Siết chặt quản lý xe ghép

Tuy nhiên, khi sự phát triển của mô hình này nở rộ, biến tướng thành hoạt động kinh doanh vận tải trá hình, thì những bất cập, rủi ro đối với hành khách và sự cạnh tranh thiếu công bằng với doanh nghiệp vận tải chân chính cũng đã xuất hiện. Do đó yêu cầu cấp thiết hiện nay là phải sớm có giải pháp siết chặt quản lý hình thức vận tải hành khách này.

Tiện lợi nhưng không phép

Mới phát triển những năm gần đây nhưng xe ghép (hay còn gọi là xe tiện chuyến) được nhiều người dân ưa thích lựa chọn bởi sự thuận tiện, linh hoạt. Đón tận nhà, trả tận địa điểm yêu cầu, luôn có sẵn xe hoạt động liên tục các khung giờ từ sáng tới tối với chi phí hợp lý là những ưu điểm nổi bật của loại hình vận tải này.

Đánh trúng nhu cầu của người dân, dịch vụ xe ghép vì thế nở rộ, thu hút ngày càng nhiều hành khách. Bà Ngô Thị Kim Chiến (phường Yên Hòa) chia sẻ: “Trước đây mỗi lần về thăm quê, tôi đều đi xe khách để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, bất tiện ở chỗ tôi phải lỉnh kỉnh đồ đạc thuê xe ôm di chuyển từ nhà ra bến xe, đến quê lại thêm một lần thuê xe ôm từ bến mới về được đến nhà. Từ khi có xe ghép, tôi rất hay đặt vì xe đón trả tận nơi mà giá cước rẻ hơn nhiều”.

Đây cũng là lý do mà trên mạng xã hội hiện có vô số các hội, nhóm xe ghép, xe tiện chuyến từ nội đô thành phố Hà Nội đi ngoại ô hay đến các tỉnh, thành phố khác và ngược lại. Tuy thuận tiện là vậy nhưng nhiều người dân cho rằng loại hình xe ghép chỉ phù hợp với những người có nhiều thời gian và muốn tiết kiệm chi phí.

Anh Nguyễn Cao Cường (phường Khương Đình) chia sẻ: “Trước đây, tôi hay đặt xe ghép về Hưng Yên, nhưng sau hai lần bị ngồi trong xe chờ tài xế chạy lòng vòng đón thêm khách, nhận thêm đồ vận chuyển, phải mất đến hơn 2 tiếng mới ra khỏi nội đô thành phố, vừa mệt mỏi vừa nhỡ việc thì tôi không còn tìm xe ghép nữa”.

Quan trọng hơn, theo anh Cường, xe ghép không phải là loại hình kinh doanh vận tải được cấp phép. Xuất phát ban đầu chỉ là hình thức tiện chuyến khi chủ xe thực hiện hành trình di chuyển thì tiện công, tiện đường nhận chở khách để có thêm chi phí xăng, dầu.

Sau đó, loại hình này phát triển thành xe ghép để đi chung, chia sẻ chi phí, ở đó chủ xe sử dụng phương tiện cá nhân “gom” nhiều người có cùng một hành trình với điểm đến gần nhau. Hoặc các chủ xe lập thành đội để cùng chia sẻ khách, sắp xếp khách cùng điểm đến. Thậm chí có trường hợp một chủ xe sở hữu nhiều xe ghép khác nhau, thuê tài xế chở khách và hoạt động như một doanh nghiệp vận tải.

Tìm lời giải cho bài toán xe ghép

Xe ghép không bán vé, không hợp đồng, thường hành khách chỉ có số điện thoại của chủ xe hoặc lái xe. Thế nên, khách đi xe chỉ bằng niềm tin chứ không hề biết phương tiện và lái xe có đáp ứng các điều kiện về vận chuyển hay không.

Ranh giới giữa đi chung và kinh doanh vận tải đã bị làm mờ, do đó nếu chẳng may xảy ra sự cố bất ngờ hay phát sinh tranh chấp, rất khó xác định trách nhiệm của các bên, phần lớn thường là khách không được bảo vệ quyền lợi và chỉ có thể phản ánh bằng cách… đăng tải lên mạng xã hội.

Không ít người dân đi xe ghép đã từng phàn nàn về tình trạng giá bị tăng bất ngờ, xe đến đón muộn so với giờ hẹn, thái độ lái xe không văn minh, trả không đúng điểm đến, hủy chuyến sát giờ, tài xế phóng nhanh vượt ẩu…

Nhận ra những lỗ hổng về loại hình xe ghép có thể mang đến như: Rủi ro khó lường cho hành khách; tạo sự cạnh tranh không công bằng với loại hình xe kinh doanh vận tải; chủ xe không đăng ký và không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế với Nhà nước; không mua bảo hiểm cho hành khách và trốn tránh trách nhiệm khi xảy ra tai nạn hoặc tranh chấp, gây khó khăn cho công tác quản lý, giám sát, kiểm tra, ngày 26-6-2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024/NĐ-CP ngày 26-12-2024 quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi giấy phép lái xe.

Luật sư Bùi Văn Thành, Giám đốc Công ty Luật TNHH VLS & Partners cho biết, Nghị định số 238/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 15-8-2026. Theo Khoản 3, Điều 7 của Nghị định, đối với người điều khiển xe ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người trên xe, mức phạt tiền sẽ là từ 12-14 triệu đồng.

Đồng thời, hành vi này sẽ bị trừ điểm giấy phép lái xe 6 điểm theo quy định tại Khoản 4, Điều 7. “Đây được đánh giá là chế tài mạnh nhằm tập trung kiểm soát, xử lý các trường hợp xe cá nhân không đăng ký kinh doanh vận tải hành khách nhưng núp bóng đi chung, tiện chuyến để chở người có thu tiền, ký hợp đồng hoặc nhận đặt chỗ”, luật sư Bùi Văn Thành nói.

Tuy nhiên, câu chuyện quản lý xe ghép không nên chỉ dừng ở mức phạt hay tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm. Bởi đằng sau đó đang cho thấy nhu cầu đi chung của nhiều người dân là có thật, đặc biệt ở những khu vực phương tiện vận tải công cộng chưa đủ đáp ứng.

Bởi vậy, về lâu dài, thay vì cấm và phạt, cơ quan chức năng nên nghiên cứu xây dựng một phương án quản lý loại hình xe ghép, xe tiện chuyến cho phù hợp với thực tế đời sống, để có thể vừa đáp ứng được nhu cầu của người dân, nhưng vẫn xác định rõ trách nhiệm của bên cung cấp dịch vụ vận chuyển.