"Người vác tù và" vun đắp tình đoàn kết tại khu dân cư
Tổ hòa giải thôn Thượng Tiết, xã Mỹ Đức gồm 10 người, các thành viên đều ở các ban, ngành, đoàn thể cùng người cao tuổi, người có uy tín trên địa bàn. Tổ hoạt động với phương châm “đi sâu, đi sát”, gần dân, sát dân để lắng nghe tâm tư nguyện vọng và tư vấn, giải thích.
Mâu thuẫn xuất phát từ nhiều yếu tố
Là người trực tiếp tham gia giải quyết nhiều câu chuyện thực tế ở địa phương, bà Nguyễn Thị Chờ, Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ, hòa giải viên thôn Thượng Tiết cùng các thành viên tổ hòa giải đã tháo gỡ nhiều vụ việc phức tạp, hóa giải mâu thuẫn thấu tình đạt lý tại địa phương.
Theo chia sẻ của bà Chờ, trong suốt thời gian tham gia hòa giải cơ sở, mâu thuẫn chủ yếu trong dân cư mà bà cùng các đồng nghiệp gặp phải như: Tranh chấp lối đi chung giữa các hộ dân, mâu thuẫn giữa các gia đình vì gây mất vệ sinh công cộng, tiếng ồn; anh chị em ruột tranh giành tài sản cha mẹ để lại, rạn nứt tình vợ chồng vì cờ bạc, ghen tuông; mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu...
Vì mâu thuẫn xuất phát từ nhiều yếu tố nên để giải quyết hài hòa, bà Chờ cùng các hòa giải viên đã chủ động nghiên cứu, nắm vững đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, các luật liên quan đến vụ việc để tìm ra hướng giải quyết, đặc biệt bà luôn vận dụng phong tục tập quán, những quy ước của thôn, sau đó tiến hành gặp gỡ các bên để hòa giải.
“Sau mỗi vụ hòa giải thành, tôi học thêm được nhiều kiến thức từ việc nghiên cứu tài liệu, sách báo để giải quyết vụ việc trước, tích lũy để hoàn thành tốt công việc tiếp theo”, bà Nguyễn Thị Chờ chia sẻ.
Bên cạnh việc hóa giải các mâu thuẫn, bà Chờ cùng tổ hòa giải còn chú trọng công tác tuyên truyền, cảm hóa lứa tuổi thanh thiếu niên. Các hòa giải viên đã sát sao phối hợp cùng gia đình phân tích, tuyên truyền rõ tác hại và nguy cơ vi phạm pháp luật mà lứa tuổi thiếu niên dễ vi phạm, qua đó phòng ngừa và ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm.
Hàn gắn tình cảm xóm giềng
Nhà ông Đa và bà Mai cùng chung sống tại một con ngõ tại thôn Thượng Tiết. Nhà bà Mai ở cuối ngõ, phía sau nhà bà là cánh đồng, nơi có thửa ruộng được bà đấu thầu để canh tác lúa. Sau nhiều năm sinh sống hòa thuận, bỗng một ngày hai gia đình xảy ra xích mích, mâu thuẫn ngày càng gay gắt dẫn đến Tổ hòa giải phải vào cuộc.
Nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn là do bà Mai rào lối đi tắt từ ngõ ra cánh đồng để phòng ngừa kẻ xấu có thể đột nhập vào nhà bà bằng lối đi từ cánh đồng. Đặc biệt, mới đây, con ngõ được xã đầu tư kinh phí bê tông hóa, đường được mở rộng, sạch sẽ, gia đình ông Đa sang tận nhà bà Mai nói những lời nói nặng lời, thách thức “cho bà Mai biết tay” nếu không phá bỏ hàng rào. Dù bị đe dọa nhưng bà Mai vẫn không phá bỏ.
Nắm được tình hình, tổ trưởng tổ hòa giải thôn đã giao bà Nguyễn Thị Chờ trực tiếp giải quyết vụ việc. Bà Chờ đã đến từng gia đình để tìm hiểu sự việc, khuyên hai bên bình tĩnh, giữ tình làng nghĩa xóm.
Sau đó, bà Chờ gặp gỡ các cụ cao niên trong thôn để tìm hiểu về nguồn gốc con ngõ; gặp cán bộ địa chính xã xin trích lục bản đồ con ngõ, thửa đất của hai gia đình... Sau khi thu thập đủ chứng cứ, bà tiến hành tổ chức buổi hòa giải giữa hai bên.
Buổi hòa giải được tổ chức tại Nhà văn hóa thôn Thượng Tiết, với sự tham gia của đại diện cấp ủy thôn, hai gia đình và các thành viên tổ hòa giải.
Tại buổi hòa giải, bà Chờ lần lượt mời ông Đa và bà Mai trình bày. Hai ông bà ai cũng một mực cho mình là đúng, cáo buộc đối phương là bên khơi mào mâu thuẫn trước.
Sau khi nghe hai bên trình bày, bà Chờ mới phân tích tình - lý cho các bên hiểu đúng - sai:
Thứ nhất, con ngõ là phần đất sử dụng chung để dẫn ra cánh đồng. Trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cả hai nhà đều không có phần diện tích đó.
Thứ hai, cả ông Đa và bà Mai đều có cái sai. Bà Mai sai là tự ý rào lối đi chung mà không hỏi ý kiến các hộ trong ngõ. Ông Đa có cái sai vì nóng giận đã có những lời lẽ khiếm nhã với bà Mai.
Sau khi phân tích cho hai bên hiểu, bà Chờ yêu cầu hai bên hòa hợp, gạt bỏ hiềm khích, thống nhất sử dụng chung phần đất trên cho hợp lý, vui vẻ, đoàn kết.
Trước những lý lẽ đầy thuyết phục của bà Chờ, hai gia đình đều nhận ra cái sai của mình. Bà Mai hứa sẽ phá bỏ tường rào, trả lại lối đi chung cho các hộ trong ngõ. Ông Đa trực tiếp gửi lời xin lỗi bà Mai. Các sự chứng kiến của các đại biểu có mặt hôm đó, hai bên vui vẻ ký biên bản hòa giải, đồng ý gạt bỏ mâu thuẫn, hứa chung sống hòa thuận.
Ông Phạm Trọng Của, Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Đức cho biết, công tác hòa giải ở cơ sở tại thôn Thượng Tiết đã phát huy hiệu quả tích cực, góp phần giải quyết kịp thời những mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng dân cư, hạn chế khiếu kiện kéo dài, giữ gìn tình làng nghĩa xóm và bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn.
Bà Nguyễn Thị Chờ cùng các hòa giải viên trong thôn đã phát huy tốt vai trò gần dân, sát dân, kết hợp hài hòa giữa kiến thức pháp luật, phong tục tập quán và sự vận động, thuyết phục… góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.
“Thời gian tới, xã Mỹ Đức sẽ tiếp tục kiện toàn, tổ chức các lớp tập huấn cho đội ngũ những người làm công tác hòa giải nhằm trang bị cho các hòa giải viên đầy đủ kiến thức pháp luật, kỹ năng hòa giải để họ chủ động nắm bắt tình hình từ cơ sở, kịp thời tháo gỡ những mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh, góp phần xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh, an toàn”, ông Phạm Trọng Của nhấn mạnh.