Trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2026: Tôn vinh những cống hiến cho Thủ đô
Giải thưởng Lớn được trao tặng nhà thơ Bằng Việt, ghi nhận hành trình sáng tạo và cống hiến bền bỉ của ông đối với văn học, nghệ thuật và văn hóa Thủ đô
Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), chiều 2-10, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 năm 2026 đã diễn ra, tôn vinh những cá nhân, tác phẩm, ý tưởng và việc làm có giá trị, thể hiện tình yêu sâu sắc với Thủ đô. Giải thưởng Lớn được trao cho nhà thơ Bằng Việt.
Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn, lãnh đạo các đơn vị tham dự.
Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội do Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) phối hợp với gia đình cố họa sĩ Bùi Xuân Phái thành lập từ năm 2008, nhằm tôn vinh các tác giả, tác phẩm, ý tưởng và việc làm có giá trị khoa học, nghệ thuật cao, thấm đượm tình yêu Hà Nội.

Tại lễ trao giải, Tổng Biên tập Báo Thể thao và Văn hóa Nguyễn Thiện Thuật, Trưởng ban Tổ chức Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội 2026, thành viên Hội đồng giám khảo cho biết, mùa giải lần thứ 19 tiếp tục ghi nhận những đóng góp đa dạng cho Hà Nội trên nhiều lĩnh vực, từ sáng tác nghệ thuật, bảo tồn và phát huy giá trị di sản đến tổ chức các hoạt động văn hóa, giao lưu quốc tế và phát triển không gian đô thị.
Trên cơ sở danh sách dự kiến đề cử, qua các vòng sơ khảo và chung khảo, Hội đồng Giám khảo đã lựa chọn 11 đề cử chính thức thuộc các hạng mục Giải thưởng Lớn, Tác phẩm, Việc làm và Ý tưởng.

Hội đồng Giám khảo thống nhất trao Giải thưởng Lớn cho nhà thơ Bằng Việt, ghi nhận hành trình sáng tạo và cống hiến bền bỉ của ông đối với văn học, nghệ thuật và văn hóa Thủ đô. Với ông, Hà Nội không chỉ là nguồn cảm hứng trong thi ca mà còn là không gian văn hóa, lịch sử gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp.

Nhà thơ Bằng Việt có khoảng 30 bài thơ riêng về thành phố Hà Nội, từng dự định tập hợp thành một tập thơ riêng. Trong số đó, những tác phẩm như “Trở lại trái tim mình” (1967), “Đất này, Thăng Long - Hà Nội” (1973), “Trò chuyện với thành phố của đời mình” (1974) ghi dấu tình cảm và những suy ngẫm của nhà thơ về Thủ đô qua các thời kỳ.
Không chỉ sáng tác, nhà thơ Bằng Việt còn dành nhiều tâm huyết cho việc nghiên cứu, khảo cứu văn hóa và lịch sử Thăng Long - Hà Nội. Các công trình như “Kẻ sĩ Thăng Long”, “Kinh đô Rồng” cùng những tuyển tập về văn chương, văn hóa Thăng Long - Hà Nội, thể hiện nỗ lực tìm hiểu các lớp trầm tích lịch sử, văn hóa và con người, góp phần nhận diện chiều sâu của thành phố.
Bên cạnh đó, ông có nhiều năm tham gia công tác tổ chức, quản lý văn học, nghệ thuật và hoạt động quản lý nhà nước của Thủ đô. Trên các cương vị khác nhau, nhà thơ Bằng Việt đã có nhiều đề xuất, sáng kiến và đóng góp cụ thể cho đời sống văn hóa, văn học, nghệ thuật Hà Nội.
Ở hạng mục Tác phẩm, hai giải thưởng được trao cho loạt tranh sơn mài cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương và vở cải lương “Người con gái Hà Thành” của Nhà hát Cải lương Hà Nội.

Vở kịch “Quân khu Nam Đồng” của Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam được trao tặng thưởng của Hội đồng Giám khảo.

Hạng mục Việc làm vinh danh hai hoạt động: Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất năm 2025 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Hà Nội tổ chức; chuỗi hoạt động phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám thực hiện.

Ở hạng mục Ý tưởng, giải thưởng được trao cho Đề án thí điểm tổ chức không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ phố Thành Thái, phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Theo Ban Tổ chức, từ 11 đề cử chính thức, Hội đồng Giám khảo đã quyết định trao 6 giải thưởng và 1 tặng thưởng. Kết quả này phản ánh chất lượng và sự đồng đều của các đề cử, đồng thời cho thấy tình yêu Hà Nội được thể hiện bằng nhiều hình thức, gắn với cả những giá trị văn hóa truyền thống và các vấn đề đặt ra trong đời sống đương đại.
PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Chủ tịch Hội đồng giám khảo Giải thưởng nhận định, các đề cử năm nay đều có chất lượng, với các tác phẩm và ứng viên ở những hạng mục tương đối ngang nhau. Vì vậy, việc lựa chọn tác phẩm hay cá nhân để trao giải không dễ dàng, đòi hỏi Hội đồng Giám khảo phải cân nhắc kỹ lưỡng qua các vòng sơ khảo và chung khảo.
Cùng quan điểm, nhà báo Hồ Quang Lợi, thành viên Hội đồng giám khảo cho biết, số lượng đề cử của mùa giải năm nay phong phú, chất lượng. Hội đồng đã thảo luận, phân tích kỹ từng đề cử và nhận thấy việc trao giải cho đề cử nào cũng có cơ sở.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn, thành viên Hội đồng giám khảo cho rằng, bên cạnh những tác phẩm văn học, nghệ thuật, mùa giải năm nay có nhiều việc làm góp phần giúp Hà Nội đẹp hơn, đáng sống hơn và hạnh phúc hơn. Những công việc như tháo gỡ điểm nghẽn, khai mở hệ thống đường vành đai cùng các dự án phát triển khác đều góp phần làm nên diện mạo Hà Nội trong hiện tại và tương lai.

Qua 19 mùa tổ chức, đến nay, đã có hơn 170 tác giả, tác phẩm, ý tưởng và việc làm đã được công nhận là đề cử chính thức, với hơn 75 giải thưởng được trao, trong đó có 17 Giải thưởng Lớn dành cho những văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu tên tuổi như: Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc; nhà văn Tô Hoài; nhạc sĩ Phú Quang; đạo diễn Đặng Nhật Minh; Giáo sư, Tiến sĩ, Kiến trúc sư Hoàng Đạo Kính; nhạc sĩ Trần Tiến...
DANH SÁCH ĐỀ CỬ GIẢI BÙI XUÂN PHÁI - VÌ TÌNH YÊU HÀ NỘI LẦN 19 - 2026
I. ĐỀ CỬ GIẢI THƯỞNG LỚN: Nhà thơ Bằng Việt
II. ĐỀ CỬ GIẢI TÁC PHẨM:
1. Loạt tranh sơn mài cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương
2. Vở cải lương “Người con gái Hà Thành” của Nhà hát Cải lương Hà Nội (kịch bản của Nguyễn Toàn Thắng; đạo diễn, NSND Triệu Trung Kiên)
3. Vở kịch “Quân khu Nam Đồng” của Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam (kịch bản của Phạm Ngọc Tiến chuyển thể từ truyện dài cùng tên của nhà văn Bình Ca; đạo diễn, NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến)
III. ĐỀ CỬ GIẢI VIỆC LÀM:
1. Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất năm 2025 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Ngoại giao và UBND Thành phố Hà Nội tổ chức
2. Nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy thông tuyến hệ thống đường vành đai Hà Nội do thành phố Hà Nội và các đơn vị liên quan phối hợp thực hiện
3. Dự án “Âm nhạc cuối tuần” tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức thực hiện
4. Chuỗi hoạt động phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026) do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám thực hiện
IV. ĐỀ CỬ HẠNG MỤC GIẢI Ý TƯỞNG:
1. Tầm nhìn 100 năm - Xây dựng và phát triển Thủ đô: Thịnh vượng - Hài hòa - Văn hiến và Bản sắc.
2. Đề án thí điểm tổ chức không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ phố Thành Thái, phường Cầu Giấy, TP Hà Nội
3. Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội” do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với các đơn vị thực hiện
Hoàng Quyên