“Bí quyết” gỡ rối mâu thuẫn tình cảm gia đình của hoà giải viên

Lắng nghe từ trái tim

Thiếu tướng Lê Như Đức, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh thành phố Hà Nội cho biết, một trong những dấu ấn nổi bật của Hội Cựu chiến binh thành phố Hà Nội chính là tham gia hiệu quả vào công tác hòa giải ở cơ sở. Trong đó, giá trị của công tác hòa giải đã chạm đến chiều sâu của hạnh phúc gia đình và tương lai của thế hệ trẻ.

Thực tế, nhiều cặp vợ chồng trẻ, trong một phút bốc đồng, mâu thuẫn đỉnh điểm đã cho rằng "không thể ở được với nhau" rồi nhanh chóng ký đơn ly hôn. Tuy nhiên, sau khi khi được các hội viên cựu chiến binh (CCB) đến tận nhà, phân tích, khơi dậy tình nghĩa vợ chồng, trách nhiệm với con cái, các cặp đôi từ “nhất quyết đưa nhau lên tòa” đã tự tay xé đơn, quay về sum họp, gia đình đầm ấm, con cái phát triển tốt.

Theo Thiếu tướng Lê Như Đức, để hòa giải thành công một mâu thuẫn, người đứng ra phân xử không chỉ cần cái đầu lạnh, am hiểu mà còn cần một trái tim nóng để xử lý công việc một cách thấu tình đạt lý.

Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Mê Linh Trần Thị Lan cho rằng, bí quyết để hòa giải thành công các mâu thuẫn là sự tổng hòa của các yếu tố: Lắng nghe bằng trái tim; thấu tình đạt lý” và “kiên trì, giữ bí mật”.

Bà Lan cho biết, bà từng tham gia hòa giải một vụ phức tạp, là trường hợp sau khi ly hôn, người bố của cháu bé muốn đến thăm nhưng người mẹ vì còn nhiều bức xúc, tổn thương cũ nên đã tìm mọi cách ngăn cản, thậm chí không cho bố tiếp xúc với con. Đứa trẻ rơi vào trạng thái hoảng loạn, sợ hãi và thiếu thốn tình cảm từ bố.

Khi tiếp cận vụ việc này, bà Lan xác định mình không đứng về phía người bố hay người mẹ mà đứng về phía quyền lợi của đứa trẻ. “Tôi đã phân tích cho người mẹ hiểu rằng, những xung đột giữa người lớn không nên trở thành rào cản ngăn cách tình máu mủ. Đứa trẻ nào cũng xứng đáng được nhận tình yêu thương, sự quan tâm của cả bố và mẹ. Việc để con thiếu vắng tình thương của bố sẽ là vết sẹo tâm lý lớn nhất đối với cháu bé sau này”, bà Lan chia sẻ

Kết quả, sau nhiều lần kiên trì phân tích, vận động, bố mẹ cháu bé từ chỗ “không ưa nhau” đã bình tĩnh nói chuyện, thỏa thuận được thời gian và cách thức chăm sóc con hợp lý. Họ cũng ứng xử với nhau văn minh hơn.

"Sự tôn trọng từ hai phía cho thấy sự nhân văn trong công tác hòa giải. Có thể họ đã đi hai con đường khác nhau nhưng vẫn có mục tiêu chung, đó là làm mọi điều tốt đẹp nhất cho con để con cảm nhận được sự đủ đầy tình cảm gia đình, được phát triển tốt như mọi trẻ em khác”, bà Lan nhấn mạnh.

Làm nổi bật những điều tốt về người trong cuộc

Là nhà giáo về hưu, với trình độ, sự nhiệt huyết và tín nhiệm lớn từ nhân dân, bà Nguyễn Thị Diên (thôn Trung Yên, xã Mê Linh) được bầu làm Phó Bí thư Chi bộ, kiêm Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn.

Bà Diên luôn xác định phải bám sát cơ sở, gần dân, nắm rõ tâm tư, tình cảm, hoàn cảnh của từng người dân trong thôn để có những giải pháp hỗ trợ kịp thời. Cũng nhờ sự gần gũi, cởi mở, bà và thành viên Tổ hòa giải thôn Trung Yên đã tham gia hòa giải thành công nhiều vụ mâu thuẫn tại địa phương.

Bà Diên kể lại, có vụ vợ chồng mâu thuẫn xuất phát từ lý do hiểu nhầm nhau dẫn đến những lời nói, hành động không hay. Bà đã dành thời gian gặp trực tiếp, lắng nghe tâm tư, tình cảm của từng người. Khi đã hiểu cặn kẽ sự việc, bà mới nhẹ nhàng phân tích các khía cạnh trọn vẹn từ lý đến tình để người trong cuộc hiểu ra vấn đề.

“Tôi không gặp cả hai vợ chồng cùng lúc bởi khi đó, họ đang bức xúc, sẽ dễ “đấu tố” nhau. Tôi nói chuyện riêng với từng người. Qua kinh nghiệm làm hòa giải, tôi nhận thấy sự gần gũi, thấu hiểu của hòa giải viên rất quan trọng vì đó chính là thứ “khơi thông” những khúc mắc, trăn trở trong lòng người trong cuộc. Khi được giãi bày tâm sự, họ cảm thấy nhẹ lòng, bình tĩnh trở lại để lắng nghe những điều mình phân giải sau đó”, bà Diên nói.

Theo bà Diên, trong quá trình chia sẻ, bà thường hỏi các cặp đôi về những điều tốt đẹp mà họ dành cho đối phương để khi nói chuyện với từng người, bà sẽ mang những điều tích cực đó làm dịu đi những tức giận trong lòng họ.

“Tôi nói với người vợ/người chồng là ông xã, bà xã cháu khen cháu thế này, thế kia chứng tỏ trong mắt vợ/chồng cháu, cháu luôn là một người tốt, đáng tin cậy. Cho nên các cháu hãy tin tưởng, cho nhau thêm thời gian để lắng nghe nhau, để tìm hiểu rõ ràng vấn đề thay vì vội vàng quy kết ngay vợ/chồng mình không tốt, để rồi làm tổn thương đến chính người các cháu yêu thương nhất. Rồi còn con cái, khi chứng kiến bố mẹ cãi nhau, chúng sẽ buồn phiền, ảnh hưởng đến tâm lý, học hành…”, bà Diên cho biết.

Sau cuộc “gỡ rối” của bà Diên, cặp vợ chồng đã hiểu ra và về nhà xin lỗi nhau. Cuộc sống gia đình của họ cũng yên ấm trở lại.

Bà Diên đưa ra lời khuyên, khi có mâu thuẫn vợ chồng, các bạn trẻ nên bình tĩnh xem xét vấn đề, tránh "cả giận mất khôn" mà có những hành động tiêu cực, làm mất hòa khí gia đình; đặc biệt, không nên có hành vi bạo lực gia đình. Bởi, hậu quả xảy ra, người trong cuộc có thể bị xử lý hình sự, gia đình tan vỡ, kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng mà bao nhiêu sự hối hận cũng không thể bù đắp.