Đổi mới phương thức quản trị, tạo động lực phát triển mới cho Thủ đô

Nhân dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), đồng chí Nguyễn Trọng Đông - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội, Trưởng ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư trên địa bàn thành phố đã chia sẻ với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội về kết quả, bài học kinh nghiệm và yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo phát triển Thủ đô.

- Năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố, cũng là giai đoạn Hà Nội bước vào chặng đường phát triển mới. Nhìn vào những công trình, dự án đang đồng loạt triển khai, đồng chí đánh giá thế nào về những kết quả và chuyển động của thành phố thời gian qua?

- Đồng chí Nguyễn Trọng Đông: Năm 2026 có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với Hà Nội. Đây là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ thành phố, đồng thời triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô năm 2026, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm cùng mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Trong các nhiệm vụ lớn để xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, thành phố tập trung giải quyết các điểm nghẽn: Ùn tắc giao thông, trật tự xây dựng, ô nhiễm môi trường, ngập úng, vệ sinh an toàn thực phẩm và phát triển hạ tầng có ý nghĩa chiến lược.

Thành phố đang triển khai 1.428 dự án, trong đó có 27 công trình, dự án lớn, quan trọng, trọng điểm. Từ những cây cầu vượt sông Hồng, các tuyến vành đai, đường giao thông đến các dự án đô thị, hạ tầng kỹ thuật, nhiều công trường đang đồng loạt tăng tốc.

Để có được chuyển động đó là một khối lượng công việc rất lớn, giải phóng mặt bằng (GPMB) có ý nghĩa quyết định, trực tiếp khơi thông nguồn lực đất đai, tạo mặt bằng cho đầu tư xây dựng.

Một kết quả rất đáng ghi nhận là đến nay, thành phố đã hoàn thành GPMB đối với toàn bộ 7 dự án cầu vượt sông Hồng và đang tổ chức thi công đồng bộ với khối lượng lớn. Thành phố cũng đã hoàn thành GPMB 13 dự án đầu tư xây dựng, trong đó có các tuyến đường tháo gỡ các điểm nghẽn giao thông như: Đường giao thông bao quanh khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An với tuyến đường 70; đường Tam Trinh; cao tốc Đại lộ Thăng Long, đoạn nối từ Quốc lộ 21 đến cao tốc Hà Nội - Hòa Bình; nâng cấp, mở rộng đường Lĩnh Nam…

Đồng thời, thành phố tập trung hoàn thiện các tuyến đường vành đai, như: Dự án Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục đã thông xe kỹ thuật dịp Quốc khánh 2-9; dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô cơ bản hoàn thành thu hồi đất, đạt 100% và dự án thành phần 2.1 - xây dựng đường song hành đạt khoảng 90% sản lượng…

Đáng chú ý, dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô 10-10, dự án đường Vành đai 2,5 - tuyến giao thông huyết mạch, đường xuyên tâm kết nối các trung tâm phát triển của thành phố được thông xe kỹ thuật. Từ đây, hạ tầng giao thông khu vực phía Tây Hà Nội sẽ có thêm một tuyến kết nối, góp phần phân bổ dòng phương tiện và cải thiện diện mạo đô thị.

Song song với đó, thành phố triển khai chương trình phát triển 5 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 303,5km, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,3 triệu tỷ đồng. Nhịp độ tích cực cũng lan tỏa sang những dự án có ý nghĩa mở rộng không gian và tạo động lực phát triển mới, gồm: Các công trình xử lý úng ngập; các khu xử lý rác; các công trình khác như: Khu đô thị thể thao Quốc tế Hà Nội; Khu Công viên công nghệ số và hỗn hợp tại các phường Phú Diễn, Tây Tựu; Khu phức hợp Y tế - Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi - Đại học Y Hà Nội tại phường Hoàng Mai; Khu đô thị đa mục tiêu tại các xã Thư Lâm, Đông Anh; tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô...

Nhìn tổng thể, GPMB đã không còn là điểm nghẽn, tạo điều kiện để các công trình chuyển sang giai đoạn thi công theo phương án “3 ca, 4 kíp”, bảo đảm mỗi chủ trương, nhiệm vụ khi đã xác định đều có thể nhanh chóng chuyển thành kết quả cụ thể trên thực địa.

- Thưa đồng chí, để đạt được những kết quả trên, có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Trong đó, thành phố đã đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo như thế nào để nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện, đưa chủ trương vào cuộc sống?

- Đồng chí Nguyễn Trọng Đông: Cùng với việc tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ lớn, Hà Nội xác định phải đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, điều hành và tổ chức thực hiện.

Năm 2026, Hà Nội thực hiện các nhiệm vụ theo phương châm “Kỷ cương, chuyên nghiệp - Đột phá, sáng tạo - Hiệu quả, bền vững”. Tinh thần xuyên suốt là “đã nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”, gắn với “6 rõ”: “Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền” và 1 xuyên suốt.

“6 rõ” trở thành chuẩn mực hành động quan trọng trong hệ thống chính trị nhằm nâng cao kỷ luật, kỷ cương và hiệu quả công việc. Từ Thành ủy đến các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phải cùng hướng vào mục tiêu chung, lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, kết quả phục vụ người dân và doanh nghiệp làm thước đo, hình thành “tầm nhìn mới, tư duy mới, hành động mới”.

Phương thức lãnh đạo phải chuyển từ chỗ chủ yếu giao nhiệm vụ sang tổ chức thực hiện và kiểm soát kết quả; từ chờ phát sinh vướng mắc mới xử lý sang chủ động nhận diện trước những vấn đề có khả năng trở thành điểm nghẽn. Đây là sự thay đổi rất quan trọng, bởi nếu chỉ giao nhiệm vụ mà không theo dõi, kiểm soát quá trình thực hiện và kết quả cuối cùng thì chủ trương khó chuyển hóa đầy đủ thành sản phẩm cụ thể.

- Từ thực tiễn chỉ đạo công tác GPMB, một lĩnh vực phức tạp, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân, đồng chí cho rằng đâu là những yếu tố tạo chuyển biến trong những nhiệm vụ từng kéo dài? Thành phố có thể rút ra những bài học kinh nghiệm gì?

- Đồng chí Nguyễn Trọng Đông: GPMB luôn là một trong những khâu khó, thành phố xác định đây là khâu đột phá để đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án.

Về bài học kinh nghiệm, thứ nhất, và cũng là điều kiện tiên quyết, là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở, tháo gỡ kịp thời về cơ chế, chính sách và thay đổi tư duy tổ chức thực hiện. Khi một nhiệm vụ kéo dài, trì trệ phải xác định nguyên nhân nằm ở đâu, trách nhiệm thuộc khâu nào và cách làm trước đây có còn phù hợp hay không, không được coi một vấn đề tồn tại lâu năm là một việc “khó thì cứ khó”.

Dự án đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, là một minh chứng rõ nét. Chỉ trong hơn 5 tháng kể từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các phường Ô Chợ Dừa, Giảng Võ và Láng đã hoàn thành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất đối với 1.295 hộ dân; trong khi 7 năm trước đó, các quận mới hoàn thành đối với 686 hộ. Những con số này cho thấy, một nhiệm vụ tồn đọng nhiều năm không nhất thiết phải tiếp tục được xử lý theo cách cũ. Các chính sách hỗ trợ đặc thù nếu được ban hành đúng thời điểm, đúng đối tượng và đúng thẩm quyền sẽ tạo chuyển biến trực tiếp trong công tác GPMB.

Thực tế tại dự án đường Vành đai 2,5 cho thấy, khi cấp ủy, chính quyền cơ sở tại các phường: Vĩnh Hưng, Khương Đình, Thanh Xuân, Cầu Giấy, Xuân Đỉnh… trực tiếp vào cuộc, người đứng đầu trực tiếp đối thoại với người dân, những vấn đề cụ thể được nhận diện rõ hơn, tạo cơ sở để lựa chọn cách tháo gỡ phù hợp, như về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Chỉ trong 6 tháng, toàn bộ mặt bằng của 7 đoạn tuyến còn lại thuộc Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 2,5 đã được hoàn thành, bàn giao cho nhà thầu thi công. Toàn bộ 2.566 trường hợp có đất thu hồi trong phạm vi đã đồng thuận chấp hành quyết định thu hồi đất và bàn giao mặt bằng đúng cam kết. UBND các phường không phải tổ chức cưỡng chế thu hồi đất.

Thứ hai, thành phố siết chặt kỷ luật, kỷ cương thực thi, đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Thành phố yêu cầu những địa phương để chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan sẽ bị xem xét trách nhiệm. Đồng thời, kết quả GPMB trở thành tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân.

Việc phân cấp, phân quyền gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, tăng tính chủ động. Bí thư cấp ủy, Chủ tịch UBND xã, phường nắm chắc tình hình địa bàn, kiểm soát tiến độ từng nhiệm vụ bằng hệ thống quản trị số. Cùng với đó, phải phát huy những cách làm linh hoạt, phù hợp thực tiễn: Gặp trực tiếp từng hộ, lắng nghe, vận động, giải thích cụ thể chính sách, chủ động giải quyết công việc ngay từ cơ sở, không để ách tắc kéo dài.

Thứ ba, phải chuyển từ tư duy xử lý sự vụ sang chủ động quản trị tiến độ. Không chờ vướng mắc phát sinh mới giải quyết, mà phải nhìn trước những khâu có nguy cơ làm chậm tiến độ để chuẩn bị phương án. Đối với những dự án đầu tư công có khả năng giải ngân lớn, dự án đầu tư xã hội có sức lan tỏa cao hoặc những dự án tồn đọng kéo dài phải có sự vào cuộc đồng bộ từ các sở, ngành, địa phương. Việc nào thuộc thẩm quyền cấp nào thì phải được giải quyết ở cấp đó; nội dung vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo kịp thời, không để hồ sơ đi vòng hoặc kéo dài thời gian xử lý.

Đối với những công trình đã xác định là khẩn cấp, quan điểm cũng rất rõ: Đã xác định khẩn cấp thì phải hành động theo cơ chế khẩn cấp, từ phê duyệt, bố trí vốn, GPMB đến tổ chức thi công, nhưng vẫn phải bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định.

- Khi chuyển từ “giao việc” sang “quản trị theo kết quả”, cơ chế kiểm tra, giám sát và đánh giá cũng phải thay đổi. Thành phố đang thực hiện những giải pháp gì để bảo đảm nhiệm vụ được giao có địa chỉ, có tiến độ và có sản phẩm cụ thể, thưa đồng chí?

- Đồng chí Nguyễn Trọng Đông: Mục tiêu cuối cùng của các dự án không chỉ là giải ngân vốn đầu tư, mà quan trọng hơn là sớm hoàn thành công trình, đưa vào khai thác, sử dụng, phát huy hiệu quả kết nối hạ tầng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo động lực thu hút đầu tư xã hội. Muốn vậy, nhiệm vụ được giao phải có địa chỉ và tiến độ được theo dõi đến cùng.

Thành phố đã thành lập Ban Chỉ đạo GPMB các dự án đầu tư trên địa bàn, thiết lập cơ chế theo dõi tiến độ hằng tuần, gắn với kiểm tra thực địa và lượng hóa kết quả bằng những chỉ tiêu cụ thể. Đây là bước đi mang tính chiến lược nhằm thống nhất đầu mối chỉ đạo, siết chặt phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương.

Lãnh đạo thành phố tăng cường trực tiếp thị sát, kiểm tra tại hiện trường thay vì chỉ nghe báo cáo. Tại đây, lãnh đạo thành phố làm rõ vướng mắc ở đâu, nguyên nhân gì và thuộc thẩm quyền cấp nào; đồng thời đưa ra chỉ đạo tháo gỡ, yêu cầu cam kết thời gian phải hoàn thành đối với từng hạng mục, phần việc và toàn bộ công trình, dự án; quán triệt chủ đầu tư, nhà thầu thi công khi đã có mặt bằng thì không được để công trình chậm tiến độ.

Thành phố giao thẩm quyền, chỉ tiêu, KPI cho cấp xã, đi đôi với kiểm tra, giám sát. Đây cũng là yêu cầu rộng hơn đối với năng lực thực thi của cả hệ thống chính trị. Đổi mới phương thức lãnh đạo không chỉ thể hiện ở việc ban hành chủ trương đúng, mà quan trọng là tổ chức thực hiện có hiệu quả, kiểm soát được tiến độ, kịp thời nhận diện và tháo gỡ những vấn đề phát sinh, để chủ trương thực sự đi vào cuộc sống.

- Hà Nội đang triển khai khối lượng lớn các dự án hạ tầng, đô thị và nhiệm vụ phát triển mới. Trong thời gian tới, thành phố sẽ tập trung những nhiệm vụ, giải pháp nào để đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện trở thành nền nếp, hiệu quả, thưa đồng chí?

- Đồng chí Nguyễn Trọng Đông: Thủ đô Hà Nội đang bước vào giai đoạn cao điểm với khối lượng công việc rất lớn, tập trung nguồn lực triển khai các trục phát triển lớn, các dự án hạ tầng có tính kết nối vùng, đồng thời phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên trong năm 2026.

Trong bối cảnh đó, thành phố sẽ tiếp tục kiểm soát chặt chẽ tiến độ các dự án lớn, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành từ thành phố đến cơ sở. Mỗi cấp, mỗi ngành phải chủ động hơn; mỗi cán bộ, nhất là người đứng đầu, phải rõ trách nhiệm hơn; chuyển từ tư duy xử lý công việc trước mắt sang chủ động kiến tạo không gian và động lực phát triển lâu dài.

Đi cùng với tiến độ phải là chất lượng. Đặc biệt, trong công tác GPMB, mỗi phương án thu hồi đất, mỗi dự án, công trình đều liên quan trực tiếp đến quyền lợi, đời sống và sinh kế của người dân. Do đó, thành phố xác định lấy đời sống và lợi ích thiết thực của nhân dân là một trong những thước đo quan trọng trong triển khai các chủ trương phát triển hạ tầng và chính sách thu hồi đất.

Cùng với thực hiện đầy đủ chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định, cần tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, đối thoại để tạo sự đồng thuận, không để phát sinh điểm nóng. Đối với những dự án có tác động lớn, lâu dài, thành phố nghiên cứu kỹ lưỡng, công khai thông tin và lắng nghe ý kiến nhân dân.

Một yêu cầu xuyên suốt là không để khoảng cách giữa chủ trương và thực tiễn. Thành phố kiên trì ba trụ cột chiến lược: “Quy hoạch - Thể chế - Mô hình phát triển”, làm nền tảng để tổ chức triển khai hiệu quả các nghị quyết của Trung ương và thành phố, đồng thời vận dụng tốt các cơ chế, chính sách đặc thù. Qua đó, nghị quyết phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ; cơ chế, chính sách phải được chuyển hóa thành nguồn lực; nguồn lực phải được biến thành công trình, dự án và những kết quả cụ thể trong thực tiễn.

Về lâu dài, thành phố phải tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng sâu sát, cụ thể, quyết liệt và hiệu quả hơn, quản trị bằng mục tiêu, số liệu và kết quả; chủ động nhận diện điểm nghẽn, quản trị tiến độ, phân cấp gắn với trách nhiệm, kiểm tra gắn với kết quả và lấy sản phẩm cuối cùng làm thước đo. Đó cũng là yêu cầu để Hà Nội xây dựng một nền quản trị ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả; đủ khả năng tổ chức thực hiện những nhiệm vụ lớn, phức tạp và tạo ra những chuyển biến thực chất, bền vững trong xây dựng và phát triển Thủ đô.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội!

Thực hiện: Phương Ngân
Thiết kế: Thanh Nga