Wushu Việt Nam: Không để khoảng trống kế thừa trở thành điểm nghẽn

Khi những gương mặt cũ vẫn phải "gánh" thành tích

Tại Aichi-Nagoya, đội tuyển wushu Việt Nam tiếp tục góp mặt trên bảng thành tích của Đoàn Thể thao Việt Nam. Tuy nhiên, nhìn sâu hơn vào những tấm huy chương, có thể thấy bài toán kế thừa ở nội dung taolu (biểu diễn) nữ và đối kháng nữ - những thế mạnh của wushu Việt Nam, khi các VĐV đem về huy chương đều đã khẳng định tên tuổi từ nhiều năm trước.

Tấm Huy chương đồng (HCĐ) của Dương Thúy Vi ở nội dung taolu nữ tại ASIAD 20 trước hết là một thành tích đáng trân trọng. Ở tuổi 33, nữ võ sĩ Hà Nội vẫn đứng trên bục huy chương của một kỳ đại hội thể thao châu lục, 12 năm sau tấm HCV tại ASIAD năm 2014 tại Incheon (Hàn Quốc). Đó cũng là tấm huy chương thứ tư liên tiếp tại các kỳ ASIAD của võ sĩ này.

Nhưng cũng chính thành công bền bỉ của Thúy Vi đặt ra câu hỏi về lực lượng kế cận của taolu nữ. Câu hỏi ấy càng đáng suy nghĩ khi taolu nữ vốn là một trong những nội dung từng đem về nhiều thành tích cho wushu Việt Nam.

Nếu taolu nữ cho thấy bài toán kế thừa thì đối kháng nữ tại ASIAD 20 lại gợi lên yêu cầu về đổi mới công tác huấn luyện.

Có mặt tại Aichi-Nagoya, dễ nhận thấy các võ sĩ đối kháng nữ Việt Nam chưa thể hiện được sự áp đặt cần thiết trước đối thủ. Việc chỉ giành 1 HCĐ với hai võ sĩ tham dự cho thấy phần nào những hạn chế trong màn thể hiện của các võ sĩ. Những cuộc đấu tại ASIAD 20 cũng cho thấy, ở cấp độ ASIAD, chỉ phòng thủ chắc chắn hoặc chờ thời cơ phản công là chưa đủ. Muốn cạnh tranh huy chương cao nhất, võ sĩ phải chủ động tạo thế trận, kiểm soát khoảng cách, tổ chức tấn công và duy trì sức ép trong suốt trận đấu.

Đây cũng là điều đáng tiếc bởi đối kháng nữ hoàn toàn có thể trở thành một mũi nhọn tranh HCV tại đấu trường ASIAD của wushu Việt Nam nếu được chăm chút đúng mức.

Những gì đã diễn ra tại ASIAD 20 cho thấy khoảng cách không hẳn nằm ở tố chất VĐV hay tuổi tác của các VĐV. Vấn đề có thể đến từ quá trình chuẩn bị, phương pháp huấn luyện, cường độ thi đấu quốc tế và khả năng cập nhật chiến thuật. Vì thế, việc làm mới công tác huấn luyện đối kháng nữ cần được đặt ngang với nhiệm vụ đào tạo VĐV trẻ.

Trong ba nhóm của đội wushu Việt Nam tại ASIAD 20 thì đội đối kháng nam cho thấy những tín hiệu tích cực với việc giành 1 HCB của võ sĩ Đinh Văn Tâm và 2 HCB của võ sĩ Hứa Văn Đoàn, Vũ Khắc Kiên. Tại ASIAD 20, VĐV Đinh Văn Tâm trở thành võ sĩ đối kháng duy nhất của wushu Việt Nam lọt vào chung kết. Hành trình của võ sĩ Đinh Văn Tâm đáng chú ý ở chỗ anh đã đánh bại liên tiếp những đối thủ mạnh trước khi chạm trán võ sĩ Trung Quốc Ou Jiaming ở trận tranh HCV. Đặc biệt, võ sĩ Đinh Văn Tâm từng đánh bại võ sĩ Trung Quốc Ou Jiaming ở Cúp thế giới cách đây hơn 3 tháng. Sau đó đến chung kết ASIAD 20, kể cả khi bị chấn thương hai đầu gối, võ sĩ Đinh Văn Tâm tiếp tục khiến võ sĩ Trung Quốc phải thận trọng cho thấy đối kháng nam Việt Nam đang tạo dựng được sự tự tin và vị thế nhất định.

Bài toán lực lượng cho ngày mai

Năm tấm huy chương tại ASIAD 20 của đội tuyển wushu Việt Nam tại ASIAD là kết quả đáng ghi nhận, giúp đội hoàn thành nhiệm vụ về huy chương. Dù vậy, đây vẫn chỉ được xem là một bước trên hành trình chinh phục những tấm HCV tiếp theo của wushu Việt Nam tại ASIAD, sau tấm HCV đầu tiên tại ASIAD năm 2014.

Với taolu nữ, nhiệm vụ trước mắt là đẩy nhanh tiến độ xây dựng lớp kế cận đủ sức tiếp nối những thành công mà các VĐV như Dương Thúy Vi đã tạo dựng. Với đối kháng nữ, yêu cầu còn rõ hơn là phải tạo ra những võ sĩ có khả năng áp đặt trận đấu, đủ bản lĩnh trước những đối thủ mạnh và có khả năng cạnh tranh HCV. Bên cạnh đó, cần sự mới mẻ trong công tác huấn luyện để phát huy hết khả năng của VĐV. Thực tế các cuộc đấu wushu tại ASIAD 20 cho thấy trình độ lực lượng võ sĩ đối kháng nữ ở châu lục không vượt trội so với võ sĩ Việt Nam. Đây là cơ hội để các võ sĩ đối kháng nữ vươn tới tấm HCV ASIAD.

Trong khi đó, đối kháng nam đang cho thấy hướng phát triển tích cực. Thành công của Đinh Văn Tâm có thể trở thành động lực để tiếp tục đầu tư cho nhóm nội dung này, đồng thời xây dựng một thế hệ kế tiếp có khả năng duy trì sức cạnh tranh.

ASIAD 20 không chỉ khép lại bằng những tấm huy chương của wushu Việt Nam. Quan trọng hơn, đại hội mở ra một bài toán cho chặng đường tiếp theo là bên cạnh việc giữ gìn và phát huy những gì đã có, cần mạnh dạn làm mới những gì cần thay đổi; đồng thời tạo cơ hội để những gương mặt mới bước lên, cả ở lực lượng VĐV và HLV. Đó có thể là tăng cường các chuyến tập huấn, thi đấu quốc tế; mời chuyên gia có kinh nghiệm; xây dựng hệ thống phân tích đối thủ. Đồng thời, áp dụng mạnh mẽ chế độ dinh dưỡng, hồi phục, chăm sóc y tế cho các cấp độ đội tuyển quốc gia; tạo điều kiện để các VĐV trẻ được thi đấu với những đối thủ mạnh trên thế giới ngay từ giai đoạn phát triển.

Đó mới là cách để những tấm huy chương của wushu Việt Nam không chỉ là sự tiếp nối của quá khứ, mà trở thành bước đệm cho những mục tiêu cao hơn ở các kỳ ASIAD phía trước.