngõ xóm văn minh, đoàn kết”, “Thôn dân cư số”, “Lắng nghe dân nói”, “Nhân dân đoàn kết hiến đất mở rộng đường giao thông”. Từ những mô hình ban đầu, phong trào hiến đất mở rộng đường giao thông ngày càng lan tỏa. Đến nay, hơn 168 hộ dân trên địa bàn xã đã tham gia hiến đất, với tổng diện tích khoảng 1.638m² đất ở và đất nông nghiệp. Xã cũng đã tổ chức gắn 4 biển “Ngõ, xóm văn minh đoàn kết”.
Nối dài thành quả nông thôn mới
Điều đáng ghi nhận từ phong trào ở Phúc Thọ không chỉ nằm ở những mét vuông đất được hiến, mà còn ở cách người dân cùng nhau chia sẻ trách nhiệm. Khi một hộ tự nguyện lùi tường, tháo dỡ công trình để mở rộng đường, cộng đồng cùng hỗ trợ kinh phí, ngày công để gia đình sớm ổn định cuộc sống. Bí thư Chi bộ thôn Trạch Mỹ Lộc Đỗ Thị Oanh cho biết, riêng với xóm Chùa 2, khu vực Thuần Mỹ, không chỉ hiến đất, người dân trong xóm còn chung tay hỗ trợ các gia đình thực hiện việc này. Xóm đã xã hội hóa, huy động 120 triệu đồng để xây dựng, gia cố lại tường bao và các công trình phụ trợ cho các hộ hiến đất.

Đây cũng là thực tế diễn ra ở nhiều ngõ xóm khác khi người dân thực hiện hiến đất mở đường. Theo Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Phúc Thọ Lê Thị Kim Phương nhân dân trong các thôn đã tự nguyện đóng góp kinh phí, ngày công để tháo dỡ và xây lại các công trình cho các hộ dân hiến đất. Kết quả trên thể hiện rõ tinh thần đoàn kết, đồng thuận cao của Nhân dân, góp phần quan trọng trong việc mở rộng hạ tầng giao thông nông thôn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã.
Theo Văn phòng Điều phối các Chương trình mục tiêu quốc gia thành phố Hà Nội, trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn thành phố có 382/382 xã đạt chuẩn nông thôn mới; trong đó 229 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 109 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Hà Nội còn 126 xã, phường, trong đó có 75 xã tiếp tục xây dựng nông thôn mới theo bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030. Đây là chặng đường mới với yêu cầu cao hơn, hướng tới xây dựng những miền quê phát triển toàn diện, có hạ tầng đồng bộ, đời sống người dân ngày càng nâng cao.
Trong hành trình đó, thành phố tiếp tục xác định huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực là một trong những yếu tố quan trọng. Nhà nước tập trung đầu tư, hoàn thiện cơ chế, chính sách, hỗ trợ hạ tầng; đồng thời khơi dậy nguồn lực trong nhân dân, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư. Từ những con đường được mở rộng bằng sự đồng thuận của người dân Phúc Thọ, có thể thấy một cách làm thiết thực để hiện thực hóa chủ trương ấy. Khi mỗi người dân hiểu rằng xây dựng nông thôn mới là cho chính bản thân mình, gia đình mình và tương lai của con em mình sẽ chủ động và chung sức để cùng thực hiện, sức dân sẽ trở thành nguồn lực bền vững.
Bài viết có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối các Chương trình Mục tiêu quốc gia thành phố Hà Nội.
Nguyễn Mai