Chủ động giám sát từ sớm, không hoang mang trước tin đồn

Những ngày gần đây, dư luận quốc tế và trong nước đặc biệt quan tâm trước sự việc một nhân viên phòng xét nghiệm tại tỉnh Irkutsk (Liên bang Nga) qua đời sau thời gian nhập viện vì viêm phổi chưa rõ nguyên nhân. Do bệnh nhân công tác tại một đơn vị nghiên cứu bệnh truyền nhiễm đặc biệt, sự việc lập tức làm dấy lên nhiều đồn đoán trên không gian mạng về nguy cơ bùng phát dịch bệnh nguy hiểm.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) - với vai trò là Cơ quan đầu mối quốc gia thực hiện Điều lệ Y tế quốc tế (IHR) - đã chủ động liên hệ trực tiếp với Văn phòng đại diện WHO tại Việt Nam để kiểm chứng, chia sẻ và theo dõi sát sao diễn biến.

Ngày 7-10-2026, Văn phòng WHO tại Việt Nam đã chính thức phản hồi thông tin chi tiết được cung cấp từ Cơ quan y tế Liên bang Nga. Theo đó, trường hợp tử vong là nhân viên thuộc Viện Nghiên cứu chống dịch hạch Irkutsk (Irkutsk Antiplague Research Institute), nhập viện vì viêm phổi nặng và tử vong vào ngày 2-10-2026.

Đáng chú ý, cơ quan chức năng Liên bang Nga khẳng định: Khu vực tỉnh Irkutsk trong thời gian gần đây không ghi nhận bất kỳ trường hợp nào mắc bệnh dịch hạch. Ngay sau khi xảy ra ca bệnh, các đơn vị chuyên môn sở tại đã khẩn trương khoanh vùng, điều tra dịch tễ học và áp dụng nghiêm ngặt các quy trình kiểm soát lây nhiễm. Danh sách toàn bộ những người có tiếp xúc gần với bệnh nhân đã được lập, thực hiện cách ly theo dõi y tế và xét nghiệm sàng lọc kỹ lưỡng. Kết quả cho thấy, không phát hiện tác nhân gây bệnh nguy cơ cao ở bất kỳ trường hợp tiếp xúc nào và quy trình theo dõi y tế đối với những người này đã hoàn tất an toàn.

Tại Việt Nam, công tác phòng ngừa dịch bệnh truyền nhiễm xâm nhập luôn được đặt ở mức cảnh giác cao nhất theo tinh thần “chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, xử lý kịp thời”. Bộ Y tế duy trì cơ chế phối hợp trực tuyến 24/7 với WHO để cập nhật thông tin minh bạch, không để xảy ra bị động.

Tại các đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội - nơi có lưu lượng giao thương, đón tiếp chuyên gia, hành khách quốc tế qua Cảng hàng không quốc tế Nội Bài rất lớn - hệ thống giám sát dịch bệnh truyền nhiễm luôn hoạt động với cường độ cao. Hệ thống máy đo thân nhiệt tầm xa, phòng cách ly y tế tạm thời tại cửa khẩu quốc tế được bố trí đồng bộ. Các trường hợp hành khách nhập cảnh từ những vùng ghi nhận dịch tễ bất thường hoặc có biểu hiện sốt, ho, khó thở đều được theo dõi chặt chẽ, tư vấn khai báo y tế cụ thể.

Theo các chuyên gia y tế, thời điểm giao mùa thu - đông hiện nay là điều kiện thuận lợi cho nhiều tác nhân gây bệnh đường hô hấp, bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người phát triển. Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo, người dân cần giữ tâm lý bình tĩnh, tuyệt đối không hoang mang trước những luận điệu thổi phồng, suy diễn trên mạng xã hội.

Bên cạnh đó, người dân cần chủ động thực hiện vệ sinh môi trường và phòng chống vật chủ truyền bệnh. Các hộ gia đình, khu dân cư cần tích cực tổng vệ sinh nơi ở, phát quang bụi rậm, dọn sạch rác thải; chủ động thực hiện các biện pháp diệt chuột, phòng ngừa bọ chét...

Bộ Y tế khuyến nghị, những trường hợp có tiền sử đi về từ khu vực đang ghi nhận dịch bệnh, hoặc từng tiếp xúc với nguồn nghi nhiễm, nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt cao đột ngột, nổi hạch đau ở nách, bẹn, cổ, ho kéo dài, đau ngực hoặc khó thở, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được khám, chẩn đoán xác định.