Mở rộng chính sách an sinh, chăm lo sức khỏe người dân Thủ đô

Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND ngày 2-6-2026 của HĐND thành phố Hà Nội quy định chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân Thủ đô, không chỉ hướng tới hỗ trợ người dân giảm chi phí khi tiếp cận dịch vụ y tế, mà còn đặt nền tảng để Hà Nội từng bước thực hiện mục tiêu khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần. Đồng thời, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử và mở rộng hệ thống an sinh xã hội theo hướng toàn diện, hiện đại.

Cụ thể hóa cơ chế đặc thù

Ngày 2-6-2026, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân Thủ đô nhằm triển khai thực hiện các điểm a, b, c, đ, e, Khoản 1, Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026.

Phạm vi điều chỉnh bao gồm nhiều nhóm chính sách liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, gồm: Hỗ trợ từ ngân sách thành phố đối với một số chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế; dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh lưu động, từ xa, ứng dụng công nghệ số; giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh; cơ chế hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm/lần; cùng một số chính sách thuộc lĩnh vực trợ giúp xã hội khẩn cấp của thành phố.

Một trong những điểm đáng chú ý là chính sách hỗ trợ chi phí điều trị tật khúc xạ của mắt. Theo đó, người dân thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên, đang sinh sống trên địa bàn Hà Nội, trong độ tuổi từ đủ 18 đến đủ 35 tuổi và cận thị từ 3 đi ốp trở lên được hỗ trợ chi phí phẫu thuật điều trị tật khúc xạ bằng laser excimer đối với một mắt khi thực hiện tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước thuộc thành phố quản lý. Mức hỗ trợ được tính theo mức giá dịch vụ do cơ quan có thẩm quyền quy định nhân với số lượng dịch vụ thực tế phẫu thuật.

Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND đồng thời dành nguồn lực hỗ trợ người dân sử dụng các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh lưu động, từ xa và ứng dụng công nghệ số tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước thuộc thành phố quản lý. Các dịch vụ được hỗ trợ bao gồm: Khám bệnh, kê đơn, theo dõi từ xa; hội chẩn, đọc kết quả X-quang, chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ, giải phẫu bệnh từ xa; cùng một số dịch vụ khám, chữa bệnh lưu động.

Ở lĩnh vực cấp cứu ngoại viện, Nghị quyết quy định mức hỗ trợ và tỷ lệ đồng chi trả đối với các dịch vụ cấp cứu ngoại viện. Với một số trường hợp như: Người bị tai nạn, thiên tai, thảm họa, mắc dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A; trẻ em dưới 6 tuổi; bệnh nhân tâm thần lang thang; hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật nặng, người cao tuổi cô đơn không nơi nương tựa..., chính sách được thiết kế theo hướng tăng mức hỗ trợ, giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh.

Ưu tiên tầm soát, phòng bệnh cho người dân

Một nội dung có phạm vi tác động rộng của Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND là cơ chế hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm/lần cho người dân trên địa bàn thành phố. Đối tượng là người dân thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên đang sinh sống tại Hà Nội và chưa có quy định hỗ trợ kinh phí khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm/lần.

Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, nội dung khám thực hiện theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế. Học sinh trong trường học thực hiện theo quy định về công tác y tế trường học. Người từ đủ 6 đến dưới 18 tuổi được khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng theo quy định. Với người từ đủ 18 tuổi trở lên, ngoài khám các chuyên khoa lâm sàng còn được thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng theo danh mục được quy định.

Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND cũng xác định các nội dung khám sàng lọc nhiều bệnh lý phổ biến, trong đó có tăng huyết áp, đái tháo đường tuýp 2, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư khoang miệng, ung thư đại trực tràng, ung thư tiền liệt tuyến, rối loạn trầm cảm, rối loạn lo âu và rối loạn tâm thần do rượu.

Việc đưa khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí vào chính sách an sinh của thành phố được đặt trong yêu cầu chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm bệnh tật. Bởi thực tế, nhiều bệnh lý nguy hiểm như: Ung thư, tiểu đường, tăng huyết áp và bệnh lý tim mạch thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện rõ ở giai đoạn đầu, khiến người bệnh dễ chủ quan và bỏ lỡ thời điểm vàng điều trị sớm.

Như vậy, chính sách không chỉ hỗ trợ chi phí khám bệnh, chữa bệnh khi người dân đã mắc bệnh, mà còn chuyển trọng tâm sang phòng bệnh, tầm soát và quản lý sức khỏe. Đây là cơ sở để thành phố từng bước hình thành dữ liệu sức khỏe của người dân, phục vụ quản lý sức khỏe theo vòng đời.

An sinh đặc thù, hỗ trợ đúng lúc

Bên cạnh chính sách y tế, Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND cũng quy định một số chính sách trợ giúp xã hội khẩn cấp của thành phố.

Theo đó, người bị thương nặng, hộ gia đình có người chết, mất tích do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn giao thông hoặc những lý do bất khả kháng khác trong các vụ việc khẩn cấp, đặc biệt nghiêm trọng được xem xét hỗ trợ theo đề xuất của Sở Y tế.

Mức hỗ trợ thêm bằng 1 lần mức quy định tại Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15-3-2021 của Chính phủ về quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội.

Đối với người lao động bị tai nạn lao động xảy ra trên địa bàn thành phố, Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ đột xuất. Hộ gia đình có người chết do tai nạn lao động được hỗ trợ 1 lần bằng 30 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội tại thời điểm xảy ra tai nạn. Người bị thương nặng trong cùng vụ tai nạn có người chết được hỗ trợ 1 lần bằng 20 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội.

Với vụ tai nạn lao động có hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, UBND thành phố có thể xem xét quyết định mức hỗ trợ tối đa không quá 1,5 lần mức quy định trên, trên cơ sở đề xuất của Sở Nội vụ.

Điểm đáng chú ý là, để bảo đảm tính kịp thời, Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND có quy định phân cấp trong thẩm quyền quyết định hỗ trợ. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã nơi xảy ra tai nạn lao động có thẩm quyền quyết định hỗ trợ theo định mức đối với những vụ tai nạn lao động chết người xảy ra trên địa bàn, không phân biệt nơi cư trú của người lao động. Mỗi người chỉ được hỗ trợ 1 lần cho mỗi vụ việc từ nguồn ngân sách nhà nước theo chính sách này.

Nghị quyết cũng quy định chính sách hỗ trợ người lang thang cần được tập trung và bảo trợ xã hội; hỗ trợ công tác tập trung, lập hồ sơ, tiếp nhận, bàn giao; hỗ trợ tiếp nhận, vận chuyển, điều trị đối tượng tại các cơ sở y tế...

Tất cả cho thấy, cách tiếp cận an sinh xã hội của thành phố Hà Nội không chỉ tập trung vào một nhóm đối tượng hay một thời điểm mà hướng tới nhiều tình huống trong đời sống, từ chăm sóc sức khỏe thường xuyên, phòng bệnh, cấp cứu đến hỗ trợ trong những hoàn cảnh đặc biệt.

Có thể thấy, Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND đã tạo thêm cơ sở pháp lý để Hà Nội thực hiện các chính sách an sinh đặc thù, phù hợp với yêu cầu phát triển con người, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và bảo đảm an sinh xã hội.

Việc ban hành Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Trung ương, Thành ủy Hà Nội và quy định pháp luật về chăm sóc sức khỏe nhân dân, trợ giúp xã hội, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế cơ bản của người dân Thủ đô.